Турсинов Максет Пердебай ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): Бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш методикаси 13.00.02 -Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/Ped6585
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Халиков Аъзам Абдусаломович, педагогика фанлари доктори, профессор/
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Ўзбекистон миллий педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Шодиева Матлуба Жўраевна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор; Нуруллаева Шаҳло Ўктамовна, педагогика фанлари доктори (DSc), профессор
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантиришда дидактик имкониятлари атроф-муҳитга онгли муносабатини “инсон-табиат-жамият” эволюсиясига йўналтирилган муҳитга синергетик мобилизациялаш, педагогик ҳамкорликни маънавий қадриятларга хос уйғунликда таҳлил қилиш, экологик вазиятларга муаллифлик талқинини киритиш асосида аниқлаштирилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш модели экологик маданиятни белгиловчи омилларни экосистемаларга мослаштириш, экологик маданиятли шахс моделига уйғунлигини амалий фоалиятда экопедагогик алгоритмларга адаптациялаш, интегратив ёндашувлар ва тамойилларни мазмуний-натижавий компонентларга визуал материаллардан фойдаланишнинг ижодий динамикаси сингдириш асосида такомиллаштирилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш методикаси табиатни муҳофаза қилишни бир бутун тизим сифатида интегратив таълимни таъминлаш, экологик фикрлаш фаоллигини ижодий муаммони яратувчи “қарама-қарши муносабат” ва лойиҳалаштириш методларини қўллаш асосида такомиллаштирилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш самарадорлиги ўқитиш компонентларини когнитив, аксиологик ва фаолиятли мезонларга мувофиқлаштириш, мутафаккирлар меросини касбий сифат кўрсаткичларига уйғунлаштиришни диагностик баҳолаш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш методикасини такомиллаштириш бўйича илмий-тадқиқот натижалари асосида:
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантиришда дидактик имкониятлари атроф-муҳитга онгли муносабатини “инсон-табиат-жамият” эволюсиясига йўналтирилган муҳитга синергетик мобилизациялаш, педагогик ҳамкорликни маънавий қадриятларга хос уйғунликда таҳлил қилиш, экологик вазиятларга муаллифлик талқинини киритиш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Бошланғич таълим педагогикаси, инновация ва интеграцияси” номли дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 28 августдаги 22-01-554/22 рақамли маълумотномаси). Натижада бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантиришда дидактик имкониятлари оширилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш модели экологик маданиятни белгиловчи омилларни экосистемаларга мослаштириш, экологик маданиятли шахс моделига уйғунлигини амалий фоалиятда экопедагогик алгоритмларга адаптациялаш, интегратив ёндашувлар ва тамойилларни мазмуний-натижавий компонентларга визуал материаллардан фойдаланишнинг ижодий динамикаси сингдириш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “Креатив педагогика” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 28 августдаги 22-01-554/22 рақамли маълумотномаси). Натижада бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятини ривожлантириш методикаси самарадорлигини баҳолашнинг мезонлари ишлаб чиқиш имкони яратилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш методикаси табиатни муҳофаза қилишни бир бутун тизим сифатида интегратив таълимни таъминлаш, экологик фикрлаш фаоллигини ижодий муаммони яратувчи “қарама-қарши муносабат” ва лойиҳалаштириш методларини қўллаш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “Бошланғич таълим педагогикаси, инновация ва интеграцияси” номли дарслиги мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 28 августдаги 22-01-554/22 рақамли маълумотномаси). Натижада бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданияти ривожлантирилган;
бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятни ривожлантириш самарадорлиги ўқитиш компонентларини когнитив, аксиологик ва фаолиятли мезонларга мувофиқлаштириш, мутафаккирлар меросини касбий сифат кўрсаткичларига уйғунлаштиришни диагностик баҳолаш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “Креатив педагогика” номли дарсликни ишлаб чиқишда фойдаланилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 28 августдаги 22-01-554/22 рақамли маълумотномаси). Натижада бошланғич таълим йўналиши талабаларида экологик маданиятини ривожлантириш самарадорлигини аниқлаш, амалий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган.