Алимардонов Зохид Шукуриллаевичнинг
фан доктори (DSc) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Бўлажак офицерларда метакоммуникатив компетенсияларни самарали шакллантиришнинг ижтимоий-психологик детерминантлари”. 19.00.05 – Ижтимоий психология. Этнопсихология. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.DSc/P269.
Илмий маслаҳатчи: Абдуллажанова Дилнозахон Султанбековна психология фанлари доктори (DSc), профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Республикаси Жамоат хавфсизлиги университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети,  DSc.01/2025.2712.P.03.02.
Расмий оппонентлар: Қодиров Умарали Дўстқобилович психология фанлари доктори (DSc), профессор, Ҳайитов Ойбек Эшбоевич психология фанлари доктори (DSc), профессор, Душанов Рустам Хўжанович психология фанлари доктори (DSc), профессор
Етакчи ташкилот: Профи университети  
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: бўлажак офицерларда метакоммуникатив компетенсияларни самарали шакллантиришнинг ижтимоий-психологик детерминантларини эмпирик жиҳатдан тадқиқ этиш орқали мета хусусиятларни такомиллаштириш усулларини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бўлажак офицерларда метакоммуникатив компетенсияларнинг шаклланиш жараёни гендер нейтрал ижтимоий-психологик тизимнинг рол ва иерархик позициялар орқали бошқарилиши натижасида курсант қизларда «эмпатия», «ижтимоий мослашувчанлик ва рефлексив қабулчанлик» компонентлари, курсант ўғил болаларда эса «ўзини бошқариш», «волитив барқарорлик ва лидерлик тенденсияси»нинг гендер атрибутлар дифференциациясига боғлиқ юқорилиги аниқланган;
бўлажак офицерлардаги устувор метакоммуникатив компетенсияларга кўра коммуникатив мулоқот стратегиялари (ахборот-коммуникатив, интерактив, эмпатик, низони бошқариш) каузал таъсир этиши туфайли ЖХУ курсантларида конфиденсиал ижтимоий-психологик алоқа, ИИВА курсантларида эмоционал-коммуникатив компетенсия, ФВВА курсантларида оператив коммуникатив стратегиянинг доминантлиги туфайли метакоммуникатив маданиятнинг самарали стратегиялари субъектларнинг операцион профил детерминанти эканлиги исботланган;
бўлажак офицерларни низоли вазиятларда хулқ-атвор стратегияларини намоён этишда экстремал вазиятлардаги стрессни бошқариш ва жамоавий ҳамкорликни кучайтириши касбий мулоқот шаклланишидаги шахсий омиллар билан бевосита боғлиқлиги туфайли, ноодатий вазиятларни идрок этиш ва уларга мослашиш жараёни конатив (хулқ-атворий), когнитив (билиш жараёнларига оид) ва эмоционал (ҳиссий-руҳий) соҳаларнинг интеграцияси асосида юзага чиқиши далилланган;
бўлажак офицерларнинг хизмат фаолияти давридаги метакоммуникатив компетенсияларини ижтимоий-психологик хусусиятларига кўра ижтимоий вазиятни тўғри талқин қилиш, стресс фонида онгли мулоқот юритиш, иерархик тизимда ахборотни бошқаришнинг интеграл таъсири туфайли метакоммуникатив компетентликнинг (товуш, жест, мимика орқали ахборот узатиш) шахс психологик барқарорлиги асосида ривожланганлиги рефлексив баҳолаш (ўзини кузатиш, англаш, ўз-ўзига таҳлилий муносабат) қобилиятини кучли ифодаланишига таъсир этиши исботланган;
бўлажак офицерларда самарали метакоммуникатив компетенсияларни шакллантиришнинг ижтимоий-психологик механизмларига кўра «адолатли танқид – конструктивлик», «адолациз танқид – тобелик ва пассивлик» каби бирликларни мулоқотда ифодаланиши натижасида иродавий, когнитив ва конатив компонентлар интеграцияси орқали ҳарбий метакоммуникатив классиканинг психологик мезонлари такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак офицерларда метакоммуникатив компетенсияларни самарали шакллантиришнинг ижтимоий-психологик детерминантларини ўрганиш бўйича амалга оширилган илмий-тадқиқот натижалари асосида:
бўлажак офицерларда метакоммуникатив компетенсияларнинг шаклланиш жараёни гендер нейтрал ижтимоий-психологик тизимнинг рол ва иерархик позициялар орқали бошқарилиши натижасида курсант қизларда «эмпатия», «ижтимоий мослашувчанлик ва рефлексив қабулчанлик» компонентлари, курсант ўғил болаларда эса «ўзини бошқариш», «волитив барқарорлик ва лидерлик тенденсияси»нинг гендер атрибутлар дифференциациясига боғлиқ юқорилиги аниқланган янгилик Ўзбекистон Миллий педагогика университети қошидаги Психология ўқув-илмий маркази Илмий услубий кенгашининг 2025-йил 25-ноябрдаги ПМ-173-сон буйруғига асосан психологларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш курсининг «Шахслараро муносабатлар психологияси» модулига киритилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университети ҳузуридаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 25-ноябрдаги ПМ-173-сон маълумотнома). Натижада бўлажак офицерларда мулоқот компетенсияларини самарали шакллантиришнинг ижтимоий-психологик омилларини асосий компонентларини илмий жиҳатдан асослаш имконияти яратилган;
бўлажак офицерлардаги устувор метакоммуникатив компетенсияларга кўра коммуникатив мулоқот стратегиялари (ахборот-коммуникатив, интерактив, эмпатик, низони бошқариш) каузал таъсир этиши туфайли ЖХУ курсантларида конфиденсиал ижтимоий-психологик алоқа, ИИВА курсантларида эмоционал-коммуникатив компетенсия, ФВВА курсантларида оператив коммуникатив стратегиянинг доминантлиги туфайли метакоммуникатив маданиятнинг самарали стратегиялари субектларнинг операцион профил детерминанти эканлиги исботланганлигига доир янгилик Ўзбекистон Миллий педагогика университети қошидаги Психология ўқув-илмий маркази Илмий услубий кенгашининг 2025-йил 25-ноябрдаги ПМ-173-сон буйруғига асосан психологларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш курсининг «Шахслараро муносабатлар психологияси» модулига киритилган (Ўзбекистон Миллий педагогика университети қошидаги Психология ўқув-илмий марказининг 2025-йил 25-ноябрдаги ПМ-173-сон маълумотнома). Натижада бўлажак офицерларда мулоқот компетенсияларини самарали шакллантиришда хизмат фаолияти, хизматдан (ишдан) ташқари ва фуқаролар билан муомала маданиятии бўйича одоб-ахлоқ қоидалари, психолог касбий этикасининг тамойиллари ва мезонларининг ташкилий, методик тизимини такомиллаштириш механизмларини қоʻшимча психологик чора-тадбирлари эмпирик жиҳатдан асосланган;
бўлажак офицерларни низоли вазиятларда хулқ-атвор стратегияларини намоён этишда экстремал вазиятлардаги стрессни бошқариш ва жамоавий ҳамкорликни кучайтириши касбий мулоқот шаклланишидаги шахсий омиллар билан бевосита боғлиқлиги туфайли, ноодатий вазиятларни идрок этиш ва уларга мослашиш жараёни конатив (хулқ-атворий), когнитив (билиш жараёнларига оид) ва эмоционал (ҳиссий-руҳий) соҳаларнинг интеграцияси асосида юзага чиқиши далилланганлигига оид таклифлар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги Марказий ҳарбий округ қўшинларининг ҳарбий қисм ва муассасалари ҳамда Самарқанд, Жиззах, Навоий вилоятлари Миллий гвардияси бошқармаларининг таркибий бўлинмалари фаолиятига татбиқ этилган (Ўзбекистон Республикаси Марказий ҳарбий округ ҳузуридаги «Илмий-тадқиқот» илмий-амалий ва услубий марказининг 2025-йил 17-октябрдаги 1/28-сонли маълумотномаси. Натижада бўлажак офицерларда мулоқот компетенсияларини самарали шакллантиришда шахс хусусиятлари, шахслараро муносабатларда ёʻналганлик, ҳиссий-эмоционал ҳолатларни эмпирик тадқиқ этиш усуллари очиб берилган;
бўлажак офицерларнинг хизмат фаолияти давридаги метакоммуникатив компетенсияларини ижтимоий-психологик хусусиятларига кўра ижтимоий вазиятни тўғри талқин қилиш, стресс фонида онгли мулоқот юритиш, иерархик тизимда ахборотни бошқаришнинг интеграл таъсири туфайли метакоммуникатив компетентликнинг (товуш, жест, мимика орқали ахборот узатиш) шахс психологик барқарорлиги асосида ривожланганлиги рефлексив баҳолаш (ўзини кузатиш, англаш, ўз-ўзига таҳлилий муносабат) қобилиятини кучли ифодаланишига таъсир этиши исботлангани ҳақидаги янгилик Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги Марказий ҳарбий округ қўшинларининг ҳарбий қисм ва муассасалари ҳамда Самарқанд, Жиззах, Навоий вилоятлари Миллий гвардияси бошқармаларининг таркибий бўлинмалари фаолиятига татбиқ этилган (Ўзбекистон Республикаси Марказий ҳарбий округ ҳузуридаги «Илмий-тадқиқот» илмий-амалий ва услубий марказининг 2025-йил 17-октябрдаги 1/28-сонли маълумотномаси. Натижада бўлажак офицерларда мулоқот компетенсияларини самарали шакллантиришда ижтимоий-психологик омилларни аниқлаш орқали «Жамоат хавфсизлигини таъминловчи субектларда мулоқотнинг ижтимоий-психологик омиллари» модели ишлаб чиқилган; 
бўлажак офицерларда самарали метакоммуникатив компетенсияларни шакллантиришнинг ижтимоий-психологик механизмларига кўра «адолатли танқид – конструктивлик», «адолациз танқид – тобелик ва пассивлик» каби бирликларни мулоқотда ифодаланиши натижасида иродавий, когнитив ва конатив компонентлар интеграцияси орқали ҳарбий метакоммуникатив классиканинг психологик мезонлари такомиллаштирилган янгилик Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги Марказий ҳарбий округ қўшинларининг ҳарбий қисм ва муассасалари ҳамда Самарқанд, Жиззах, Навоий вилоятлари Миллий гвардияси бошқармаларининг таркибий бўлинмалари фаолиятига татбиқ этилган (Ўзбекистон Республикаси Марказий ҳарбий округ ҳузуридаги «Илмий-тадқиқот» илмий-амалий ва услубий марказининг 2025-йил 17-октябрдаги 1/28-сонли маълумотномаси. Натижада бўлажак офицерларда мулоқот компетенсияларини самарали шакллантириш мезонларини аниқлаш ҳамда амалиётга жорий этиш боʻйича амалий таклифлар ишлаб чиқилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish