Турғунов Жалолиддин Раҳмонали ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Интродуксия шароитида Момордиcа чарантиа Л. турининг биоекологик хусусиятлари (Андижон вилояти мисолида)», 03.00.10 – Экология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/B1513.
Илмий раҳбар: Наралиева Насибахон Мамановна, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети, DSc.03/2025.27.12.B.01.15.
Расмий оппонентлар: Рахимова Ташханим Туймухамедовна, биология фанлари доктори, профессор; Махкамов Туробжон Хусанбоевич, биология фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: интродуксия шароитларида Момордиcа чарантиа Л. нинг биоекологик хусусиятларини, фитокимёвий таркибини аниқлаш ва экологик мослашувини  баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор Момордиcа чарантиа Л. нинг интродуксия шароитида онтогенез қонуниятларини ўрганиш асосида вегетатив ва генератив органларининг ривожланиш биологияси аниқланган;
лаборатория шароитида Момордиcа чарантиа Л. нинг уруғ унувчанлигига абиотик омилларнинг таъсири ва чидамлилик даражаси аниқланган; 
М.чарантиа нинг генератив давридаги морфобиологик хусусиятлари, мавсумий ривожланиш мароми кузатилган ва янги муҳитга мосланиш даражаси баҳоланган;
илк бор турли тупроқ иқлим шароитларида Момордиcа чарантиа Л.  нинг гуллаш ва мевалаш фазаларини ўрганиш орқали потенсиал ва реал уруғ маҳсулдорлиги аниқланган;
илк бор молекуляр тадқиқотлар асосида Момордиcа чарантиа Л. нинг абиотик стресс омилларга, яъни қурғоқчилик, шўрланиш, ҳарорат таъсирига чидамлилик хусусиятлари очиб берилган;
ўсимликнинг вегетатив ва генератив органларининг фитокимёвий таркиби аниқланган ҳамда М.чарантиа  янги муҳитга интродуксион баҳоланган ва етиштиришга оид тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Момордиcа чарантиа Л. нинг турли тупроқ иқлим шароитларида биоекологик хусусиятлари бўйича олинган илмий натижалар асосида:
араб анори  (Момордиcа чарантиа Л.) ўсимлигини турли тупроқ иқлим шароитларда етиштириш юзасидан ишлаб чиқилган амалий тавсиялар Андижон вилоятининг (Андижон, Пахтаобод ва Марҳамат) туманлари фаолияти амалиётига жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлигининг 2025 йил 23 декабрдаги 03-03/1-03/3-14077-сонли маълумотномаси). Натижада, Андижон вилоятининг турли хил тупроқ иқлим  шароитида  биоекологик  хусусиятларини  ўрганиш  ва  молекуляр-генетик таҳлиллар  асосида  ўсимликни  стрессга,  совуққа,  қурғоқчиликка  ва  шўрланишга, патогенлар  ва  оғир  металл  (кадмий)га  чидамлилик  генларини  аниқлаш  орқали Момордиcа чарантиа Л. нинг кенг масштабда етиштириш имконини берган;
Момордиcа чарантиа Л. нинг нуклеотид кетма-кетликлари Биотехнологик Маълумотлар Миллий маркази (Натионал Cентер фор Биотечнологй Информатион) Генбанкига жойлаштирилган (Биотехнологик Маълумотлар Миллий марказининг 2024 йил 31-июлдаги ПҚ 043853-сон маълумотномаси). Натижада, мазкур турнинг молекуляр-генетик маълумотлари халқаро илмий маълумотлар базасига киритилиб, унинг филогенетик ўрнини аниқлаш, бошқа турлар билан генетик яқинлигини қиёсий таҳлил қилиш ҳамда глобал миқёсда молекуляр систематика тадқиқотларида фойдаланиш имконини берган.