Саодатов Алимардон Абдурахмоновичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон.

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ёшларда экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантириш омиллари”, 09.00.04 – Ижтимоий фалсафа (фалсафа фанлари)
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Fal997
Диссертация бажарилган муассаса номи: Ўзбекистон Миллий университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Бухоро давлат университети, DSc.03/2025.27.12.F.08.02. 
Илмий раҳбар: Худайназаров Самад Худайбердиевич, фалсафа фанлари номзоди, доцент
Расмий оппонентлар: Саломова Ҳакима Юсуповна, фалсафа фанлари доктори, профессор; Омонов Баҳодир Нуриллаевич, фалсафа фанлари доктори, профессор
Етакчи ташкилот: Навоий давлат университети. 
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади ёшларда экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантиришнинг ижтимоий-фалсафий омилларини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ёшларда экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантиришга таъсир этувчи омилларнинг (экологик онг – экологик қадрият – экологик масъулият – экологик хулқ-атвор – экологик фаолият тизимини тартибга солувчи ижтимоий-маданий механизм) табиатга муносабатни меёрлаштириш, хатти-ҳаракатни бошқариш, ижтимоий назоратни кучайтириш ва ёшларнинг экологик масъулиятини шакллантиришдаги функсионал аҳамияти асосланган;
миллий ва умумбашарий этноекологик маданиятнинг ёшлар маънавий ҳаётида замонавий экологик маданиятнинг табиатга дахлдорлик, ресурслардан оқилона фойдаланиш, келажак авлодлар олдидаги жавобгарлик каби мезонларини шакллантириши ҳамда унинг тарбиявий (табиатга меҳр-муҳаббат уйғотиш, экологик хулқ-атворни барқарорлаштириш), меъёрий (исрофгарчиликнинг олдини олиш, табиатдан фойдаланиш чегараларини белгилаш), идентификацион (экологик меросга дахлдорлик туйғусини кучайтириш ва экологик қадриятларни асраш), сафарбар этувчи (экологик ташаббусларга жалб этиш ва фаолликни кучайтириш) имкониятлари аниқлаштирилган;
ёшларда экологик маданиятни шакллантирувчи омиллар ва уни ривожлантирувчи воситалар (оила, маҳалла, таълим тизими, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари, экотуризм, экологик волонтёрлик) яхлит ижтимоий тизим сифатида ёшларнинг экологик маданиятини локал ҳудуддан кенгроқ ижтимоий-экологик маконга таъсир кўрсатувчи фуқаролик масъулияти даражасига кўтариши (умумжамият ва умуминсоний жавобгарлик туйғусини шакллантирувчи ижтимоий механизм) далилланган;
ёшлар экологик маданиятини шакллантириш ва ривожлантириш механизмларини такомиллаштиришда экологик таълим, рақамли экологик маърифат, экотуристик амалиёт, ёшлар экологик волонтёрлиги, жамоатчилик назорати, яшил ташаббуслар ва таълим муассасалари ҳамда маҳалла ҳамкорлигини уйғунлаштириш “табиат – жамият – инсон” тизимида табиатнинг мувозанати, экологик барқарорлик ва келажак авлодлар манфаатлари билан мувофиқлаштиришга хизмат қилиши асослаб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Ёшларда экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантириш омилларини ижтимоий-фалсафий тадқиқ этиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
ёшларда экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантиришга таъсир этувчи омилларнинг (экологик онг – экологик қадрият – экологик масъулият – экологик хулқ-атвор – экологик фаолият тизимини тартибга солувчи ижтимоий-маданий механизм) табиатга муносабатни меёрлаштириш, хатти-ҳаракатни бошқариш, ижтимоий назоратни кучайтириш ва ёшларнинг экологик масъулиятини шакллантиришдаги функсионал аҳамиятига доир амалий таклиф ва тавсияларидан Ўзбекистон Экологик партиясининг “Орол фожиаси оқибатларини бартараф этиш, Оролбўйи ҳудудида ижтимоий-иқтисодий ҳолатни яхшилаш, маҳаллийлаштиришни таъминлаш, экологик вазиятни тиклаш ва соғломлаштириш, бошқа экологик ноқулай ҳудудларда экологик муаммоларни ҳал этиш ва аҳоли саломатлигини сақлашга йўналтирилган инновацион ғоя ва технологияларни, дастур ва лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш”да фойдаланилган (Ўзбекистон Экологик партиясининг 2024-йил 19-декабрдаги 01/514-сон маълумотномаси). Натижада, мамлакатимизда ёшларнинг экологик ва эстетик онгини шакллантиришда миллий қадриятларнинг таъсир механизмлари ҳамда уларнинг ижтимоий-маданий омиллари аниқланган бўлиб, ушбу таклиф этилаётган консептуал моделлардан дастурий мақсад ва вазифаларини самарали амалга ошишига хизмат қилган;
миллий ва умумбашарий этноекологик маданиятнинг ёшлар маънавий ҳаётида замонавий экологик маданиятнинг табиатга дахлдорлик, ресурслардан оқилона фойдаланиш, келажак авлодлар олдидаги жавобгарлик каби мезонларини шакллантириши ҳамда унинг тарбиявий (табиатга меҳр-муҳаббат уйғотиш, экологик хулқ-атворни барқарорлаштириш), меъёрий (исрофгарчиликнинг олдини олиш, табиатдан фойдаланиш чегараларини белгилаш), идентификацион (экологик меросга дахлдорлик туйғусини кучайтириш ва экологик қадриятларни асраш), сафарбар этувчи (экологик ташаббусларга жалб этиш ва фаолликни кучайтириш) имкониятларига оид илмий-амалий таклиф ва тавсиялардан Республика Маънавият ва маърифат марказининг 2023-йилда маънавий-марифий ишлар самарадорлигини ошириш ва соҳани ривожлантириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг 9 йўналишида белгилинган “Соғлом турмуш тарзи, экологик маданият ва табиатни асраш масалалари” 41 банди “Аҳоли, айниқса ёш авлодда атроф-муҳит озодалиги, шахсий гигиена, табиатни асраб-авайлашга қаратилган экологик тарбия ишларни кучайтириш” мавзусида тарғибот ишларини ташкил этиш ва ўтказишда фойдаланилган (Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги Ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институтининг 2024-йил 20-декабрдаги 10/224-сон маълумотномаси). Натижада, экологик маданиятни шакллантириш ва ривожлантириш омилларини очиб беришга ҳамда ёшларда экологик маданиятини юксалтиришга хизмат қилган;
ёшларда экологик маданиятни шакллантирувчи омиллар ва уни ривожлантирувчи воситалар (оила, маҳалла, таълим тизими, фуқаролик жамияти институтлари, оммавий ахборот воситалари, экотуризм, экологик волонтёрлик) яхлит ижтимоий тизим сифатида ёшларнинг экологик маданиятини локал ҳудуддан кенгроқ ижтимоий-экологик маконга таъсир кўрсатувчи фуқаролик масъулияти даражасига кўтариши (умумжамият ва умуминсоний жавобгарлик туйғусини шакллантирувчи ижтимоий механизм)га доир тавсиф ва умумлашмалардан Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг 2024-2025-йиллардаги фаолияти, жумладан 2025-йил иккинчи ярим йиллик иш режаси “ВИИ. Ёшларни Ватанга садоқат руҳида тарбиялаш, уларнинг ҳуқуқий маданиятини юксалтириш, вояга етмаганлар ўртасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликнинг олдини олиш”га қаратилган дастурларини ишлаб чиқиш ва амалиётга жорий этишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Ёшлар ишлари агентлигининг 2024-йил 23-декабрдаги 2-15-21-6871-сон маълумотномаси). Натижада, ёшларнинг ўз яшаш ҳудудига дахлдорлик ҳиссини кучайтириш, экологик масъулиятни кундалик турмуш маданиятига айлантириш ва ижтимоий фаоллигини оширишга ҳамда ижтимоий тармоқлар ва рақамли платформаларда экологик маърифатни кучайтириш, ёшларни дарахт экиш, кўкаламзорлаштириш, табиатни асраш ва экологик мониторинг жараёнларига жалб этишга хизмат қилган;
ёшлар экологик маданиятини шакллантириш ва ривожлантириш механизмларини такомиллаштиришда экологик таълим, рақамли экологик маърифат, экотуристик амалиёт, ёшлар экологик волонтёрлиги, жамоатчилик назорати, яшил ташаббуслар ва таълим муассасалари ҳамда маҳалла ҳамкорлигини уйғунлаштириш “табиат – жамият – инсон” тизимида табиатнинг мувозанати, экологик барқарорлик ва келажак авлодлар манфаатлари билан мувофиқлаштиришга оид илмий далилланган таклиф ва тавсияларидан Ўзбекистон Миллий университетида бажарилган ПЗ-20170913120-сон “Олий таълим тизимида рақобатбардош кадрлар тайёрлашнинг ижтимоий-психологик механизмлари” мавзúсидаги амалий лойиҳа доирасида белгиланган вазифаларни бажаришда фойдаланилган (Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университетининг 2025-йил 23-майдаги 04/11-6510-сон маълумотномаси). Натижада, Янги Ўзбекистонда фаровон ҳаётнинг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий, маданий-маърифий, экологик асослари барпо этишда, маданий-маърифий, маънавий соҳани ривожлантириш давлат сиёсати даражасига кўтарилиши, ёшлар экологик тафаккурини юксалтиришни, уни рағбатлантирувчи усул ва воситаларни такомиллаштиришга хизмат қилган.