Бердикулова Сурайё Асламовнанинг 
 фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Янги Ўзбекистонда ижтимоий меъёрлар ва ижтимоий онг ўзгаришлари диалектикаси”, 09.00.04 – Ижтимоий фалсафа.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: (B2025.2.DSc/Fal314).
Илмий раҳбар: Туйчиев Бердикул Туракулович, фалсафа фанлари доктори (DSc), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Ўзбекистон Миллий университети, DSc.03/2025.27.12.F.01.07.
Расмий оппонентлар: Абилов Урол Муродович – фалсафа фанлари доктори, профессор, Мусаев Фахриддин Абдусатторович – фалсафа фанлари доктори, профессор, Негматова Шахзода Шухратовна - фалсафа фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети.
Диссертация йўналиши: назарий-амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Янги Ўзбекистонда ислоҳотлар жараёнида ижтимоий меъёрлар ва ижтимоий онг ўртасидаги ўзгаришлар диалектикасини асослашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
ижтимоий меъёр ва ижтимоий онгнинг диалектик муносабати Янги Ўзбекистон шароитида ижтимоий меъёрларнинг барқарорлик омили сифатида, ижтимоий онг эса, ислоҳотларнинг фаол ҳаракатлантирувчи кучи сифатида намоён бўлиши, меъёрлар ва онгнинг ўзаро таъсир этувчи икки қутб сифатидаги барқарорлик, давомийлик, институционаллашганлик, ижтимоий назорат барқарорлик ва ўзгаришни таъминловчи хусусиятлари очиб берилган;
миллий ва глобал қадриятлар таъсирида ижтимоий меъёрлар трансформациясининг босқичлари (анъана, зиддият, мослашув, институционаллашув, янги барқарорлик) асосланиб, жамиятда миллий анъаналардан бошлаб, глобал модернизация омилларигача бўлган жараёнда меъёрларнинг ўзгариш динамикаси ва уларнинг ижтимоий онгдаги ифодаланишнинг англаш, танқид, синтез, қабул қилиш каби жараёнлари далилланган;
ижтимоий меъёрлар ва ижтимоий онг ўзгаришларининг миллий тараққиётдаги ўрни асосланиб, Ўзбекистон тараққиёт стратегияси доирасида ижтимоий меъёрлар орқали инсоний қадриятлар мустаҳкамланиши, ижтимоий онг асосида, фуқароларнинг ислоҳотларда фаол иштирок этиши жараёни яхлит “меъёр – ижтимоий онг – фаолият” фалсафий консепсия асосида очиб берилган;
ижтимоий онг шакллари ва ижтимоий меъёрлар ўртасидаги мувозанат жараёнининг диалектик модели (тараққиёт, зиддият, синтез, янги мувозанат) ишлаб чиқилиб, Янги Ўзбекистонда ижтимоий онг шакллари (ахлоқий, сиёсий, ҳуқуқий, диний ва фалсафий онг) ижтимоий меъёрлар билан уйғунлашуви жараёнидаги мувозанат ижтимоий барқарорликнинг асосий мезони сифатида асосланган;
онг ва меъёрлар ўртасидаги фарқ, онгнинг ўзгариш тезлиги (инновация, ислоҳотлар), меъёрларнинг барқарорлик коеффициенти (анъана, институтлар) уйғунлашуви жараёни миллий ривожланишнинг фалсафий негизи сифатида, ижтимоий онг шакллари ва ижтимоий меъёрларни янгилаши миллий ривожланиш стратегиясининг маънавий-фалсафий пойдевори сифатида очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Янги Ўзбекистонда ижтимоий меъёрлар ва ижтимоий онг ўзгаришлари диалектикаси” мавзуси бўйича олиб борилган тадқиқот натижалари асосида:
ижтимоий меъёр ва ижтимоий онгнинг диалектик муносабати Янги Ўзбекистон шароитида ижтимоий меъёрларнинг барқарорлик омили сифатида, ижтимоий онг эса, ислоҳотларнинг фаол ҳаракатлантирувчи кучи сифатида намоён бўлиши, меъёрлар ва онгнинг ўзаро таъсир этувчи икки қутб сифатидаги барқарорлик, давомийлик, институционаллашганлик, ижтимоий назорат барқарорлик ва ўзгаришни таъминловчи хусусиятлари очиб берилганига доир илмий хулосалардан Республика Маънавият ва маърифат маркази иш фаолиятида, жумладан, Марказнинг 2024-йил “Ёшлар ва бизнесни қўллаб-қувватлаш йили”да маънавий-маърифий ишлар натижадорлигини оширишга доир чора-тадбирлар дастурининг В боби “Маънавий-маърифий тарғибот ишлари самарадорлигини оширишга қаратилган илмий-тадқиқот тадбирлари” 23-банди “Маънавий-ахлоқий мезонларга мос келмайдиган, зўравонликни тарғиб қиладиган, ёшлар онгига ҳуқуқбузарлик, ахлоқсизлик каби сифатларни шакллантирадиган аудио-видеомаҳсулотлар, компютер ўйинларининг республикамиз ҳудудига ноқонуний олиб кирилиши ёки интернет тармоғи орқали олиниб, кўпайтирилиши каби ҳолатларнинг олдини олишга қаратилган “Маънавиятга таҳдид – келажакка таҳдид” шиори остида рейдлар ташкил қилиш” борасида ўтказилган тарғибот ишларида ва тарғибот буклетлар, флаерлар нашр этишда унумли фойдаланилган (Республика Ма'навият ва ма'рифат марказининг 2025-йил 18-октябрдаги 03-1274-сон Далолатномаси). Илмий натижаларни амалиётга жорий этилиши ёшларда ҳуқуқбузарликлар олдини олиш ишлари натижадорлигини ошириш ҳамда ҳуқуқий маданиятни шакллантиришга хизмат қилган;
миллий ва глобал қадриятлар таъсирида ижтимоий меъёрлар трансформациясининг босқичлари (анъана, зиддият, мослашув, институционаллашув, янги барқарорлик) асосланиб, жамиятда миллий анъаналардан бошлаб, глобал модернизация омилларигача бўлган жараёнда меъёрларнинг ўзгариш динамикаси ва уларнинг ижтимоий онгдаги ифодаланишнинг англаш, танқид, синтез, қабул қилиш каби жараёнларини далиллашга оид илмий хулосалардан 2024-2025-йилларда Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон” телерадиоканалида эфирга узатилган “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари” номли дастурлар ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилди (ЎзМТРКнинг 2025-йил 3-октябрдаги 05-09-1545-сон далолатномаси). Илмий иш хулосалари, таклиф ва тавсияларидан ЎзМТРК дастур ссенарийларида фойдаланилиши “Таълим ва тараққиёт”, “Ўзбекистон ёшлари” дастурлари илмий савиясини ошишига ҳамда тингловчиларнинг сиёсий ва ҳуқуқий маданияти ривожланишига, Ўзбекистонда сўнгги йилларда амалга оширилган демократик ислоҳотлар борасидаги билимлари кенгайишига хизмат қилган;
ижтимоий меъёрлар ва ижтимоий онг ўзгаришларининг миллий тараққиётдаги ўрни асосланиб, Ўзбекистон тараққиёт стратегияси доирасида ижтимоий меъёрлар орқали инсоний қадриятлар мустаҳкамланиши, ижтимоий онг асосида, фуқароларнинг ислоҳотларда фаол иштирок этиши жараёни яхлит “меъёр – ижтимоий онг – фаолият” фалсафий консепсия асосида очиб берилишига доир илмий хулосалардан Ўзбекистон Миллий тикланиш демократик партияси Марказий кенгашининг жамиятда ўзаро ҳамжиҳатлик, жипслик, инсонпарварлик ва бағрикенглик маданиятини мустаҳкамлаш бўйича амалга оширилаётган “Бағрикенгликка барчамиз масъулмиз” лойиҳасида, шунингдек, 2025-2029-йилларга мўлжалланган Сайловолди дастурининг В боби “Миллий ва умуминсоний қадриятларга таянган жамият барпо этиш”, 5.1. Давлат ва жамоат ташкилотлари бошқарувини такомиллаштириш йўналишида келтирилган вазифаларни бажаришда фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий тикланиш демократик партияси Марказий кенгашининг 2025-йил 16-октябрдаги 02/02-262-сон далолатномаси). Натижада, диссертацияда келтирилган илмий хулосалар, амалий таклифлар мазкур йўналишда амалга оширилаётган маънавий-маърифий тарғибот тадбирлари самарадорлигининг ошишига ва миллий-маънавий тикланиш, вужудга келаётган ғоявий зиддиятлар муаммоларига доир материалларни тайёрлашда илмий-назарий манба бўлиб хизмат қилган; 
ижтимоий онг шакллари ва ижтимоий меъёрлар ўртасидаги мувозанат жараёнининг диалектик модели (тараққиёт, зиддият, синтез, янги мувозанат) ишлаб чиқилиб, Янги Ўзбекистонда ижтимоий онг шакллари (ахлоқий, сиёсий, ҳуқуқий, диний ва фалсафий онг) ижтимоий меъёрлар билан уйғунлашуви жараёнидаги мувозанат ижтимоий барқарорликнинг асосий мезони сифатида асосланганлигига оид илмий хулоса ва таклифлардан Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлиги фаолиятида, жумладан, Агентликнинг 2024 йилга мўлжалланган Иш режасининг ИВ боби “Маҳалладаги ёшлар етакчилари билан ишлаш, ёшларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялаш, уларнинг ҳуқуқий саводхонлигини ошириш” йўналишининг 22, 23, 24-бандлари ижроси доирасидаги “Конституциявий ислоҳотларда ёшлар ва болалар ҳуқуқларини мустаҳкамлаш” ҳамда “Ёшларнинг ҳуқуқий саводхонлигини оширишнинг муҳим масалалари”, шунингдек, 2025-йилда “Долзарб 90 кун” тадбирлари, “Ибрат фарзандлари”, “Мутолаа” лойиҳаларини ташкил этишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг 2025-йил 18-октябрдаги 2-13-21-5634-сон маълумотномаси). Натижада, Агентлик фаолиятида диссертация илмий янгиликларидан фойдаланилиши тадбирлар мазмунининг янги илмий фактлар билан бойиши ҳамда иш самарадорлигининг ортишига хизмат қилган;
онг ва меъёрлар ўртасидаги фарқ, онгнинг ўзгариш тезлиги (инновация, ислоҳотлар),   меъёрларнинг   барқарорлик   коеффициенти   (анъана, институтлар) уйғунлашуви   жараёни    миллий    ривожланишнинг    фалсафий    негизи    сифатида, ижтимоий онг шакллари ва ижтимоий меъёрларни янгилаши миллий ривожланиш стратегиясининг маънавий-фалсафий пойдевори сифатида очиб беришга доир илмий хулоса ва таклифлардан Ўзбекистон Республикаси Мудофаа Вазирлиги фаолиятида фойдаланилган   (Ўзбекистон   Республикаси   Мудофаа   Вазирлигининг  2026-йил 26-мартдаги 1/871-сон маълумотномаси). Натижада бу ижро этилиши мажбурий бўлган директивалар ва буйруқлар чиқаришда ижтимоий меъёрга амал қилишга, тизим фаолиятида бурч, қонун ва меъёрга таянишга, садоқат ва қадриятларга асосланган фуқаролик масъулиятини кучайтиришга доир тамойилларни ривожлантиришга, услубий ёндашувларни жорий этишга хизмат қилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish