Буриев Акбар Юлдошевичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш (Нефт ва газ кон геологияси фани мисолида)”, 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (техника) (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Ped6331.
Илмий раҳбар: Исмоилов Даврон Махмадалиевич, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Жиззах политехника институти, PhD.03/2025.27.12.Т.20.01.
Расмий оппонентлар: Алимов Нормурод Носирович, педагогика фанлари номзоди, доцент; Рахматов Эркин Абдиҳафизович, техника фанлари доктори (DSc), профессор.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат архитектура-қурилиш университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларида амалий компетентликни мотивацион, когнитив, фаолиятли, рефлексив компонентларини ривожлантиришнинг ташкилий, педагогик, эргономик шарт-шароитлари амалий компетентликни ривожлантиришнинг интеллектуал технологияларини (ЧатГПТ, Гемини, Гамма) қўллаш ҳамда услубий-дидактик таъминотни мазмунан ривожлантириш асосида таъминланган;
нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларини амалий компетентлигини ривожлантиришнинг ташкилий-функсионал моделга асосланган методик модели натижани башорат қилишга имкон берувчи мақсаддан натижага йўналтирилган компонентларнинг алгоритмик кетма-кетлигида ҳамда рақамли ва интеллектуал технологияларга устуворлик бериш асосида ишлаб чиқилган;
техника олий таълим муассасаларида нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантириш методикаси гносеологик, методологик, дидактик илмий билиш методини қўллаш орқали репродуктив, продуктив, рефлексив босқичларда эмпирик асосдан дедуктив натижага йўналтирилган методикалар ҳамда геологик таҳлил ва моделлаштирувчи рақамли технологиялар асосида такомиллаштирилган;
техника олий таълим муассасаларида нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожланганлигини репродуктив, продуктив, креатив даражаларини баҳолашнинг мотивацион, когнитив, фаолиятли, рефлексив мезонлари кузатиш, билиш, тушуниш, қўллаш, таҳлил қилиш, синтез қилиш босқичларда Блум таксономиясини қўллаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантириш методикасини такомиллаштириш (“Нефт ва газ кон геологияси” фани мисолида) бўйича олинган илмий натижалари асосида:
нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларида амалий компетентликни мотивацион, когнитив, фаолиятли, рефлексив компонентларини ривожлантиришнинг ташкилий, педагогик, эргономик шарт-шароитлари амалий компетентликни ривожлантиришнинг интеллектуал технологияларини (ЧатГПТ, Гемини, Гамма) қўллаш ҳамда услубий-дидактик таъминотни мазмунан ривожлантириш асосида таъминлашга оид тавсиялар “Нефт ва газ кон геологияси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025 йил 11 ноябрдаги 02/01-01-490–сонли маълумотномаси). Натижада, таъминланган педагогик шарт-шароитлар бўлажак нефт ва газ соҳаси муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантиришга хизмат қилган;
нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларини амалий компетентлигини ривожлантиришнинг ташкилий-функсионал моделга асосланган методик модели натижани башорат қилишга имкон берувчи мақсаддан натижага йўналтирилган компонентларнинг алгоритмик кетма-кетлигида ҳамда рақамли ва интеллектуал технологияларга устуворлик бериш асосида ишлаб чиқишга доир таклифлардан Жиззах политехника институти илмий-тадқиқот ишлари режасининг ОТ-Ф1-049 рақамли “Талабаларда ассертив хулқни шакллантиришнинг ижтимоий-психологик хусусиятлари” номли илмий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Жиззах политехника институтининг 2026 йил 16 мартдаги 03/178-169–сонли маълумотномаси). Натижада, ишлаб чиқилган методик модел бўлажак нефт ва газ соҳаси муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантиришга хизмат қилган;
техника олий таълим муассасаларида нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантириш методикаси гносеологик, методологик, дидактик илмий билиш методини қўллаш орқали репродуктив, продуктив, рефлексив босқичларда эмпирик асосдан дедуктив натижага йўналтирилган методикалар ҳамда геологик таҳлил ва моделлаштирувчи рақамли технологиялар асосида такомиллаштириш, нефт ва газ соҳаси бўлажак муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожланганлигини репродуктив, продуктив, креатив даражаларини баҳолашнинг мотивацион, когнитив, фаолиятли, рефлексив мезонлари кузатиш, билиш, тушуниш, қўллаш, таҳлил қилиш, синтез қилиш босқичларда Блум таксономиясини қўллаш асосида такомиллаштиришга дир таклифлар “Нефт ва газ кон геологияси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Олий таълимни ривожлантириш тадқиқотлари марказининг 2025 йил 11 ноябрдаги 02/01-01-490–сонли маълумотномаси). Натижада, такомиллаштирилган методика ва баҳолаш мезонлари бўлажак нефт ва газ соҳаси муҳандисларининг амалий компетентлигини ривожлантиришга ва педагогик тажриба-синов ишларини самарадорлигини ошишига хизмат қилган.