Тўланбоев Жасурбек Боходир ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак логопедларни болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини такомиллаштириш”, 13.00.03 - Махсус педагогика (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Ped9593.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Хайитов Лазизбек Рустамжон ўғли, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Шокирова Шахноза Дилмуродовна, педагогика фанлари доктори (DSc); Турғунбоев Сирожиддин Фахриддинович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Жиззах давлат педагогика университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Бўлажак логопедларни болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бола нутқини ривожлантириш босқичлари ва қонуниятларини нутқ бузилишидаги нуқсонларга мос коррексия қилиш, келажакдаги логопедларни методик тайёргарлигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари, касбий фаолиятини назария-амалиёт, анъанавий-инновацион, индивидуал-жамовий фаолият категорияларига мувофиқлаштириш, нутқ ўстириш амалиётини логопедик коррекцион хусусиятларга боғлашни диагностик баҳолаш асосида аниқлаштирилган;
бўлажак логопедларнинг нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш модели касбий масъулиятни фаолиятли, амалий-функсионал, рефлексив компонентларга регламентациялаш, шахсга йўналтирилган ёндашувларни коррексион-педагогика жараёнларга модернизациялаш, мазмун-натижаларни ўзаро тўлдирувчанлик ва изчилликда индивидуал таълим траекторияларига мос дифференциялаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак логопедларни нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш амалий (диагностик, коррекцион, коммуникатив ва методик) компетенсияларини модулли, инновацион таълим технологиялари билан бойитиш, мазмунни геймификацион, клиник амалиёт, супервизия дарслари орқали амалиётга боғлаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак логопедларни болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш самарадорлиги рефлекция ва мустақил таълимни коррекцион-логопедик иш босқичларига боғлиқлигини аниқлаштириш, педагогик ҳамкорлик муҳитини амалиётга йўналтирилган узлюксиз мониторинг баҳолашга мувофиқлигини таъминлаш асосида оширилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак логопедларни болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини такомиллаштириш бўйича олинган натижалар асосида:
бола нутқини ривожлантириш босқичлари ва қонуниятларини нутқ бузилишидаги нуқсонларга мос коррексия қилиш, келажакдаги логопедларни методик тайёргарлигини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари, касбий фаолиятини назария-амалиёт, анъанавий-инновацион, индивидуал-жамовий фаолият категорияларига мувофиқлаштириш, нутқ ўстириш амалиётини логопедик коррекцион хусусиятларга боғлашни диагностик баҳолаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Нутқ ўстириш махсус методикаси” дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил -июлдаги сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак логопедларнинг педагогик компетенсияларини психологик-педагогик манбалардаги ҳолатини тахлил этиш самарадорлиги ортган.
бўлажак логопедларнинг нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш модели касбий масъулиятни фаолиятли, амалий-функсионал, рефлексив компонентларга регламентациялаш, шахсга йўналтирилган ёндашувларни коррексион-педагогика жараёнларга модернизациялаш, мазмун-натижаларни ўзаро тўлдирувчанлик ва изчилликда индивидуал таълим траекторияларига мос дифференциялаш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар “Нутқ ўстириш махсус методикаси” дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил -июлдаги сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак логопедларни нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстириш имкониятлари оширилган.
бўлажак логопедларни нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш амалий (диагностик, коррекцион, коммуникатив ва методик) компетенсияларини модулли, инновацион таълим технологиялари билан бойитиш, мазмунни геймификацион, клиник амалиёт, супервизия дарслари орқали амалиётга боғлаш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар “Нутқ ўстириш махсус методикаси” дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил -июлдаги сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак логопедларни нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстиришга эришилган.
бўлажак логопедларни болаларда нутқ ўстиришга методик тайёргарлигини ривожлантириш самарадорлиги рефлекция ва мустақил таълимни коррекцион-логопедик иш босқичларига боғлиқлигини аниқлаштириш, педагогик ҳамкорлик муҳитини амалиётга йўналтирилган узлюксиз мониторинг баҳолашга мувофиқлигини таъминлаш асосида оширишга оид таклифлар “Нутқ ўстириш махсус методикаси” дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил -июлдаги сонли маълумотномаси). Натижада, бўлажак логопедларни нутқида нуқсони бўлган болаларда нутқ ўстириш ривожланганлигини баҳолашга имкон берувчи мезонлар, кўрсаткичлар ва даражаларини такомиллаштиришга эришилган.