Ходжаёров Малик Бердимуродовичнинг филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз ва ўзбек тилларидаги замонавий медиаматнларнинг лексик ва прагматик хусусиятлари”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №В2023.3.PhD/Fil13912  
Илмий раҳбар: Маҳмудова Умида Урал қизи, филология фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.11.05 
Расмий оппонентлар: филология фанлари доктори, профессор Б.М.Баҳриддинова ва филология фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент Насруллоева Нафиса Садуллоевна 
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларидаги медиаматнлари таржимасида намоён бўладиган лексик ва прагматик жиҳатларни ўрганишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
антропоцентрик ёндашув асосида инглиз ва ўзбек тилларидаги медиадискурснинг когнитив, маданий ҳамда ассоциатив қатламлари таҳлили асосида замонавий Интернет ва ОАВ матнларида қўлланиладиган лексик бирликларнинг структур-семантик хусусиятлари ҳамда уларнинг ахборот бериш, баҳолаш ва таъсир кўрсатиш жараёнидаги семантик-прагматик функсиялари аниқланган; 
медиадискурснинг когнитив-прагматик хусусиятлари ҳамда интертекстуаллик категорияси инглиз ва ўзбек медиаматнлари материаллари асосида миллй-маданий белгилар, ўзлашма қатлам ҳамда баҳоловчи лексемаларнинг жамият тафаккурида ижтимоий стереотиплар, маданий кодлар ва замонавий коммуникатив қадриятларни акс эттирувчи дискурсив тизим сифатидаги мақоми далилланган;  
Интернет ва ОАВ медиаматнлари тизимида лексик бирликларнинг қўлланилиши уларнинг услубий имкониятлари, экспрессив-эмоционал ифодавийлиги ҳамда контекстуал-прагматик юкламаси асосида аудитория онгига таъсир кўрсатиш, ахборотни консептуаллаштириш ва баҳолаш механизмларини очиб бериш орқали медиадискурснинг ментал-моделларга таянувчи функсионал хусусиятлари илмий асосланган; 
инглиз ва ўзбек тилларидаги медиа блоглар, интерактив телесуҳбатлар ҳамда Интернет платформаларида қўлланиладиган ўзлашма ва миллий-маданий маркировкаланган лексик бирликларни тизимлаштириш ва уларнинг услубий-функсионал хусусиятларини қиёсий таҳлил қилиш орқали ўзбек медиаматнларида ижтимоий-ахлоқий қадриятлар ва миллийлик омиллари, инглиз медиаматнларида прагматик дунёқараш устуворлиги, ҳар икки тилда эса умуминсоний коммуникатив стратегиялар-ахборот ва баҳолашнинг уйғунлиги асосий дискурсив модел сифатида хизмат қилиши асосланган;
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.  Инглиз ва ўзбек тилларидаги замонавий медиаматнларнинг лексик ва прагматик тадқиқи юзасидан: 
Олий таълим муассасалари ўқув жараёнида Медиа ва ахборот саводхонлиги, ижодий фаолиятда барча зарур воситалардан фойдаланган ҳолда ахборот ва медиа маҳсулотларини самарали олиш, таҳлил қилиш, танқидий баҳолаш, талқин қилиш, фойдаланиш, яратиш ва тарқатиш имконини берадиган билим, кўникма, муносабат, малака ва амалиётлардан ҳамда антротпосентрик ёндашув асосида инглиз ва ўзбек тлларидаги медиадискурснинг когнитив, маданий ҳамда ассоциатив қатламлари таҳлили асосида замонавий Интернет ва ОАВ матнларида қўлланиладиган лексик бирликларнинг структур-семантик хусусиятлари ҳамда уларнинг ахборот бериш, баҳолаш ва таъсир кўрсатиш жараёнидаги семантик-прагматик функсиялари таҳлиллардан Қарши давлат университетида 2021–2023-йилларга мўлжалланган СУЗ-800-21-ГР-3181 “Реинфорcинг Энглиш Лангуаге cомпетенcе ат Карши Стате Университй” номли халқаро лойиҳасида фойдаланилган. (Қарши давлат университетининг 2023-йил 21-сентябрдаги 03/3586-сонли маълумотномаси). Натижада тадқиқотчилар ва инглиз тилини ўрганувчилар учун ижтимоий тармоқ матнларини тайёрлаш ва уни тарғиб қилишда юқори натижаларга эришилган;
Интернет ва ОАВ медиаматнлари тизимида лексик бирликларнинг қўлланилиши уларнинг услубий имкониятлари, экспрессив-эмоционал ифодавийлиги ҳамда контекстуал-прагматик юкламаси асосида аудитория онгига таъсир кўрсатиш, ахборотни консептуаллаштириш ва баҳолаш механизмларини очиб бериш орқали медиадискурснинг ментал-моделларга таянувчи функсионал хусусиятлари таҳлиллардан Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси Қашқадарё вилоят телевидениесининг “Файзли кун” номли мусиқий дам олиш дастурининг 23.09.2023 сонида фойдаланилган. (Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси Қашқадарё телеканалининг 2023-йил 27-сентябрдаги 17-05/191-сон маълумотномаси). Натижада кўрсатувлардаги илмий материаллар ОАВ тили ва ундаги матнларнинг прагматик таъсири тўғрисидаги тасаввурларни кенгайтиришга ва унинг маданий аҳамияти хусусида муҳим манба бўлиб хизмат қилишига эришилган;
инглиз ва ўзбек тилларидаги медиаблоглар, интерактив телесуҳбатлар ҳамда Интернет платформаларида қўлланиладиган ўзлашма ва миллий-маданий маркировкаланган лексик бирликларни тизимлаштириш ва уларнинг услубий-функсионал хусусиятларини қиёсий таҳлил қилиш орқали ўзбек медиаматнларида ижтимоий-ахлоқий қадриятлар ва миллийлик омиллари, инглиз медиаматнларида прагматик дунёқараш устуворлиги, ҳар икки тилда эса умуминсоний коммуникатив стратегиялар-ахборот ва баҳолашнинг уйғунлиги асосий дискурсив модел жиҳатларига доир мисоллардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканалининг “Бедорлик”, “Адабий жараён”, “Таълим ва тараққиёт” дастурларида фойдаланилган. (Ўзбекистон миллий телерадиоканалининг 2023 йил 7-августдаги 04-36-1179-сон маълумотномаси); Натижада инглиз ва ўзбек тилшунослиги медиаматнларининг коммуникатив аспектларининг ўзаро боғлиқлик томонлари, интернет, телевидения, радиода нутқ меъёрларига доир шаклларнинг фарқлари ва ўхшаш жиҳатларини ўрганиш ва икки тилнинг ОАВда қўлланиладиган лексик бирликлари вазифаларини таҳлил қилишга эришилган;
медиадискурснинг когнитив-прагматик хусусиятлари ҳамда интертекстуаллик категорияси инглиз ва ўзбек медиаматнлари материаллари асосида миллй-маданий белгилар, ўзлашма қатлам ҳамда баҳоловчи лексемаларнинг жамият тафаккурида ижтимоий стереотиплар, маданий кодлар ва замонавий коммуникатив қадриятларни акс эттирувчи дискурсив таҳлили натижаларидан Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида давлат илмий-техник дастурлар доирасида 2021–2022-йилларда бажарилган АЛ-412104512 рақамли “Ўзбекистоннинг географик обектлари учун кўп тилдаги электрон луғат яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳада кенг фойдаланилган. (Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети 2023-йил 4-октябрдаги 04-563-сон маълумотномаси). Натижада Ўзбекистон топонимик обектлари номлари чоп этилган тадқиқотларни ўрганиш ва таҳлил қилиш имкони яратилган.