Курбонов Хайрилла Абдурасуловичннинг
фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Акциядорлик жамиятлари мувозанатлашган молиявий барқарорлигини бошқариш услубиётини такомиллаштириш», 08.00.07 - Молия, пул муомаласи ва кредит (Иқтисодиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.DSc/Iqt987.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги “Ўзбекистон иқтисодиётини ривожлантиришнинг илмий асослари ва муаммолари” илмий-тадқиқот маркази.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Тошкент давлат иқтисодиёт университети, DSc.03/2025.27.12.I.23.01
Расмий оппонентлар: Элмирзаев Самариддин Эшқувватович иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Иминов Одилжон Каримович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Жумаев Нодир Хосиятович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Тошкент халқаро университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади акциядорлик жамиятларида мувозанатлашган молиявий барқарорликни бошқариш тизимини такомиллаштиришга қаратилган илмий-услубий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
Акциядорлик жамиятлари мувозанатлашган молиявий барқарорлигини бошқариш услубиётини такомиллаштиришга оид ишлаб чиқилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар асосида:
миллий миқёсда юқори қўшилган қиймат занжирини шакллантиришга шарт-шароит яратувчи янги технологик ускуналар, «яшил энергия» ёки рақамлаштириш жиҳозлари учун 1-3 йиллик тезкор амортизация меъёрлари асосидаги амортизация ҳисоблаш тизимини жорий этиш орқали акциядорлик жамиятларида  инвестиция ва модернизация манбаини такомиллаштириш таклифи асосланган;
акциядорлик жамиятларида активлар ва мажбуриятлар ўзгаришлари барқарорлик рейтинг тизими услубиёти жами активлар (JA) ва мажбуриятлар (М) ўзгариш динамикасини “геометрик” ёки “компаунд йиллик ўсиши” (CAGR) усулида баҳолаш орқали такомиллаштирилган;
пул маблағларини бошқаришга замонавий ёндашувларни қўллаш асосида ликвидлилик захирасининг «демпфер» буферлари меъёридан ортиқча пул маблағларини реинвестициялаш орқали ички молиявий салоҳиятни ошириш таклифи асосланган; 
акциядорлик жамиятлари молиявий барқарорлигини баҳолашда қўлланиладиган скоринг моделлари предиктив қувватини илк бор комплекс эмпирик тестлар ёрдамида баҳолаш орқали таклиф этилган кўп омилли логистик “мета-модел”нинг синергетик интеграцияси асосида дефолт эҳтимоли аниқлигини ошириш таклифи ишлаб чиқилган;
“Навоийазот” ва “Қизилқумцемент” акциядорлик жамиятларининг мувозанатлашган молиявий барқарорлигини бошқариш жараёнларига таъсир кўрсатувчи омиллар ўртасидаги боғлиқликнинг эконометрик модели асосида 2030-йилга қадар прогноз кўрсаткичлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
миллий миқёсда юқори қўшилган қиймат занжирини шакллантиришга шарт-шароит яратувчи янги технологик ускуналар, “яшил энергия” ёки рақамлаштириш жиҳозлари учун 1-3 йиллик тезкор амортизация меъёрлари асосидаги амортизация ҳисоблаш тизимини жорий этиш орқали акциядорлик жамиятларида  инвестиция ва модернизация манбаини такомиллаштириш таклифи Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан амалиётда жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг 2026-йил 10-апрелдаги 03/09-1-17/-1511-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида таннарх таркибида йирик номинал қийматга эга бўлган амортизация ажратмалари ҳисобига инвестицияларни ички молиялаштиришнинг барқарор, манзилли манбаини яратиш механизмининг концептуал-имитацион модели ишлаб чиқилган;  
акциядорлик жамиятларида активлар ва мажбуриятлар ўзгаришлари барқарорлик рейтинг тизими услубиёти жами активлар (JA) ва мажбуриятлар (М) ўзгариш динамикасини “геометрик” ёки “компаунд йиллик ўсиши” (CAGR) усулида баҳолаш орқали такомиллаштириш бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан амалиётда жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг 2026-йил 10-апрелдаги 03/09-1-17/-1511-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида таҳлил қилинган саноат тармоғидаги акциядорлик жамиятларининг ишбилармон фаоллик кўрсаткичлари (асосан активлар ўсиш суръати) қарз капиталининг ўсиш суръатига боғлиқ ҳолда туркумланиб, улар учун молиявий барқарорликни таъминлаш имкони яратилган;
пул маблағларини бошқаришга замонавий ёндашувларни қўллаш асосида ликвидлилик захирасининг «демпфер» буферлари меъёридан ортиқча пул маблағларини реинвестициялаш орқали ички молиявий салоҳиятни ошириш бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан амалиётда жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг 2026-йил 10-апрелдаги 03/09-1-17/-1511-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида таҳлил қилинган 5 та саноат корхоналарида меъёрдан ортиқча пул маблағларини реинвестициялаш орқали олиниши мумкин бўлган қўшимча фойданинг номинал қийматини 2024-йилда 10215,9 млн. сўмга ошириш ёки 2023-йилга нисбатан соф фойдани йиллик 106,2 фоизга ўсиш имкониятлари мавжуд бўлганлиги ишда асосланган;
акциядорлик жамиятлари молиявий барқарорлигини баҳолашда қўлланиладиган скоринг моделлари предиктив қувватини илк бор комплекс эмпирик тестлар ёрдамида баҳолаш орқали таклиф этилган кўп омилли логистик “мета-модел” нинг синергетик интеграцияси асосида дефолт эҳтимоли аниқлигини ошириш таклифи ишлаб чиқилган (Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг 2026-йил 10-апрелдаги 03/09-1-17/-1511-сон маълумотномаси). Ушбу янги назарий ва амалий тавсифдаги услубий ёндашув орқали ҳар бир корхона учун техник дефолт эҳтимоллигини олдиндан аниқлаш имкониятини беради.
“Навоийазот” ва “Қизилқумцемент” акциядорлик жамиятларининг мувозанатлашган молиявий барқарорлигини бошқариш жараёнларига таъсир кўрсатувчи омиллар ўртасидаги боғлиқликнинг эконометрик модели асосида 2030-йилга қадар ишлаб чиқилган прогноз кўрсаткичлари бўйича таклиф Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги томонидан амалиётда жорий қилинган (Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлигининг 2026-йил 10-апрелдаги 03/09-1-17/-1511-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “Навоийзот” ва “Қизилқумцемент” акциядорлик жамиятлари мувозанатлашган молиявий барқарорлигини бошқариш жараёнларининг ўрта муддатли даврдаги истиқбол кўрсаткичлари ўзаро мувофиқлигини таъминлаш имконияти асосланган.