Нормаева Машҳура Ғуломовнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистон ташқи сиёсатида дипломат аёллар фаоллигини ошириш воситалари (Туркия тажрибаси мисолида)”, 23.00.04 – Халқаро муносабатлар, жаҳон ва минтақа тараққиётининг сиёсий муаммолари. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/Ss414
Илмий раҳбар: Ниязова Наргиза Мухтаровна сиёсий фанлар бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат шарқшунослик университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат шарқшунослик университети, DSc.03/2025.27.12/Ss.05.02
Расмий оппонентлар: Нуримбетов Раҳматулла Ибрагимович, сиёсий фанлар доктори (DSc), Джумаева Гулнор Саттаровна, сиёсий фанлар доктори, доцент. 
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон Республикаси Оила ва хотин-қизлар қўмитаси ҳузуридаги “Оила ва гендер” илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Туркия тажрибаси мисолида Ўзбекистон ташқи сиёсатида дипломат аёллар фаоллигини ошириш воситалари. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
Халқаро муносабатлар тизимидаги ижтимоий-сиёсий ва ҳуқуқий қоидаларнинг қаттиқ куч тамойилларига кўра ўзгариб бориши, дипломат касбининг маскулин табиати ҳақидаги қарашларнинг бирламчи мезон сифатида талқин этилиши ҳамда анъанавий дипломатия ва ишонч инқирозининг пайдо бўлишига сабаб бўлаётган деструктив ёндашувлар аёлларнинг дипломатия соҳасидаги кенг қамровли иштирокини ифода этувчи “аёллараро дипломатия” консепсиясидан келиб чиқиб асослаб берилган; 
Туркия Республикасининг ташқи сиёсий ва дипломатик фаолиятида миллий манфаатларни юмшоқ куч воситалари орқали изчил илгари суриш ҳамда музокаралардаги воситачилик ва тинчликни таъминлаш йўлида аёл дипломат кадрлар хизматидан самарали фойдаланишдаги тажриба Туркия жамиятида аёл дипломатларнинг роли ва улушини ошириб боришга хизмат қиладиган функсионал десегрегасия тамойилига кўра исботланган;
тил, дин, маданият ва қадриятлари бир-бирига жуда яқин ва ўхшаш бўлган Туркий давлатлар ташкилотига аъзо давлатлар ўртасидаги ҳамкорлик юқори даражадаги сиёсий мулоқотлар орқали фаоллашгани, ўзаро ишонч тизимли равишда мустаҳкамланиб бораётгани ҳамда “Туркий нигоҳ – 2040” консепсиясида белгиланган устувор мақсад ва вазифалардан келиб чиққан ҳолда, аъзо давлатлар ўртасидаги алоқаларни ривожлантириш ва маданий дипломатия соҳаси ривожига ҳисса қўшган давлат арбоблари, олима, ёзувчи, фан, сан'ат ва маданият соҳаси вакилалари учун “Дипломат аёл” медалини таъсис этиш таклифи асослаб берилган;   
2030-йилга қадар Ўзбекистон Республикасида гендер тенгликка эришиш стратегиясида кўзда тутилган хотин-қизларнинг халқаро миқёсда давлат вакили бўлиши ҳамда халқаро ташкилотлар ишида иштирок этиш имкониятларини кенгайтиришга қаратилган устувор вазифаларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон ташқи сиёсатида аёл дипломатлар иштирокини кучайтиришнинг инклюзив асосларини такомиллаштириш ва дипломат аёлларнинг миллий кўникма ва тажрибасини изчил оширишга қаратилган воситалардан бири сифатида “Дипломатияда аёллар” менторлик дастурини жорий этиш таклифи далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Ўзбекистон ташқи сиёсатида дипломат аёллар фаоллигини ошириш воситаларини (Туркия тажрибаси мисолида)” ўрганиш бўйича олинган илмий тадқиқот натижалари ва хулосалари асосида:
2030-йилга қадар Ўзбекистон Республикасида гендер тенгликка эришиш стратегиясида кўзда тутилган хотин-қизларнинг халқаро миқёсда давлат вакили бўлиши ҳамда халқаро ташкилотлар ишида иштирок этиш имкониятларини кенгайтиришга қаратилган устувор вазифаларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон ташқи сиёсатида аёл дипломатлар иштирокини кучайтиришнинг инклюзив асосларини такомиллаштириш ва дипломат аёлларнинг миллий кўникма ва тажрибасини изчил оширишга қаратилган воситалардан бири сифатида “Дипломатияда аёллар” менторлик дастурини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг Европа мамлакатлари ва Европа Иттифоқи институтлари билан ҳамкорлик бошқармаси томонидан республика вазирлик ва идораларига юбориладиган ахборот-таҳлилий ҳужжатларни тайёрлашда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлигининг 2025-йил 6-декабрдаги №10/688-сонли маълумотномаси). Натижада, диссертасияда билдирилган илмий хулосалар, таклиф ва тавсиялар соҳага оид ахборот-таҳлилий базани такомиллаштиришга ва амалда қўллашга хизмат қилган.
Халқаро муносабатлар тизимидаги ижтимоий-сиёсий ва ҳуқуқий қоидаларнинг қаттиқ куч тамойилларига кўра ўзгариб бориши, дипломат касбининг маскулин табиати ҳақидаги қарашларнинг бирламчи мезон сифатида талқин этилиши ҳамда анъанавий дипломатия ва ишонч инқирозининг пайдо бўлишига сабаб бўлаётган деструктив ёндашувлар аёлларнинг дипломатия соҳасидаги кенг қамровли иштирокини ифода этувчи “аёллараро дипломатия” консепсиясидан Ўзбекистон Республикаси Оила ва хотин-қизлар қўмитасида хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш тизимини кучайтириш, уларнинг ижтимоий-сиёсий фаоллигини ошириш, ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва қонуний манфаатларини ифодалаш, шунингдек  эркаклар ва хотин-қизларнинг тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятларини таъминлаш, хотин-қизлар ва оилани ҳар томонлама қўллаб-қувватлашга оид қонунчилик ҳужжатларини такомиллаштириш бўйича таклифлар ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Оила ва хотин-қизлар қўмитасининг 2025-йил 10-декабрдаги 02-02/188-сонли маълумотномаси). Натижада, мазкур таклифлар қўмитанинг соҳавий, ахборот-таҳлилий материалларини бойитиш ва ушбу йўналишдаги чора-тадбирлар самарадорлигини оширишга хизмат қилган.
Тил, дин, маданият ва қадриятлари бир-бирига жуда яқин ва ўхшаш бўлган Туркий давлатлар ташкилотига аъзо давлатлар ўртасидаги ҳамкорлик юқори даражадаги сиёсий мулоқотлар орқали фаоллашгани, ўзаро ишонч тизимли равишда мустаҳкамланиб бораётгани ҳамда “Туркий нигоҳ – 2040” консепсиясида белгиланган устувор мақсад ва вазифалардан келиб чиққан ҳолда, аъзо давлатлар ўртасидаги алоқаларни ривожлантириш ва маданий дипломатия соҳаси ривожига ҳисса қўшган давлат арбоблари, олима, ёзувчи, фан, санъат ва маданият соҳаси вакилалари учун “Дипломат аёл” медалини таъсис этиш таклифи Ўзбекистонда ШҲТ Халқ дипломатияси маркази томонидан таҳлилий материаллар тайёрлашда, соҳа вакиллари билан учрашувлар ўтказишда, маърифий тадбирларни шунингдек, конференциялар, семинарлар, давра суҳбатлари ҳамда маданий-гуманитар йўналишдаги тадбирларни ташкил этишда амалий жиҳатдан қўлланилган. (Ўзбекистонда Шанҳай ҳамкорлик ташкилотининг Халқ дипломатияси марказининг 2026-йил 20-февралдаги №51/26-сонли маълумотномаси). Натижада, тадқиқотда илгари сурилган маълумотлар ташкилот фаолиятидаги таҳлилий материалларни тайёрлашга ва тегишли ташкилотларга тақдим этишга хизмат қилган.
Туркия Республикасининг ташқи сиёсий ва дипломатик фаолиятида миллий манфаатларни юмшоқ куч воситалари орқали изчил илгари суриш ҳамда музокаралардаги воситачилик ва тинчликни та'минлаш йўлида аёл дипломат кадрлар хизматидан самарали фойдаланишдаги тажриба Туркия жамиятида аёл дипломатларнинг роли ва улушини ошириб боришга хизмат қиладиган функсионал десегрегасия тамойилидан Тадбиркорлар ва ишбилармонлар ҳаракати – Ўзбекистон Либерал-демократик партиясидан сайланган депутатлар, партия вакилларининг ҳудудларда сайловчилар ва партия фаоллари билан учрашувларини ташкил этиш, тарғибот-ташвиқот тадбирлари ссенарийларини тайёрлашда, сайловларда иштирок этувчи аёллар учун услубий қўлланмаларни тайёрлашда илмий манба сифатида, шунингдек, маҳаллий Кенгаш депутатлари томонидан вилоят, туман ва шаҳар Кенгаши сессияларига аёллар муаммоларига доир масалаларни киритишда маҳалла хотин-қизлари билан ҳамкорлик режасини ишлаб чиқишда кенг фойдаланилган. (Ўзбекистон Либерал-демократик партиясининг 2025-йил 22-августдаги №01-27/356-сонли маълумотномаси). Натижада, мазкур таклифлар партиянинг соҳавий, ахборот-таҳлилий материалларни бойитиш ва ушбу йўналишдаги чора-тадбирлар самарадорлигини оширишга хизмат қилган.