Нуриддинов Шарофиддин Жалолиддин ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I.    Умумий маъумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Ўзбекистонда кенг қўлланиладиган озиқ-овқат ёғларининг молекуляр таркибини таҳлил қилиш ва уларнинг инсон саломатлигига потенсиал таъсири», 02.00.10 - Биоорганик кимё (кимё фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/К835
Илмий раҳбар: Хакимов Бекзод Баҳрамович, кимё фанлари бўйича фалсафа доктори (ПҳД), катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Илғор технологиялар маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса(муассасалар) номи, ИК рақами: Биоорганик кимё институти, DSc.05/2025.27.12.К/B. 18.01.
Расмий оппонентлар: Муҳиддинов Бахтиёр Икрамович, кимё фанлари доктори, катта илмий ходим; Рузибоев Акбарали Турсунбоевич, техника фанлари номзоди, профессор.
Етакчи ташкилот: Ўзбекистон миллий университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.    Тадқиқотнинг мақсади: Ўзбекистонда кенг истеъмол қилинадиган озиқ-овқат ёғларининг комплекс молекуляр таҳлилини ўтказиш, термик ишлов беришда уларнинг таркибидаги ўзгаришларни баҳолаш ва термодеградациянинг диагностик маркерларини аниқлашдан иборат.
III.    Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
биринчи марта маҳаллий бозоридаги мавжуд озиқ-овқат ёғларининг комплекс инструментал ёндашув ва хемометрика орақали молекуляр тавсифланган;
ёғлар таркибидаги термоиндуксияланган ўзгаришлар қонуниятлари харорат ва вақт таъсири остида қиздириш шароитида экспериментал тарзда миқдорий жиҳатдан тавсифланган;
транс-изомеризация учун турли қиздириш режимларининг ҳал қилувчи аҳамияти кўрсатиб берилган;
АСCА-модели асосида термооксидланиш ва деградациянинг диагностик маркерлари ажратиб олинган;
ИҚ спектроскопиянинг 966 см⁻¹ тўлқин узунлигида трансёғ кислоталарини миқдорий баҳолашнинг тезлаштирилган усули ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Озиқ-овқат ёғларининг молекуляр таркибини таҳлил қилиш ва уларнинг инсон саломатлигига потенсиал таъсири баҳолаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ўсимлик мойларининг молекуляр таркибини аниқлаш, термик ишлов таъсирида юзага келадиган таркибий ўзгаришларни баҳолаш ҳамда транс-ёғ кислоталари ва термооксидланиш маҳсулотларини аниқлаш бўйича олинган илмий натижалардан бир неча етакчи халқаро илмий ўсимлик мойлари таркибидаги транс ёғларнинг турли жараёнларидаги ўргаришларини аниқлашда фойдаланилган (Food Chemistry (IF – 9.8), Frontiers in Public Health (IF – 3.4), Foods, (IF – 5.1); Foods, (IF – 5.1)). Натижада, транс ёғларни камайтириш бўйича илмий асосланган хулосалар ва амалий тавсиялар ишлаб чиқиш имконини берган.
транс-ёғ кислоталарини миқдорий аниқлаш бўйича IQ-Fure спектроскопияси асосида ишлаб чиқилган усулдан Копенгаген университетининг Озиқ-овқат аналитикаси ва биотехнология лабораториясида сарёғ ва маргарин намуналарида транс-ёғ кислоталарини тезкор ва миқдорий баҳолашда фойдаланилган (Копенгаген университетининг 2026-йил 13-январдаги 13/1-сонли маълумотномаси). Натижада, IQ-Fure спектроскопияси асосида озиқ-овқат ёғларида транс-ёғ кислоталарини стандартлаштирилган ҳолда аниқлаш, таҳлил жараёнини тезлаштириш ва миқдорий баҳолаш имконияти яратилган.