Эгамбердиев Сохибжон Абдулқосимовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Иккиламчи полиетилентерефталатни моноетаноламин билан аминолизлаш ва реакция махсулотлари асосида композицион материаллар олиш технологиясини ишлаб чиқиш», 02.00.14 - Органик моддалар ва улар асосида материаллар технологияси (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.1.PhD/Т2615.
Илмий раҳбар: Алимухамедов Музаффар Ганиевич, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Тошкент кимё-технология институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент кимё-технология институти, DSc.03/2025.27.12.Т.42.01.
Расмий оппонентлар: Тешабаева Элмира Убайдуллаевна, техника фанлари доктори, профессор; Қодиров Тўлқин Жумаевич техника фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Фарғона давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади Иккиламчи полиетилентерефталатни моноетаноламин билан аминолиз жараёнини тизимли тадқиқ қилиш ва аминолиз реакцияси асосида коррозия ингибитор олиш технологиясини ишлаб чиқиш.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
иккиламчи полиетилентерефталатнинг моноетаноламин билан кимёвий деструксияланиш қонуниятлари асосланиб, бис-(2-гидроксиетилен)-терефталамид олишнинг мақбул шароитлари ва чиқиш унумига таъсир қилувчи омиллари аниқланган;
катализаторсиз аминолиз жараёнини ҳарорати 190 да ИПЕТ: МЕА = 1:4 эл. занжир мол/мол нисбатида, бис-(2-гидроксиетилен) терефталамид унуми 83 % гача ошиши исботланган;
синтез қилинган бис-(2-гидроксиетилен)терефталамидни тузилиши ва хоссалари замонавий ИҚ- ва ПМР-спектрлари, масс спектроскопия ёрдамида аниқланган.
олинган бис-(2-гидроксиетилен)терефталамид смарали коррозия ингибитор эканлиги исботланган;
иккиламчи полиетилентерефталатни моноетаноламин билан аминолиз маҳсулоти асосида коррозия ингибитор олиш технологияси ишлаб чиқилган.
иккиламчи полиетилентерефталатни моноетаноламин билан аминолиз маҳсулоти асосида коррозия ингибитор олиш технологияси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Иккиламчи полиетилентерефталатни моноетаноламин билан комплекс аминолиз жараёнини бўйича олинган илмий натижалар асосида:
иккиламчи полиетилентерефталатнинг моноетаноламин билан катализаторсиз аминолизи билан дектруксиялаш технологияси «Фарғона нефтни қайта ишлаш заводи» МЧЖ нинг «2027-2028 йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалар рўйхати»га киритилган (Фарғона нефтни қайта ишлаш заводининг 2026 йил 19 январдаги 15-04-сонли маьлумотномаси). Натижада, механик барқарор, кимёвий чидамли биологик парчаланмайдиган, экотизимда узоқ сақланувчи полимер асосли чиқиндиларни мақсадли қайта ишлаш имконини беради;
бис-(2-гидроксиетилен)-терефталамид асосида пўлат қурилмаларни коррозиядан ҳимоялаш учун коррозия ингибитори ишлаб чиқариш технологияси «Фарғона нефтни қайта ишлаш заводи» МЧЖ нинг «2027-2028 йилларда амалиётга жорий этиш бўйича истиқболли ишланмалар рўйхати»га киритилган (Фарғона нефтни қайта ишлаш заводининг 2026 йил 19 январдаги 15-04-сонли маьлумотномаси). Натижада, иккиламчи ПЕТ ва этаноламин асосида олинган коррозия ингибиторини қўллаб конструкцион қурилмаларнинг самарали ишлашини таъминлаш имконини беради.