Пардаев Жалолидин Аҳрорқул ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар: 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистоннинг иккинчи жаҳон урушидаги ғалабага қўшган ҳиссаси” (Жиззах вилояти мисолида), 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи (тарих фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:  В2020.4.PhD/Tar767
Илмий раҳбар: Шадманова Санавар Базарбаевна, тарих фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Жиззах давлат педагогика университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети. 
DSc 03/2025.27.12.Tar.11.01
Расмий оппонентлар: Қарши давлат университети, тарих факултети, “Ўзбекистон тарихи” кафедраси профессори, тарих фанлари доктори (DSc) Тўраева Матлуба Холиқуловна ва “Шон-шараф” давлат музейининг “Ўзбекистоннинг иккинчи жаҳон уруши даври тарихини ўрганиш” бўлими бош илмий ходими, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент Бабаджанов Хасан Бахтиёрович.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: Жиззах вилояти аҳолисининг Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалабага қўшган ҳиссаси билан боғлиқ тарихий жараёнларни очиб беришдан иборат.
 III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: 
Ўзбекистон Республикаси Марказий давлат архиви ҳамда Жиззах вилояти ва туман мудофаа ишлари бўлимлари архив ҳужжатларини комплекс ўрганиш асосида ҳозирги Жиззах вилояти ҳудудидан Иккинчи жаҳон урушига сафарбар этилган фуқаролар сонига аниқлик киритилиб, мавжуд манбалардаги маълумотлар қайта кўриб чиқилди. Илгари вилоятлар кесимида нашр этилган “Хотира” китоблари ва бошқа манбаларда Жиззах вилоятидан урушга сафарбар этилганлар сони 40 478 нафар деб кўрсатилган бўлса-да, архив ҳужжатлари асосида олиб борилган тадқиқот натижасида вилоят шаҳар ва туман мудофаа ишлари бўлимларидан сафарбар этилганлар сони 51 426 нафар эканлиги аниқланиб, уларнинг 8 012 нафари жанг майдонларида ҳалок бўлганлиги, 8 421 нафари бедарак йўқолганлиги ҳамда 34 993 нафари урушдан қайтганлиги далиллар асосида асослаб берилди ва мазкур кўрсаткичлар шаҳар ва туманлар кесимида илмий таҳлил қилинди;
Тадқиқот жараёнида “Хотира” китоблари ва бошқа манбаларда Жиззах вилояти шаҳар ва туманларидан урушга сафарбар этилганлардан 3 ёки 5 нафари “Совет Иттифоқи Қаҳрамони” унвонига сазовор бўлганлиги ҳақидаги маълумотлар танқидий қайта ўрганилиб, жиззахлик “Совет Иттифоқи Қаҳрамонлари” сони 8 нафар эканлиги аниқлаштирилди. Мазкур қаҳрамонларнинг урушга сафарбар этилган санаси, чақирилган мудофаа ишлари бўлимлари, хизмат қилган ҳарбий қисмлари, қатнашган жанглари ҳамда кўрсатган жасорати учун қаҳрамонлик унвони берилганлиги ҳақида янги маълумотлар тўпланиб, илмий муомалага киритилди. Шунингдек, уларнинг урушдан кейинги фаолияти оммавий ахборот воситалари материаллари ва оғзаки тарих манбалари асосида ёритиб берилди;
Жиззах вилояти аҳолисининг 1941–1945-йилларда фронт ортида кўрсатган фидокорона меҳнати архив ҳужжатлари асосида тизимли равишда таҳлил қилиниб, фронтга юборилган озиқ-овқат маҳсулотлари, кийим-кечак ҳамда моддий пул маблағлари ҳажми аниқлаштирилди. Жумладан, Жиззах, Ғаллаорол, Фориш, Зомин ва Бахмал туманларидан фронтга юборилган ёрдамлар озиқ-овқат маҳсулотлари, кийим-кечак ҳамда пул маблағлари кўринишида уч тоифага ажратилиб ўрганилди ва уларнинг йиллар кесимидаги статистик кўрсаткичлари шакллантирилди. Фронт ортидаги фидокорона меҳнати учун минглаб жиззахликлар 1945–1946-йилларда “Шавкатли меҳнати учун” медали билан тақдирланганлиги архив ҳужжатлари асосида далилланди;
Уруш йилларида жиззахликларнинг инсонпарварлик фазилатлари ҳам илмий жиҳатдан асослаб берилди. Жумладан, уруш ҳудудларидан эвакуация қилинган ҳамда мажбуран депортация қилинган аҳоли Жиззах шаҳри, Ғаллаорол, Зомин, Бахмал ва Фориш туманларига жойлаштирилгани, уларни иш билан таъминлаш жараёнида касб-корига алоҳида эътибор қаратилгани аниқлаштирилди. Шунингдек, вилоятнинг Жиззах шаҳри, Ғаллаорол ва Фориш туманларида болаларни қабул қилиш учун “Меҳрибонлик уйлари” ташкил этилгани аниқланиб, Жиззах шаҳридаги “Меҳрибонлик уйи”да тарбияланган 159 нафар боланинг шахсий ҳужжатлари ўрганилди ҳамда уларнинг ёши, миллати ва кўчириб келтирилган ҳудудларига оид янги маълумотлар илмий муомалага киритилди.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Ўзбекистоннинг иккинчи жаҳон урушидаги ғалабага қўшган ҳиссаси (Жиззах вилояти мисолида)” мавзуси бўйича бажарилган тадқиқот юзасидан ишлаб чиқилган илмий хулосалар ва таклифлар асосида: 
Ўзбекистон Республикаси МДА, Жиззах вилояти ва туман мудофаа ишлари бўлимларининг архив ҳужжатларини ўрганиш натижасида ҳозирги Жиззах вилоятидан урушга сафарбар этилганлар ва уларнинг тақдири, жангда ҳалок бўлган ва бедарак йўқолганлар ҳақида вилоятлар кесимида нашр этилган “Хотира” китоблари ва бошқа манбаларда ҳудуддан сафарбар этилганлар сони 40 478 нафар берилгани, тадқиқот натижасида уларнинг сони 51 426 нафар эканлиги (уларнинг 8012 нафари жанг майдонларида ҳалок бўлган, 8421 нафари бедарак йўқолган, фақат 34 993 нафари урушдан қайтган)га оид материаллардан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа Вазирлиги ҳузуридаги “Ғалаба Боғи мажмуаси” фондини бойитишда фойдаланилди (Ўзбекистон Респйбликаси Мудофаа Вазирлиги ҳузуридаги “Ғалаба Боғи мажмуаси” раҳбарининг 2024 йил 6-сентябрдаги 42/691 сон маълумотномаси). Натижада архив маʼлумотлари, даврий матбуот материаллари мажмуа фондини тарихий ҳужжатлар билан янада бойитилиши ва унга ташриф буйрувчиларнинг Жиззах вилояти аҳолисининг Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалабага қўшган ҳиссаси билан боғлиқ билим ва тассавурларини кенгайишига хизмат қилган.
“Хотира” китоблари ва бошқа манбаларда Жиззах вилояти шаҳар ва туманлари мудофаа ишлари бўлимларидан урушга сафарбар этилганларнинг 8 нафари (ҳозиргача 3 ёки 5 нафар дейилган эди) “Совет Иттифоқи қаҳрамони” унвонига сазовор бўлганлигига доир маълумотлардан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа Вазирлиги ҳузуридаги “Ғалаба Боғи мажмуаси” фондини бойитишда фойдаланилган (Ўзбекистон Респйбликаси Мудофаа Вазирлиги ҳузуридаги “Ғалаба Боғи мажмуаси” раҳбарининг 2024 йил 6-сентябрдаги 42/691 сон маълумотномаси). Ушбу материаллар мажмуага ташриф буюрган ёш авлоднинг қалбида тинчлик ва шукроналик ҳис-туйғуларини янада мустаҳкамланишига хизмат қилган. 
Уруш йилларида Жиззах, Ғаллаорол, Фориш, Зомин ва Бахмал туманларидан фронтга жўнатилган ашёлар уч қисмга: озиқ-овқат маҳсулотлари, кийим-кечак, пул маблағларига бўлиб ўрганилди ва уларнинг йиллар кесимидаги статистик жадвали шакллантирилиб, жангга кетганларнинг оила аъзоларига кўрсатилган моддий ёрдамлар ва фронт ортидаги фидокорона меҳнатлари учун минглаб жиззахликлар 1945-1946-йилларда “Шавкатли меҳнати учун” медали тақдирланганликларига доир маълумотлардан Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг 2024-йил биринчи ярим йиллик иш режасининг 68 ва 85-бандларини ишлаб чиқишда фойдаланилди (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг 2024 йил 6-сентябрдаги 01-14/95-сон буйруғи). Тақдим қилинган материаллар ёш авлоднинг қалбида тинчлик ва шукроналик ҳис-туйғуларини янада мустаҳкамлаш каби фазилатларни шаклланишига қаратилган кенг кўламли тарғиботларни амалга оширишга хизмат қилган. 
Уруш йилларида ҳудудлардан эвакуация қилинган, мажбуран депортация қилинган аҳолини вилоятнинг Жиззах шаҳри, Ғаллаорол, Зомин, Бахмал ва Фориш туманларига жойлаштирилганлиги, Жиззах шаҳри, Ғаллаорол ва Фориш туманларида болаларни қабул қилиш учун “Меҳрибонлик уйлари” ташкил этилганлиги, ундаги 159 нафар болаларнинг шахсий ҳужжатлари асосида ёши, миллати, кўчириб келтирилган манзилларига оид хулосалардан“Ўзбекистон тарихи” телеканалида эфирга узатилган “Тарих майдони” кўрсатуви ссенарийларини тайёрлашда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Маърифат” ижодий бирлашмаси” давлат муассасасининг 2025 йил 1-декабрдаги 01-33/906-сон маълумотномаси). Натижада, телетомошабинларнинг Жиззахвилояти аҳолисининг Иккинчи жаҳон урушида эришилган ғалабага қўшган ҳиссаси билан боғлиқ тасаввурларини бойитилишига ва бугунги тинч, фаровон ҳаётнинг қадрига етиш, шукроналик туйғусининг янада ортишига хизмат қилган.