Kobilova Feruza Tolibovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon
I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i nomi): “Talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirishda ingliz tili o‘qitishning psixologik determinantlari” 19.00.06 – Yosh va pedagogik psixologiya. Rivojlanish psixologiyasi.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.3.PhD/P1386.
Ilmiy rahbar: Baratova Dilafruz Sharifovna, psixologiya fanlari doktori (DSc), dotsent.
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Buxoro xalqaro universiteti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, IK raqami: Buxoro xalqaro universiteti, PhD.03/2025.27.12.R.43.01.
Rasmiy opponentlar: Rustamov Shavkat Shuxratovich, psixologiya fanlari doktori (DSc), dotsent; Jumabaev Timur Jalgasbaevich, psixologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), dotsent.
Yetakchi tashkilot: Ma’mun universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishning pedagogik-psixologik omillarini tadqiq qilish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
Talabalarda muloqotchanlik darajasining shakllanishi faoliyat jarayonida layoqatlilik va yon bosuvchanlik omillarning shaxslararo munosabatlarda emotsional qo‘llab-quvvatlash ehtiyojiga bog‘liq xulqiy-adaptiv xususiyatlariga identiv rivojlanishi sababli, kommunikativ passivlikni engishga yo‘nalganlik mexanizmlari orqali qabul qilish bilan bog‘liq ekanligi dalillangan;
Talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishda kommunikativ mavhumlikni muvofiqlashtirishga intilish, o‘quvchilardagi frustratsiyani engishga yo‘nalganlikka ta’sir etib, verbal muloqotni adekvat shaklda namoyon bo‘lishiga olib kelganligi tufayli, ijtimoiy ustanovkalarga asoslangan innovatsion o‘qitishning yangi ma’lumotni idrok qilish darajasiga ta’sir etishi muhimligi asoslangan;
talabalarga ingliz tilini o‘qitishda psixologik xususiyatlari ta’siri natijasida emotsional hamda kognitiv bilimlarni shaxsning o‘zini va boshqalarni qabul qilish darajasiga bog‘liq rivojlanishiga asoslanib, xulqiy va ijtimoiy xususiyatlar yangi bilimlarni qabul qilish dinamikasining impulsivlik omiliga identiv namoyon bo‘lishi isbotlangan;
Talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishni rivojlantirish uchun muloqot ishtirokchisining hissiyoti fikri va niyatlarini tushunish qobiliyatini realizatsiyalashning psixolingvistik ta’sir usullari orqali kommunikativ va shaxslilik xususiyatlari bilan uyg‘un namoyon bo‘lishi muhimligi sababli, ingliz tili oqitishning innovatsion mexanizmlar asosida ta’sir etish zarurligi dalillangan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. talabalarda muloqotchanlik darajasining shakllanishi faoliyat jarayonida kognitiv va ijtimoiy-refleksiv omillaming shaxslararo munosabatlarda emotsional qo‘llab-quvvatlash ehtiyojiga bog‘liq xulqiy-adaptiv xususiyatlariga identiv rivojlanishi sababli, kommunikativ passivlikni engishga yo‘naltirilganlik mexanizmlari orqali qabul qilishi bilan bog‘liq ekanligi dalillangan yanglik Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 26 noyabrdagi PM-161-son buyrug‘i bilan “Umumiy psixologiya” moduliga kiritilgan.(Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2026-yil 26 noyabrdagi PM 161-son ma’lumotnomasi).Natijada talabalarda muloqotchanlik darajasining rivojlanishiga ta’sir etuvchi psixologik omillarni aniqlash imkoniyati yaratilgan.
talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishda kommunikativ mavhumlikni muvofiqlashtirishga intilish, o‘quvchilardagi frustratsiyani engishga yo‘nalganlikka ta’sir etib, verbal muloqotni adekvat shaklda namoyon bo‘lishiga olib kelganligi tufayli, ijtimoiy ustanovkalarga asoslangan innovatsion o‘qitishning yangi ma’lumotni idrok qilish darajasiga ta’sir etishi muhimligi asoslangan takliflardan Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 26 noyabrdagi PM-161-son buyrug‘i bilan “Umumiy psixologiya” moduliga kiritilgan.(Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2026-yil 26 noyabrdagi PM 161-son ma’lumotnomasi).Natijada talabalarda ijtimoiy ustanovkalarga asoslangan innovatsion o‘qitishning yangi usullari ishlab chiqilgan.
talabalarga ingliz tilini o‘qitishda psixologik xususiyatlari ta’siri natijasida emotsional hamda kognitiv bilimlarni shaxsning o‘zini va boshqalarni qabul qilish darajasiga bog‘liq rivojlanishiga asoslanib, xulqiy va ijtimoiy xususiyatlar yangi bilimlarni qabul qilish dinamikasining impulsivlik omiliga identiv namoyon bo‘lishi isbotlangan yangilik Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 26 noyabrdagi PM-161-son buyrug‘i bilan “Umumiy psixologiya” moduliga kiritilgan.(Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2026-yil 26 noyabrdagi PM 161-son ma’lumotnomasi).Natijada talabalarga ingliz tilini o‘qitishda psixologik xususiyatlarni ta’siri va o‘rnini oshirishga erishilgan.
talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishni rivojlantirish uchun muloqot ishtirokchisining hissiyoti fikri va niyatlarini tushunish qobiliyatini realizatsiyalashning psixolingvistik ta’sir usullari orqali kommunikativ va shaxslilik xususiyatlari bilan uyg‘un namoyon bo‘lishi muhimligi sababli, ingliz tili oqitishning innovatsion mexanizmlar asosida ta’sir etish zarurligi dalillangan ilmiy xulosalardan Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti Psixologiya o‘quv-ilmiy markazining 2025-yil 26 noyabrdagi PM-161-son buyrug‘i bilan “Umumiy psixologiya” moduliga kiritilgan.(Nizomiy nomidagi O‘zbekiston Milliy pedagogika universiteti huzuridagi Psixologiya o‘quv-ilmiy Markazining 2026-yil 26 noyabrdagi PM 161-son ma’lumotnomasi). Natijada talabalarda muloqotchanlikni rivojlantirish orqali ingliz tilini o‘qitishning innovatsion mexanizmlari yaratilgan.
