Султанова Адас Мамадалиевнанинг
фалсафа доктори (PhD) ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
    Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг назарий асослари”, 13.00.01 – Педагогика назарияси. Педагогика таълимотлар тарихи.
     Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Ped351
    Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети
    Илмий раҳбар:  педагогика фанлари доктори (DSc), доцент Ҳоликулова Феруза Хасановна
    ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Алфраганус университети, PhD.03/2025.27.12.Ped.31.01
   Расмий оппонентлар: педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент Рашидова Гулноза Ғуломовна; педагогика фанлари доктори (DSc), доцент Қурбонова Азиза Толибовна.
    Етакчи ташкилот: сифатида Бухоро давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг назарий асосларини ўрганиш асосида мавжуд педагогик ва методик механизмларини такомиллаштиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг назарий-методологик жиҳатлари (шахсга йўналтирилган таълим, фаол таълим методлари, ахборот-коммуникация технологиялари) ни реал ҳаётий вазиятларга (педагогик амалиёт, таълим муассасаларидаги фаолият, ижтимоий лойиҳалар, касбий ҳамкорлик) педагогик диагностикани коррексиён   қўллаш асосида аниқланган;
бўлажак педагогларда касбий мобилликни шакллантиришнинг педагогик-психологик омиллари (шахснинг индивидуал-типологик хусусиятлари, мотивация, қобилиятлар, коммуникатив кўникмалар, эмоционал интеллект), услубий ва дидактик шарт-шароитлари (интерфаол таълим методлари, амалиётга йўналтирилганлик, инновацион технологиялар, мустақил таълимни ташкил этиш, рефлексив ёндашув) таълимий-тарбиявий жараённинг ахлоқий тамойиллари (изланувчанлик, масъулиятлилик, ишчанлик, ҳурмат қилиш, ишонч билдириш, сабрлилик ва тоқатлилик) ҳамда регулятив қонуниятлари (педагогик фаолиятнинг мақсади, вазифалари, мазмуни, методлари ва шаклларини белгиловчи нормалар ва қоидалар) га деонтологик ёндашувларни имплементациялаш асосида далилланган;
бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг функсионал моделини ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказишда педагогик таълим тизимининг барча босқичларида узлюксиз ва изчил равишда амалга ошириладиган таълим-тарбия жараёнининг мазмуни, шакллари ва методлари, шунингдек, педагогик амалиётнинг самарадорлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар тизими бўлажак педагогларнинг ўқув фаолиятини моделлаштириш, рефлекциялаш (ўзини ўзи тушуниш, назорат қилиш, баҳолаш ва бошқариш), ҳамда касбий мотивларини (мослашувчанлик, ўзлаштирувчанлик, изланувчанлик, мақсадга интилиш, натижага эришиш) шакллантириш зарурлиги асосланган;
бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришда когнитив, қадриятли, мотивацион, ижтимоий хулқ-атворли мазмуний компонентларини  мақсаддан натижага тамойилига устуворлик бериш орқали педагогик фаолияти (турли шароит ва вазиятларига мослашиш, янги билимларни эгаллаш ва амалиётга тадбиқ этиш, замонавий педагогик технологияларни қўллаш, касбий ўсишга интилиш) да синергетик, эпматик, рефлексивликни қўллай олишга асосланган методик тизим ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши:
Бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг назарий асосларига доир олинган тадқиқот натижалари аѕоѕида:
бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг назарий-методологик жиҳатлари (шахсга йўналтирилган таълим, фаол таълим методлари, ахборот-коммуникация технологиялари) ни реал ҳаётий вазиятларга (педагогик амалиёт, таълим муассасаларидаги фаолият, ижтимоий лойиҳалар, касбий ҳамкорлик) педагогик диагностикани коррексиён   қўллаш асосида аниқланган хулосалардан “АКТ ва медиа саводхонлик” номли ўқув қўлланмасида фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 25-августдаги 391-сонли буйруғига асосан ушбу қўлланмани нашр этишга рухсат берилган). Натижалар диссертация хулосалари бўлажак педагогларда касбий мобилликни шакллантиришга хизмат қилган;
бўлажак педагогларда касбий мобилликни шакллантиришнинг педагогик-психологик омиллари (шахснинг индивидуал-типологик хусусиятлари, мотивация, қобилиятлар, коммуникатив кўникмалар, эмоционал интеллект), услубий ва дидактик шарт-шароитлари (интерфаол таълим методлари, амалиётга йўналтирилганлик, инновацион технологиялар, мустақил таълимни ташкил этиш, рефлексив ёндашув) таълимий-тарбиявий жараённинг ахлоқий тамойиллари (изланувчанлик, масъулиятлилик, ишчанлик, ҳурмат қилиш, ишонч билдириш, сабрлилик ва тоқатлилик) ҳамда регулятив қонуниятлари (педагогик фаолиятнинг мақсади, вазифалари, мазмуни, методлари ва шаклларини белгиловчи нормалар ва қоидалар) га деонтологик ёндашувларни имплементациялаш асосида аѕоѕланган хулоѕалардан “АКТ ва медиасавотхонлик” номли ўқув қўлланмаѕида фоудаланилган (Ўзбекиѕтон Реѕрубликаѕи Олиу таълим, фан ва инноватѕиуалар вазирлигининг 2023-уил 25-авгуѕтдаги 391-ѕонли бууруғига аѕоѕан ушбу қўлланмани наѕҳр етиѕҳга рухѕат берилган). Натижада, бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришда билим даражаѕининг оѕҳиѕҳига замин уаратилган;
бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг функсионал моделини ишлаб чиқиш ва синовдан ўтказишда педагогик таълим тизимининг барча босқичларида узлюксиз ва изчил равишда амалга ошириладиган таълим-тарбия жараёнининг мазмуни, шакллари ва методлари, шунингдек, педагогик амалиётнинг самарадорлигини оширишга қаратилган чора-тадбирлар тизими бўлажак педагогларнинг ўқув фаолиятини моделлаштириш, рефлекциялаш (ўзини ўзи тушуниш, назорат қилиш, баҳолаш ва бошқариш), ҳамда касбий мотивларини (мослашувчанлик, ўзлаштирувчанлик, изланувчанлик, мақсадга интилиш, натижага эришиш) шакллантиришга оид илмий хулосалардан А-ОТ-2021-461-рақамли “Умумтаълим муассасаларида молиявий саводхонлик асослари ва қимматли қоғозлар бозорини ўрганиш бўйича мултимедиа технологияларига асосланган ўқув курси платформасини яратиш” мавзусидаги амалий лоҳияда белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган ва мазкур лойиҳа доирасида нашр этилган ишларида ўз аксини топган. 
Натижада, бўлажак педагогларда деонтологик ёндашувлар асосида касбий мобилликни шакллантиришнинг методик тизими такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish