Алимова Камола Хайрулла қизининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Нутқ камчилиги бўлган болалар ёзув кўникмаларини шакллантиришда коррексион- ривожлантирувчи технологияларни такомиллаштириш”, 13.00.03 – Махсус педагогика ихтисослиги  (педагогика фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.3.PhD/Ped5226.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон миллий педагогика университети.
Илмий раҳбар: Аюпова Мукаррам Юлдашевна, педагогика фанлари номзоди, профессор.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент давлат педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.03.03.
Расмий оппонентлар: Хакимова Муҳаббат Файзиевна, педагогика фанлари доктори, профессор; Турғунбоев Сирожиддин Фахриддинович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD). 
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади нутқ камчилиги бўлган болаларнинг ёзув кўникмаларини шакллантиришда коррексион-ривожлантирувчи технологияларни такомиллаштириш бўйича тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда ёзув кўникмаларини шакллантиришнинг педагогик имкониятлари нутқ ва психологик хусусиятларини ёзувнинг майда моторика, когнитив ва лингвистик омилларига мақсадли идентификациялаш, коррексион-ривожлантирувчи технологияларни индивидуал  таълим траекторияси модернизациялаш, дидактик-дифференциал амалга оширилишини  диагностик баҳолаш асосида аниқлаштирилган;
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда ёзув кўникмаларини шакллантириш модели индивидуал ва дифференциал таълимни когнитив жараёнлардаги мослашувчан ҳамкорлик муҳитига босқичма босқич вариатив интеграциялаш, мазмунли-натижавий компонентларни коррексион-ривожлантирувчи технологиялар воситасида мулоқот атмосферасига адаптациялаш асосида такомиллаштирилган;
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда ёзув кўникмаларини  шакллантириш  методикаси ҳамкорлик муҳитига мослашган мазмунни ёзувнинг психофизологик механизмларига интеграциялаш ва коррексион-ривожлантирувчи ўйинлар, “Тўхта юр”, “Қувноқ одамчалар”, “Ажойиб шиллиқурт”, “Ойнаванд расм чизиш”, “Ўнг ва чап” технологияларни қўллаш асосида такомиллаштирилган;
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган  болаларда ёзув кўникмаларини шакллантириш самарадорлиги графомотор ва фонематик ривожланишни қўлларнинг координациялашган ҳаракатларига барқарор таъминлаш, субектларнинг фаолият маҳсулдорлиги ва динамиклигини оширишда аниқ диагностикага асосланган дидактик таъминотдан рационал фойдаланиш асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилигига эга бўлган болаларнинг ёзув кўникмаларини шакллантиришда коррексион-ривожлантирувчи технологияларини такомиллаштиришга доир олинган натижалар асосида:
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда ёзув кўникмаларини шакллантириш технологияларини ривожлантиришнинг педагогик имкониятлари нутқ ва психологик хусусиятларни ёзувнинг майда моторика, когнитив ҳамда лингвистик омилларга мақсадли идентификациялаш, коррексион-ривожлантирувчи технологияларни индивидуал таълим траекториясига модернизациялаш, дидактик-дифференциал амалга оширилишини диагностик баҳолаш асосида аниқлаштиришга оид таклифлар “Махсус ва инклюзив таълимда ассистив технологиялар” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 20.05 11-05-3262/04 рақамли далолатномаси). Натижада, нутқ камчилиги бўлган болаларда ёзув кўникмаларининг шаклланганлик даражасини ҳамда болаларда когнитив фаолиятларнинг ривожланганлик ҳолатига таъсирини, назарий ва методик жиҳатларини педагогик таҳлил этиш имкони яратилган;
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда коррексион-ривожлантирувчи технологияларни такомиллаштириш асосида ёзув кўникмаларини шакллантириш модели индивидуал ва дифференциал таълимни когнитив жараёнлардаги мослашувчан ҳамкорлик муҳитига босқичма босқич вариатив интеграциялаш, мазмунли-натижавий компонентларни коррексион-ривожлантирувчи технологиялар воситасида мулоқот атмосферасига адаптациялаш асосида такомиллаштиришга оид тавсиялар “Махсус ва инклюзив таълимда ассистив технологиялар” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 20.05 11-05-3262/04 рақамли далолатномаси). Натижада, нутқ камчилиги бўлган болалар ёзув кўникмаларини шакллантиришнинг умумдидактик ва махсус тамойиллар, комплекс, назарий, шахсни ривожлантириш ёндашувларига асосланган коррексион-ривожлантирувчи технологиялар моделини такомиллаштиришга эришилган;
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда  болаларда ёзув кўникмаларини  шакллантириш  методикаси ҳамкорлик муҳитига мослашган мазмунни ёзувнинг психофизологик механизмларига интеграциялаш ва коррексион-ривожлантирувчи ўйинлар, “Тўхта, юр”, “Қувноқ одамчаларъ, “Ажойиб шиллиқурт” “Ойнаванд расм чизиш” “Ўнг ва чап”  технологияларни қўллаш асосида такомиллаштиришга оид хулосалар “Махсус ва инклюзив таълимда ассистив технологиялар” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 20.05 11-05-3262/04 рақамли далолатномаси). Натижада,  нутқ камчилиги бўлган болалар ёзув кўникмаларини шакллантиришда коррексион-ривожлантирувчи технологияларнинг мазмуни ва механизмини такомиллаштириш имкони кенгайган.
мактабгача таълим ёшидаги нутқ камчилиги бўлган болаларда коррексион-ривожлантирувчи технологиялар асосида ёзув кўникмаларини шакллантириш  самарадорлиги графомотор ва фонематик ривожланишни қўлларнинг координациялашган ҳаракатларига барқарор таъминлаш, субектларнинг фаолият маҳсулдорлиги ва динамиклигини оширишда аниқ диагностикага асосланган дидактик таъминотдан рационал  фойдаланиш асосида такомиллаштиришга оид таклифлар “Махсус ва инклюзив таълимда ассистив технологиялар” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон миллий педагогика университетининг 2025-йил 20.05 11-05-3262/04 рақамли далолатномаси). Натижада, нутқ камчилиги бўлган болалар ёзув кўникмаларини шакллантиришда коррексион-ривожлантирувчи технологияларни такомиллаштириш мезонларининг самарадорлиги ошган.  

Yangiliklarga obuna bo‘lish