Усманова Инобат Ибрагимовнанинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертация иши ҳимояси ҳақида эълон матни

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри: Ўзбекистоннинг ибтидоий жамоа тузуми даври палеогеографияси (Оқчадарё ҳавзаси ва Қуйи Зарафшон водийси материаллари асосида), 07.00.01 – Ўзбекистон тарихи. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Tar2218.
Илмий раҳбарининг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Шерипов Умарбек Атажанович, тарих фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Урганч давлат педагогика институти
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Tar.06.01.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Кошанов Бахит Абдикеримович, тарих фанлари доктори, профессор; Сатимов Баҳодир Менглибой ўғли, тарих фанлари бўйича фалсафа доктори(PhD), доцент.
Етакчи ташкилот номи: ЎзРФА Қорақалпоғистон бўлими Қорақалпоқ гуманитар фанлар илмий-тадқиқот институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Жанубий Оқчадарё ва Қуйи Зарафшон водийси неолит даври ва бронза асри палеогеорафиясини ёритиш белгилаб олинган.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги: 
Геологик жараёнлар натижасида таркиб топган Жанубий Оқчадарё ҳавзаси, унга геологик жиҳатидан уланиб кетган Қуйи Зарафшон водийси географик ҳолати, умумжиҳатлари, ўзига хос хусусиятлари ойдинлаштирилди;
Амударёни Оқчадарё ҳавзаси ҳамда Қуйи Зарафшон водийси ҳудудларини сернам ва серунум текислигида ёғоч устунли тураржойларда истиқомат қилган неолит даври аҳолисининг моддий ва маънавий маданияти тарихий маълумотлар асосида таҳлил қилинди;
энеолит ва бронза даври палеогеографияси шароитида аҳоли таъсири натижасида хўжалик-маданий типларнинг вужудга келиши, шаклланиш ва ривожланиш босқичлари аниқлаштирилди;
Жанубий Оқчадарё ва Қуйи Зарафшон водийси палеогеографияси тарихига оид тадқиқот яратилди ҳаамда тош асри мобайнида икки табиий-иқтисодий ҳудуднинг географик манзарасида юз берган ўзгаришлар таҳлил қилинди;
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Ўзбекистоннинг ибтидоий жамоа тузуми даври палеогеографияси (Оқчадарё ҳавзаси ва Қуйи Зарафшон водийси материаллари асосида)” мавзусидаги тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация ишидаги илмий хулоса ва таклифлар асосида:
Диссертацияда илгари сурилган Амударёни Оқчадарё ҳавзаси ҳамда Қуйи Зарафшон водийси ҳудудларини сернам ва серунум текислигида ёғоч устунли турар-жойларда истиқомат қилган неолит даври аҳолисининг моддий ва маънавий маданияти тарихий маълумотлар асосида тахлил қилинганлиги бўйича хулосалардан Қуролли Кучлар Давлат музейи экспозициясини бойитишда фойдаланилган (Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги 2026-йил 28-февралда 10/505-сон далолатномаси). Натижада, Ўзбекистоннинг ибтидоий жамоа тузуми даври полеогеографияси даври хронологик доирасидаги тарихи, манбалар тахлили, тарихий география, меъморчилик ва бинокорлик усуллари, маданият ва этник жараёнлар мазмунини музей ташрифчилари учун очиб беришга хизмат қилмоқда;
Геологик жараёнлар натижасида таркиб топган Жанубий Оқчадарё ҳавзаси, унга геологик жиҳатидан уланиб кетган Қуйи Зарафшон водийси географик ҳолати, умумжиҳатлари, ўзига ҳос ҳусусиятлари ойдинлаштирилди ташкил қилинган. (Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги 2026-йил 28-февралдаги 10/505-сон далолатномаси). Натижада, Ўзбекистон тарихи бўйича билимларни бойитишга ва маданий меросни тарғиб қилишга имкон беради;
энеолит ва бронза даври палеогеографияси шароитида аҳоли таъсири натижасида хўжалик-маданий типларнинг вужудга келиши, шаклланиш ва ривожланиш босқичлари аниқлаштирилганлиги тўғрисидаги илмий хулосадан Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканали томонидан эфирга узатилган “Тарих майдони” кўрсатуви сенарийлари ишлаб чиқишда фойдаланилган (“Ўзбекистон Миллий телерадиокомпонияси” “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг 2025-йил 29-май 15-33/374-сон маълумотномаси) Тадқиқот натижалари илмий жамоачиликка, кенг телетомошабинларга Жанубий Оқчадарё ва Қуйи Зарафшон водийси аҳолисини география холатига бўлган  муносабати борасида  манавиятида атроф - муҳитни асраш, уни яшил экологик майдон каби билимларини бойитишга хизмат қилган;
 Жанубий Оқчадарё ва Қуйи Зарафшон водийси палеогеографияси тарихига оид тадқиқот яратилди ҳамда тош асри мобайнида икки табиий-иқтисодий ҳудуднинг географик манзараси юз берган ўзгаришлар тахлилий хулосадан Ўзбекистон Миллий Телерадиокомпанияси “Ўзбекистон тарихи” телеканали томонидан эфирга узатилган  “Афсона ва ҳақиқат” кўрсатуви сенарийлари ишлаб чиқишда фойдаланилган (“Ўзбекистон Миллий телерадиокомпонияси” “Ўзбекистон тарихи” телеканалининг 2025-йил 29-май 15-33/374-сон маълумотномаси) Кўрсатувда намойиш этилган илмий материаллар телетомошабинларнинг қадимги Ўзбекистон тарихига оид билимларини оширишга хизмат қилади.