Жуманиязов Нодирбек Одилбек ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) Диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Минтақа иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштириш” (Хоразм вилояти мисолида), 08.00.12 - “Минтақавий иқтисодиёт”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Iqt6147.
Илмий раҳбар: Мадаминов Инъомжон Озодович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: Мухитдинов Худаяр Суюнович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Ибрайимова Дилноза Абдишериповна, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори.
Етакчи ташкилот: Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Хоразм вилояти иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштириш бўйича илмий тавсия ва амалий таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Хоразм вилоятида саноат таркибий ўзгаришларини барқарор ривожлантиришга қаратилган ташкилий-иқтисодий механизмнинг схемаси таклиф этилган;
минтақа иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштиришга қаратилган “Кластер идентификацияси” (Cлустер Идентитй Девелопмент) ва “Қиймат занжири интеграцияси” (Валуе Чаин Интегратион) инновацион ёндашувлари таклиф этилган;
минтақа иқтисодиётини саноатдаги таркибий ўзгаришлар орқали ривожлантиришда саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми, саноат тармоғига жалб қилинган инвестициялар ҳажми ва саноат тармоғида фаолият кўрсатаётган корхоналар сони омилларининг ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажмига мос равишда қисқа муддатли (+1.73%; +1.15%; +0.27%) ва узоқ муддатли (+7.31%; +6.26%; +4.38%) таъсир даражасини аниқлаш модели таклиф этилган;
АРИМА эконометрик моделлари асосида Хоразм вилояти иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини ифодаловчи асосий кўрсаткичларининг 2030-йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Хоразм вилояти иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштиришни тадқиқ қилиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Хоразм вилоятида саноат таркибий ўзгаришларини барқарор ривожлантиришга қаратилган ташкилий-иқтисодий механизмнинг схемаси таклифи Хоразм вилояти ҳокимлигининг 225-12-0-Қ/25-сон қарорини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 04-мартдаги 06-15-09/2120-сон маълумотномаси). Ушбу таклифни жорий қилиниши минтақа саноат таркибий ўзгаришларини барқарор ривожлантиришга қаратилган ташкилий-иқтисодий механизмларини такомиллаштириш имконини берган;
минтақа иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштиришга қаратилган “Кластер идентификацияси” (Cлустер Идентитй Девелопмент) ва “Қиймат занжири интеграцияси” (Валуе Чаин Интегратион) инновацион ёндашувлари Хоразм вилояти ҳокимлигининг 246-12-0-Қ/25-сон қарорини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 04-мартдаги 06-15-09/2120-сон маълумотномаси). Натижада, минтақа ҳудудларида саноат таркибий ўзгаришларини инновацион ёндашувлар юзасидан стратегик устувор йўналишлар бўйича дастурлар ишлаб чиқиш имконияти яратилган;
Хоразм вилояти иқтисодиётини саноатдаги таркибий ўзгаришлар орқали ривожлантиришда саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми, саноат тармоғига жалб қилинган инвестициялар ҳажми ва саноат тармоғида фаолият кўрсатаётган корхоналар сони омилларининг ялпи ҳудудий маҳсулот ҳажмига мос равишда қисқа муддатли ва узоқ муддатли таъсир даражасини аниқлаш модели Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 04-мартдаги 06-15-09/2120-сон маълумотномаси). Ушбу таклиф саноат тармоғида амалга оширилаётган таркибий ўзгаришлар орқали саноат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажми, саноат тармоғида фаолият кўрсатаётган корхоналар сони ва саноат тармоғига жалб қилинган инвестициялар ҳажмидан самарали фойдаланишни таъминловчи йўл хариталарини ишлаб чиқишга хизмат қилган;
АРИМА эконометрик моделлари асосида Хоразм вилояти иқтисодиётини барқарор ривожлантиришда саноат таркибий ўзгаришларини ифодаловчи асосий кўрсаткичларининг 2030-йилгача бўлган ўрта муддатли прогноз параметрлари Хоразм вилояти ҳокимлиги маҳкамаси фаолиятида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 04-мартдаги 06-15-09/2120-сон маълумотномаси). Натижада, минтақада саноат таркибий ўзгаришларини такомиллаштириш асосида саноат тармоқларини ўрта муддатда ривожлантиришга қаратилган оптимал қарорлар қабул қилиш имконини берган.