Абдухалилова Дилобар Шерали қизининг 
филология фанлари бўйича  фалсафа доктори (PhD) 
диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: “Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималаридаги эквивалентлик муаммолари”, 10.00.06 – “Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик” (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Fil5625.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Рахимов Хуррам Рахимович, филология фанлари номзоди, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қорақалпоқ давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.04.07.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Кдирбаева Гулзира Қурбанбаевна, филология фанлари доктори, профессор; Аскарова Шахноза Исмоиловна, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот номи: Самарқанд давлат чет тиллар институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималаридаги лексик эквивалентлик муаммоларини назарий-амалий жиҳатдан тадқиқ қилишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
таржимашуносликда адекватлик ва эквивалентлик тушунчалари орасидаги мукаммал таржимага эришиш каби муштарак ҳамда эквивалентликнинг таржимада тил бирликларига нисбатан қолланилиши, адекватлик таржима матнининг семантик жиҳатдан мувофиқликни англатиши каби фарқли жиҳатлар аниқланган;
шеърий жанрнинг лингвопоетик ва прозодик хусусиятлари асосида Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималари таҳлилида семантик, структурал ва прагматик эквивалентлик асосий омиллар эканлиги назарий ва амалий жиҳатдан асосланган;
Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималаридаги лингвистик ва эсктралингвистик муаммолар аниқланиб, уларга прагматик эквивалентлик аспектда ечим таклиф этилган;
шеърият таржимасида асар бадиияти, шакл ва мазмун муштараклигини сақлаш каби муаммоларни бартараф этиш учун семантик эквивалентликнинг структурал эквивалентликдан самарадорлиги юқори эканлиги амалий таҳлиллар асосида далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Муаммони ўрганиш давомида олинган натижаларга асосланиб: 
таржимашуносликда адекватлик ва эквивалентлик тушунчалари орасидаги мукаммал таржимага эришиш каби муштарак ҳамда эквивалентликнинг таржимада тил бирликларига нисбатан қўлланилиши, адекватлик таржима матни семантик жиҳатдан мувофиқликни англатиши каби фарқли жиҳатлар аниқланганлиги хусусидаги илмий-назарий қарашлардан Тошкент давлат аграр университетида 2024-2025-йилларда бажарилган АЛ-672205589-сонли “Ўрмончилик соҳасига оид атамаларнинг ўзбекча-инглизча-русча-немисча иллюстратив электрон луғат мобил иловасини яратиш” номли грант лойиҳаси доирасида белгиланган вазифалар ижросини таъминлашда фойдаланилган (Тошкент давлат аграр университетининг 2025-йил 2-сентябрдги 17.01/236-сон маълумотномаси). Натижада, немис тилидаги атамаларни ўзбек тилидаги эквивалентлари билан семантик ва структурал жиҳатдан мослаштириш таʼминлаган;
шеърий жанрнинг лингвопоетик ва прозодик хусусиятлари асосида Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималари таҳлилида семантик, структурал ва прагматик эквивалентлик асосий омиллар эканлиги назарий ва амалий жиҳатдан асосланганлиги тўгʻрисидаги хулосалардан Ўзбекистон немис тили ўқитувчилари ассоцияцияси томонидан мунтазам ўтказилиб бориладиган ўқув семинарлари ва малака ошириш машгʻулотларида ўқув материали сифатида фойдаланилган (Ўзбекистон немис тили ўқитувчилари ассоциясининг 2025-йил 18-августдаги 16-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур ёʻналишдаги илмий хулосалар, тавсиялар ва таклифлар ўтказилган семинар дастурини бойитишга ҳамда олиб бориладиган семинарларнинг илмий қимматини ошишига хизмат қилган; 
Гёте шеъриятининг ўзбек тилига таржималаридаги лингвистик ва эсктралингвистик муаммолар аниқланиб, уларга прагматик эквивалентлик аспектда ечим таклиф этилганлиги ҳақидаги хулосаларидан Ўзбекистон телерадиокомпаниясининг “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси “Ўзбекистон” телерадиокомпанияси томонидан тайёрланган “Адабий жараён”, “Таълим ва тараққиёт”, “Жаҳон адабиёти” номли дастурларнинг 2024-2025-йиллардаги сонлари ссенарийсида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 14-ноябрдаги 05-09-1829-сон маълумотномаси). Натижада, илмий натижаларнинг қўлланилиши орқали радиотингловчиларга шоир ва мутаржимлар шеърият таржимаси жараёнида таржима муаммоларини олдини олишлари таништирилган; 
шеърият таржимасида асар бадиияти, шакл ва мазмун муштараклигини сақлаш каби муаммоларни бартараф этиш учун семантик эквивалентликнинг структурал эквивалентликдан самарадорлиги юқори эканлиги амалий таҳлиллар асосида далилланганлиги ҳақидаги хулосаларидан Академик Б.Гʻафуров номидаги Хўжанд давлат университети хорижий тиллар кафедраси профессор-ўқитувчиларининг маъруза ва амалий машгʻулотлари амалиётида бевосита фойдаланилган (Академик Б.Гʻафуров номидаги Хўжанд давлат университетининг 2025-йил 22-сентябрдаги 01/5028-сон маълумотномаси). Натижада, “Замонавий немис адабиёти”, “Адабиёт назарияси”, “Немис тили тарихи”, “Матншунослик”, “Маданиятшунослик” курслари мазмуни янада бойишига эришилган.