Ахророва Нилуфар Уктамовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон
I. Умумий маълумотлар:
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Минтақаларда талабалар туризмини ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий жиҳатлари (Марказий Осиё мамлакатлари мисолида)”, 08.00.17 – Туризм ва меҳмонхона фаолияти.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.4.PhD/Iqt3661
Илмий раҳбар: Ибрагимов Нутфилло Салимович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Ипак йўли” туризм ва маданий мерос халқаро университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Бухоро давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.08.03
Расмий оппонентлар: Қодиров Азиз Анварович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор, Мирзаев Абдулла Тапилович, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Марказий Осиё мисолида минтақаларда талабалар туризмини ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий жиҳатларини такомиллаштириш бўйича илмий асосланган таклифлар ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
“Талабалар туризми” тушунчасининг иқтисодий мазмуни таълимнинг рақамли, инклюзив, барқарор ҳамда рақобатбардош ривожланиш хусусиятларига асосланган ҳолда академик мобиллик, маданий сингдирилиш, шахсий ривожланиш ҳамда тажриба орттириш компонентлари асосида кўп даражали ижтимоий-иқтисодий ва маданий тизим сифатида такомиллаштирилган;
тизимли ёндашувга кўра Марказий Осиёда талабалар туризмини ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий механизмини уч даражали (макро, мезо, микро) бошқарув тузилмасига асосланган рақамли платформалар орқали мултипликатив иқтисодий самарага эришиш мумкинлиги далилланган;
талабалар мобиллигини баҳолашда сиёсий-институционал очиқлик, иқтисодий мавқелик, ижтимоий-маданий интеграция, технологик инфратузилма, ҳуқуқий муҳит беш субиндекси бўйича “интеграл баҳолаш тизими ва шкаласига асоланган “21 кўрсаткичли ТТМИ (Талабалар туризми мобиллик индекси)" мониторинг қилиш муаллифлик усули таклиф этилган;
талабалар туризмига таъсир этувчи омилларни иқтисодий баҳолаш орқали Марказий Осиё давлатларига келадиган хорижий талабалар сонининг 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Минтақаларда талабалар туризмини ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий жиҳатларини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
“Талабалар туризми” тушунчасининг иқтисодий мазмуни таълимнинг рақамли, инклюзив, барқарор ҳамда рақобатбардош ривожланиш хусусиятларига асосланган ҳолда академик мобиллик, маданий сингдирилиш, шахсий ривожланиш ҳамда тажриба орттириш компонентлари асосида кўп даражали ижтимоий-иқтисодий ва маданий тизим сифатида такомиллаштириш бўйича таклифидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022-йил 28-сентябр 543-сон “2022–2026-йилларда Бухоро вилоятида туризм соҳасини янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида белгиланган чора-тадбирларни амалга оширишда қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг 2025-йил 15-октябрдаги 03-10-17-10691-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида талабалар туризми соҳасида хизматлар сифати ва диверсификацияси даражаси оширилган;
тизимли ёндашувга кўра Марказий Осиёда талабалар туризмини ривожлантиришнинг ташкилий-иқтисодий механизмини уч даражали (макро, мезо, микро) бошқарув тузилмасига асосланган рақамли платформалар орқали мултипликатив иқтисодий самарага эришиш мумкинлиги бўйича таклифидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 11-сентябрдаги ПҚ-269-сон “Туризм соҳасида кадрлар тайёрлаш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида белгиланган топшириқларни амалга оширишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг 2025-йил 15-октябрдаги 03-10-17-10691-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида талабалар туризмини бошқариш тизимининг самарадорлигини ошириш ва рақамли трансформация жараёнларини тезлаштириш имкони яратилган;
талабалар мобиллигини баҳолашда сиёсий-институционал очиқлик, иқтисодий мавқелик, ижтимоий-маданий интеграция, технологик инфратузилма, ҳуқуқий муҳит беш субиндекси бўйича “интеграл баҳолаш тизими ва шкаласига асоланган “21 кўрсаткичли ТТМИ (Талабалар туризми мобиллик индекси)” мониторинг қилиш муаллифлик усули таклифидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 15-майдаги ПФ-87-сонли фармонининг “Хорижий ва маҳаллий туристлар оқимини янада ошириш, туризм инфратузилмасини яхшилаш ва тарғибот ишларини кенгайтириш бўйича “ЁʻЛ ХАРИТАСИ”” 6-иловасида белгиланган чора-тадбирларни амалга оширишда қўлланилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг 2025-йил 15-октябрдаги 03-10-17-10691-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида Марказий Осиё мамлакатларида талабалар мобиллигини комплекс баҳолаш ва мониторинг қилиш имконияти яратилган;
талабалар туризмига таъсир этувчи омилларни иқтисодий баҳолаш орқали Марказий Осиё давлатларига келадиган хорижий талабалар сонининг 2030-йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз параметрларидан Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025-йил 11-сентябрдаги ПҚ-269-сон “Туризм соҳасида кадрлар тайёрлаш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорида белгиланган топшириқларни амалга оширишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳузуридаги Туризм қўмитасининг 2025-йил 15-октябрдаги 03-10-17-10691-сонли маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий қилиниши натижасида талабалар туризми ривожланишини стратегик режалаштириш ва инвестиция лойиҳаларини асослаш имкони яратилган.
