Рахмонова Сардора Муминжоновнанинг филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси: “Инглиз ва ўзбек тилларида тадбиркорлик соҳасига оид лексик бирликларнинг структур-семантик таҳлили” 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чогʻиштирма тилшунослик ва таржимашунослик (филология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: №B2021.2.PhD/Fil1837.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университети. 
Илмий раҳбар: Ахмедов Ойбек Сапорбаевич, филология фанлари доктори, профессор.
Илмий Кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, Илмий Кенгаш рақами: Термиз иқтисодиёт ва сервис университети, PhD.03/2025.27.12.Fil.13.02
Расмий оппонентлар: Эшмуминов Асқар Алламуродович  филология фанлари доктори (DSc) профессор, Аҳмедова Меҳринигор Баҳодировна   филология фанлари доктори (DSc) профессор. 
Етакчи ташкилот: Жиззах давлат педагогика университети.
Диссертация йўналиши: амалий ва назарий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларидаги  тадбиркорлик соҳасига оид лексик бирликларни структур-семантик жиҳатидан ўрганиш, уларнинг қиёсий хусусиятларини аниқлаш ва лингвистик хулосалар чиқаришдир.
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
 инглиз ва ўзбек тилларида тадбиркорлик соҳаси лексик бирликларининг дастлабки қиёсий структур-семантик таҳлили амалга оширилиб, ҳар икки тил материалида мавжуд умумийлик ва фарқларнинг лингвистик асослари назарий жиҳатдан далиллаб берилди;
тадбиркорликка оид лексик бирликлар ва неологизмларнинг морфологик тузилиши, семантик кенгайиш жараёнлари, полисемия ҳамда антонимия ҳодисалари махсус лингвистик мезонлар асосида тизимлаштирилиб, уларнинг назарий-методологик тамойиллари ишлаб чиқилди;
инглиз тилидан ўзбек тилига кириб келган тадбиркорлик лексик бирликларининг ўзлаштириш жараёни морфологик ва семантик мослашув хусусиятлари нуқтайи назаридан таҳлил қилиниб, уларнинг ўзбек тилидаги лексик тизимдаги ўрни ҳамда маданий-прагматик функсионал хусусиятлари илмий асосда белгиланди;
инглиз ва ўзбек тилларида тадбиркорлик лексикасининг терминологик қатлам, неологизмлар, фразеологизмлар ва метафорик бирликлар доирасида қиёсий таснифи ишлаб чиқилиб, уларнинг лингвопрагматик хусусиятлари ҳамда илмий ва маркетинг нутқидаги функсионал-семантик имкониятлари кенг қамровли тарзда тизимлаштирилди.  
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз ва ўзбек тилларида тадбиркорлик соҳасига оид лексик бирликларининг структур-семантик таҳлили юзасидан олинган илмий натижалар ва амалий таклифлар асосида:
инглиз ва ўзбек тилларида соҳа лексик бирликларининг илмий жиҳатдан ўрганилиши кишиларнинг мазкур соҳага доир ижтимоий онги ва дунйоқарашини оширишга муҳим туртки бўлишидан, лингвистик омилларнинг моҳийатига асосланган лексик бирликларнинг структур-функсионал, лексик-семантик муносабатлари лингвистик воситалар билан мувофиқлаштирилганлигидан, кенг қамровда очиб берилган инглиз ва ўзбек тилларида тадбиркорлик соҳасига оид лексик бирликларнинг деривацион тамойиллари, аффиксал, морфемик-морфологик, синтактик, структур-семантик таҳлилларидан Йевропа Иттифоқи томонидан Ерасмус + дастурининг 561624-ЕРР-1-2015-УК ЕППКА2-CБҲЕ-СП-ЕРАСМУС + CБҲЕ ИМЕП: “Ўзбекистонда олий таълим тизими жарайонларини модернизацийалаш ва халқаролаштириш” номли инновацион тадқиқотлар лойиҳаси доирасида дан фойдаланилди (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2024-йил 12-йанвардаги № 77/02-сон маълумотномаси). Натижада мазкур таҳлил натижаларидан лойиҳа доирасидаги дастур ва қўлланмаларни такомиллаштириш жараёнида ҳамда яратишда фойдаланилган;
чоғиштирилаётган тилларнинг лексик-семантик, структур-семантик, синтактик ва морфологик тизимини чуқур ўрганиш, уларнинг бой тажрибасини ижодий равишда ўзлаштириш тилшунослик фани олдига ўзбек ва чет тиллар тадбиркорлик соҳаси лексик бирликларини қиёсий-типологик аспектда ўрганишдек ўта муҳим бўлган масала бўлиб, дунёнинг кўплаб мамлакатлари билан иқтисодий соҳалардаги ҳамкорлик алоқаларни мустаҳкам ўрнатиш ва уларни ривожлантиришга қаратилган таҳлилларидан Европа Иттифоқининг ТЕМПУС дастурининг Темпус Прожеcт 544161-ТЕМПУС-1-2013-1-УК-ТЕМПУС-ЖПCР Астон Университй ДеТЕЛ “Девелопинг тҳе Теачинг оф Эуропеан ЛангуаГЭС: Модернизинг Лангуаге Теачинг тҳроугҳ тҳе девелопмент оф блендед Мастерс Программес” лойиҳаси доирасидан фойдаланилди (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2024-йил 12-йанвардаги № 76/02-сон маълумотномаси). Натижада мазкур таҳлил натижаларидан институтнинг ўқув жараёни ва халқаро лойиҳаларини самарали амалга оширишда фойдаланилган;
тадбиркорлик соҳаси лексик бирликларини халқ огʻзаки нутқида кўчма ҳамда тўғри маънода қўлланилиши, ушбу лексик бирликларнинг одамлар ҳайотида катта аҳамийат касб етиши, иқтисодийот ва тадбиркорлик соҳасида кенг қўлланиладиган терминлар, лексик бирликлар, мазкур соҳадаги фразеологик бирликларнинг турлари, йанги ўзлашма сўзлар, неологизмлар ва окказионализмлар ҳақидаги хулосалардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанийаси “Ўзбекистон” телерадиоканали” ДМ “Маданий-маърифий ва бадиий ешиттиришлар” муҳарририйати томонидан таййорланган “Таълим ва тараққийот”, “Ўзбекистон йошлари”, “Ижтимоий-иқтисодий ислоҳотлар ривожи” дастурларининг ссенарийсини таййорлашда (2023-2024-йилларда) фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпанийаси “Ўзбекистон Телерадиоканали” Давлат Муассасасининг 2024-йил 15-йанвардаги № 04.36.69-сон маълумотномаси). Натижада мазкур таҳлил натижаларидан дастурлар ссенарийсини бойитишда ва улардаги материалларнинг мазмун-моҳиятини оширишда фойдаланилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish