Файзуллаев Шуҳрат Шерали ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Агросаноат корхоналарида рақамли маркетинг технологияларидан фойдаланишни такомиллаштириш”, 08.00.11-“Маркетинг”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.2.PhD/Iqt3067.
Илмий раҳбари: Икрамов Мурат Акрамович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги DSc.03/2025.27.12.1.23.04 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Ахмедов Икром Акромович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор;
Ахунова Гулчеҳра Назаровна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат аграр университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: рақамли маркетинг асосида агросаноат корхоналари фаолиятини такомиллаштириш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра, рақамли маркетинг тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақамли технологиялардан фойдаланиш асосида истеъмолчилар муаммоларига ечим таклиф қилиш орқали корхонанинг фойдага эришиш жараёнларидан иборат бўлган, истеъмолчиларга юқори наф яратишга йўналтирилган стратегик усуллар, воситалар ва ёндашувлар мажмуаси сифатида такомиллаштирилган;
агросаноат корхоналари веб-порталларининг рақамли маркетинг фаолияти самарадорлигини истеъмолчиларни жалб этиш даражасига кўра интеграл индекси қийматларини бошланғич (0≤И≤2,4), ривожланаётган (2.5≤И≤3.7) ва етук (3.8≤И≤5) рақамли даражалари оралиқларида баҳолаш таклифи асосланган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва истеъмол занжирида рақамли маълумотларни ягона блокчейн тизимида интеграция қилинган ҳолда сақланиши ва ҚР-кодли тизим орқали истеъмолчига экологик холати бўйича маълумотлани тақдим этиш учун маҳсулотнинг рақамли паспортини шакллантириш таклифи асосланган;
агросаноат корхоналари учун Агиле методологиясига асосланган ёндашувда истеъмолчиларни рақамли хатти-ҳаракат ўзгаришларига тезкор мослашувчан қисқа ва аниқ мақсадли вақт оралиқларида (спринт циклларида) маркетинг стратегияларини қўллашнинг тизимли босқичлари таклиф этилган..
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Рақамли маркетинг технологияларидан фойдаланиш асосида агросаноат корхоналари фаолиятини ривожлантириш бўйича ишлаб чиқилган таклифлар асосида:
услубий ёндашувга кўра, рақамли маркетинг тушунчасининг иқтисодий мазмуни рақамли технологиялардан фойдаланиш асосида истеъмолчилар муаммоларига ечим таклиф қилиш орқали корхонанинг фойдага эришиш жараёнларидан иборат бўлган, истеъмолчиларга юқори наф яратишга ёʻналтирилган стратегик усуллар, воситалар ва ёндашувлар мажмуаси сифатида такомиллаштирилган. Мазкур илмий янгилик “Рақамли маркетинг” номли дарсликни тайёрлашда фойдаланилган (Тошкент давлат иқтисодиёт университети ректорининг 2023 йил 14 июлдаги 228-сон буйруғига асосан). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида талабаларда рақамли маркетинг тушунчасининг иқтисодий мазмуни бўйича янги назарий билимлар ва кўникмаларни шакллантириш имкони яратилган;
агросаноат корхоналари веб-порталларининг рақамли маркетинг фаолияти самарадорлигини истеъмолчиларни жалб этиш даражасига кўра интеграл индекси қийматларини бошланғич (0≤И≤2,4), ривожланаётган (2.5≤И≤3.7) ва етук (3.8≤И≤5) рақамли даражалари оралиқларида баҳолаш таклифи асосланган таклифлар Ўзбекистон Савдо-саноат палатасига аъзо агросаноат корхоналари фаолиятига татбиқ этилган. (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 27-январдаги 05-33-710-сон маълумотномаси). Натижада, агросаноат корхоналарининг рақамли ривожланганлик ҳолатига мослашувчан технологик ечимларни аниқлаш имкони яратилган. Рақамли маркетинг технологияси ёрдамида истеъмолчиларнинг ишлаб чиқарилган маҳсулотлар ва янгиликлардан хабардорлик даражасини аниқлаш имкони “ЭКО WҲЕАТ” ф/х ҳамда “ИННОВАТИОНС WОРЛД ТРАДЕ” МЧЖлар фаолиятида қўлланилган ҳамда маҳсулотларни сотишда истеъмолчилар билан ишлаш самарадорлиги оширилган. Илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида истеъмолчилар билан ишлаш самарадорлиги ўртача 13,4 фоизга ошган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотларини етиштириш, қайта ишлаш ва истеъмол занжирида рақамли маълумотларни ягона блокчейн тизимида интеграция қилинган ҳолда сақланиши ва ҚР-кодли тизим орқали истеъмолчига экологик ҳолати бўйича маълумотлани тақдим этиш учун маҳсулотнинг рақамли паспортини шакллантириш таклифи Ўзбекистон Савдо-саноат палатасига аъзо агросаноат корхоналари фаолиятига татбиқ этилган. (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 27-январдаги 05-33-710-сон маълумотномаси). Агросаноат корхоналарининг рақамлашганлик даражасини аниқлаш ва уларга мақсадли дастурий маълумотларни етказиш бўйича таклиф этилган ҚР кодли тизим орқали агросаноат корхоналарида маркетинг ҳамда сотув тизимларида қўллашда таклиф этилган дастурий воситалари “ЭКО WҲЕАТ” ф/х ҳамда “ИННОВАТИОНС WОРЛД ТРАДЕ” МЧЖлар фаолиятида қўлланилган ва ушбу дастурий тизимлар хўжаликлар фаолиятида фойдаланилган. Натижада, бизнес жараёнлари, шу жумладан маҳсулотларнинг харидлар динамикаси ўртача 18 фоизга ўсган;
агросаноат корхоналари учун Агиле методологиясига асосланган ёндашувда истеъмолчиларни рақамли хатти-ҳаракат ўзгаришларига тезкор мослашувчан қисқа ва аниқ мақсадли вақт оралиқларида (спринт циклларида) маркетинг стратегияларини қўллашнинг таклиф этилган тизимли босқичлари Ўзбекистон Савдо-саноат палатасига аъзо агросаноат корхоналари фаолиятига татбиқ этилган. (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 27-январдаги 05-33-710-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликни амалиётга жорий этиш натижасида агросаноат корхоналари учун спринт циклларида самарали рақамли маркетинг технологияларини қўллаш ва улардан фойдаланиш даражасини ошириш учун стратегик дастурлар ишлаб чиқиш имконини яратган. Мазкур тизимли босқичлардан “ЭКО WҲЕАТ” ф/х ҳамда “ИННОВАТИОНС WОРЛД ТРАДЕ” МЧЖлар фаолиятида қўллаш натижасида рақамли маркетинг стратегиялари бўйича функсионал блокларга мослик ҳолати меъзонлари аниқланган. Бундай стратегияларни қўллаш орқали маҳсулотларнинг онлайн савдоси ҳажми ўртача 11,4 фоизга ошган.