Адизов Сардор Рашидовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертациясиҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):  “Минтақа ташқи савдо фаолиятини ривожлантиришда божхона механизмларидан фойдаланишни такомиллаштириш” 08.00.12 - Минтақавий иқтисодиёт. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам:  B2023.2.PhD/Iqt3068
Илмий раҳбар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Низамов Аслиддин Бадреддинович 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.I.16.06
Расмий оппонентлар: иқтисодиёт фанлари доктори, профессор Муродова Нодира Куллиевна; иқтисод фанлари номзоди, профессор Таджиева Сайёра Ураловна
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат иқтисодиёт университети.
Диссертация йўналиши: илмий ва амалий аҳамиятга молик.  
II. Тадқиқотнинг мақсади минтақа ташқи савдо фаолиятини ривожлантиришда божхона механизмларидан фойдаланишни такомиллаштириш борасидаги илмий асосланган таклиф ва амалий тавсиялар беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ташқи савдо фаолиятни амалга оширишда барча иштирокчилар учун қулай бўлган тартиботларни, шу жумладан, минтақалараро логистика хизматларини мувофиқлаштирувчи ахборот платформаси жорий этиш таклифи асосланган; 
давлат чегараси орқали ўтказиш ҳудудий пунктларида фитосанитария ва ветеринария органлари томонидан ташқи савдо юклари бўйича ўтказиладиган назорат функсияларини божхона органлари назорати билан интеграцияловчи механизмларни такомиллаштириш таклифи асосланган; 
минтақа ташқи савдо фаолиятини божхона органлари ходимларининг фаолиятини баҳолашда “касбий салоҳият – хизмат натижалари – уларнинг ўзаро мувофиқлиги” дан келиб чиқадиган самарадорликни баҳолаш ёндошуви бўйича таклифи асосланган
минтақа ташқи савдо фаолиятининг барқарорлигини таъминлашда ташқи савдо юкларини етказиб бериш занжири бўйича хавфсиз ва шикасциз етказишни таъминлашга қаратилган инновацион ёндашувнинг ташкилий-иқтисодий механизми бўйича таклифи асосланган; 
минтақада инновацион ёндашувлар асосида божхона механизмлари самарали фойдаланиш кўрсаткичларининг 2025–2030-йилларга мўлжалланган прогноз  кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ўзбекистонда божхона тўловлари ҳисоби ва таҳлилини такомиллаштириш бўйича олинган илмий таклифлар ва амалий тавсиялар асосида:
ташқи савдо фаолиятни амалга оширишда барча иштирокчилар учун қулай бўлган тартиботларни, шу жумладан, минтақалараро логистика хизматларини мувофиқлаштирувчи ахборот платформасини жорий этиш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 25-мартдаги “Давлат божхона хизмати органларининг фаолияти самарадорлигини ошириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида”ги 57-сон Фармонининг 2-илова 5-банд билан божхона амалиётига жорий этилган. (Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг 2025-йил 13-ноябрдаги 2/05-25-00131-сон маълумотномаси). Натижада минтақаларда ташқи иқтисодий фаолият иштирокчиларининг божхона органлари билан ўзаро ҳамкорлиги самарадорлиги ортди, ҳужжат айланиши ва расмийлаштириш жараёнлари соддалаштирилди, вақт ва молиявий харажатлар камайтирилди;
давлат чегараси орқали ўтказиш ҳудудий пунктларида фитосанитария ва ветеринария органлари томонидан ташқи савдо юклари бўйича ўтказиладиган назорат функсияларини божхона органлари назорати билан интеграцияловчи механизмларни такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 25-мартдаги “Давлат божхона хизмати органларининг фаолияти самарадорлигини ошириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида”ги 57-сон Фармонининг 2-бандини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг 2025-йил 13-ноябрдаги 2/05-25-00131-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга қўлланилиши назорат органлари фаолиятида такрорийликнинг олдини олишга, юкларни чегарадан ўтказиш жараёнида ортиқча тўхталишларни бартараф этишда, халқаро стандартларга мос “ягона назорат ойнаси” тамойилига эришишга ҳамда ҳудудларда ташқи савдо операцияларининг тезкорлигини ва шаффофлигини оширишда хизмат қилди;
минтақа ташқи савдо фаолиятини божхона органлари ходимларининг фаолиятини баҳолашда “касбий салоҳият – хизмат натижалари – уларнинг ўзаро мувофиқлиги” дан келиб чиқадиган самарадорликни баҳолаш ёндошуви бўйича таклиф   Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 25-мартдаги “Давлат божхона хизмати органларининг фаолиятини ташкил этиш ва божхона маъмуриятчилигини янада такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги 122-сон Қарорининг 39-бандини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг 2025-йил 13-ноябрдаги 2/05-25-00131-сон маълумотномаси). Натижада, минтақада божхона органлари ходимлари фаолиятининг самарадорлигини баҳолашда касбий салоҳият ва хизмат натижалари ўртасидаги мувофиқликни ўлчовчи интеграллашган ёндашув жорий этилди. Бу эса минтақада инсон ресурсларидан самарали фойдаланиш, ташқи савдо жараёнларида бошқарув сифатини ошириш ҳамда хизмат кўрсатишнинг натижадорлик индексини шакллантириш имконини берди;
минтақа ташқи савдо фаолиятининг барқарорлигини таъминлашда ташқи савдо юкларини етказиб бериш занжири бўйича хавфсиз ва шикасциз етказишни таъминлашга қаратилган инновацион ёндашувнинг ташкилий-иқтисодий механизми бўйича таклиф ишлаб чиқилди. Мазкур таклиф Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 25-мартдаги “Давлат божхона хизмати органларининг фаолиятини ташкил этиш ва божхона маъмуриятчилигини янада такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ–122-сон Қарорининг 14-бандини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳузуридаги Божхона қўмитасининг 2025-йил 13-ноябрдаги 2/05-25-00131-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида минтақада ташқи савдо юкларини ташиш жараёнида логистика хавфларини камайтириш, юк етказиб беришнинг узлюксизлигини таъминлаш ҳамда ташқи савдо фаолиятининг барқарорлигини оширишга хизмат қилди.