Садикова Шоҳида Обидқул қизининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Бозор конюктураси ўзгариши шароитида пиёз етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари”, 08.00.04 – “Қишлоқ хўжалиги иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.1.PhD/Iqt5240
Илмий раҳбар: Султанов Баходир Файзуллаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, катта илмий ходим.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Гулистон давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти
ИК рақами: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти, PhD.08/2025.27.12.I.03.03.
Расмий оппонентлар: И.ф.д., профессор Н.И.Саидаҳмедова, И.ф.ф.д., доцент Қ.Қ.Нўмонов
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат иқтисодиёт университети Самарқанд филиали.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади
бозор конюнктураси ўзгариши шароитида  пиёз етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш бўйича илмий таклиф ва амалий тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
бозор конюнктурасининг ўзгарувчанлиги шароитида пиёз етиштириш самарадорлигини комплекс баҳолашга хизмат қилувчи бозорга мослашув интеграл коеффициенти (ПБМк) ишлаб чиқилган ҳамда унинг қийматлари асосида ишлаб чиқариш самарадорлигини юқори, ўртача ва паст бозорга мослашув даражаларига таснифлашни назарда тутувчи услубий ёндашув таклиф этилган;
пиёзчилик тармоғида маҳаллий уруғчиликни ривожлантириш, импортга қарамлик ва валюта сарфларини қисқартириш мақсадида пиёз уруғи етиштирувчи хўжаликлар учун уруғ харажатларининг камида учдан бир қисмини давлат томонидан субсидиялашга қаратилган иқтисодий механизм таклиф этилган;
пиёзчилик тармоғида “йиғиш–саралаш–қадоқлаш” жараёнларида қўл меҳнати улуши юқори эканини инобатга олган ҳолда, жамоавий лизинг орқали фермер хўжаликларининг техникадан навбатли фойдаланиши, амортизация харажатларининг бир қисмини давлат томонидан субсидиялаш ва имтиёзли молиялаштиришни тўлиқ технологик занжирни бажариш мажбурияти билан боғловчи кооперацияга асосланган иқтисодий механизм ишлаб чиқилган;
Жиззах вилоятида пиёз етиштириш ривожланишини баҳолашга қаратилган, ҳудудий экин майдонлари тақсимоти ва ҳосилдорлик динамикасини инобатга олувчи кўп ссенарийли прогноз модели ишлаб чиқилиб, унинг асосида 2025-2030-йиллар учун қуйи, оптимал ва юқори ўсиш суръатларини қамраб олган прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Бозор конюктураси ўзгариши шароитида пиёз етиштиришнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш йўллари бўйича ишлаб чиқилган илмий таклиф ва амалий тавсиялар асосида:
бозор конюктурасининг ўзгарувчанлиги шароитида пиёз етиштириш самарадорлигини комплекс баҳолашга хизмат қилувчи бозорга мослашув интеграл коеффициенти (ПБМк) ишлаб чиқилган ҳамда унинг қийматлари асосида ишлаб чиқариш самарадорлигини юқори, ўртача ва паст бозорга мослашув даражаларига таснифлашни назарда тутадиган услубий ёндашув бўйича таклифлари Жиззах вилояти Қишлоқ хўжалиги бошқармаси тизим ташкилотларида амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Фермерлари кенгашининг 2026-йил 12-январ №01/09-0014-сон маълумотномаси).  Натижада ушбу услубий ёндашув фермер хўжаликларининг бозор шароитига мослашув даражасини аниқ баҳолаш, нарх тебранишлари ва рисклар таъсирини олдиндан кўриш ҳамда ишлаб чиқариш барқарорлигини оширишга қаратилган асосли бошқарув қарорларини қабул қилиш имконини берган;
пиёзчилик тармоғида маҳаллий уруғчиликни ривожлантириш, импортга қарамлик ва валюта сарфларини қисқартириш мақсадида пиёз уруғи етиштирувчи хўжаликлар учун уруғ харажатларининг камида учдан бир қисмини давлат томонидан субсидиялашга қаратилган иқтисодий механизм бўйича таклифи Жиззах вилояти Зомин тумани пиёзчиликка ихтисослашган хўжаликларида жорий қилинган (Ўзбекистон Фермерлари кенгашининг 2026-йил 12-январ №01/09-0014-сон маълумотномаси). Натижада таклиф этилган уруғ харажатларини қисман субсидиялаш механизмини жорий этиш маҳаллий уруғчилик хўжаликларининг молиявий барқарорлигини мустаҳкамлаш, ишлаб чиқариш таннархини пасайтириш ҳамда сифатли уруғ таклифининг ошиши ҳисобига импортга қарамлик ва валюта сарфларини қисқартириш имконини берган;
пиёзчилик тармоғида “йиғиш–саралаш–қадоқлаш” жараёнларида қўл меҳнати улуши юқори эканлигини инобатга олган ҳолда жамоавий лизинг орқали фермер хўжаликларининг техникадан навбатли фойдаланиши, амортизасия харажатларининг бир қисмини давлат томонидан субсидиялаш ва имтиёзли молиялаштиришни тўлиқ технологик занжирини бажариш мажбурияти билан боғловчи кооперацияга асосланган иқтисодий механизм Жиззах вилояти Зомин тумани “Жилғали сой шабадаси” ҳамда Янгиобод тумани “Бахт воҳаси” фермер хўжаликларида жорий қилинган (Ўзбекистон Фермерлари кенгашининг 2026-йил 12- январ №01/09-0014-сон маълумотномаси).  Натижада ушбу механизмни жорий этилиши маҳсулотни “йиғиш–саралаш–қадоқлаш” жараёнларида қўл меҳнати улушини 40–60 фоиздан 20–25 фоизга, меҳнат харажатлари ҳисобидан умумий таннархнинг 15–20 фоизга камайиши, жамоавий лизинг орқали техникадан фойдаланиш инвестиция юкини 3–4 баробар пасайиши натижасида маҳсулот йўқотишлари 10–15 фоизга камайиб, хўжаликларда рентабеллик даражасини 25–30 фоизга ошириш имконини берган;
Жиззах вилоятида пиёз етиштириш ривожланишини баҳолашга қаратилган, ҳудудий экин майдонлари тақсимоти ва ҳосилдорлик динамикасини инобатга олувчи кўп ссенарийли прогноз модели асосида 2025–2030-йиллар учун қуйи, оптимал ва юқори ўсиш суръатларини қамраб олган прогноз параметрлари Жиззах вилояти Қишлоқ хўжалиги бошқармаси пиёзчиликка ихтисослашган хўжаликларда амалиётга жорий қилинган (Ўзбекистон Фермерлари кенгашининг 2026-йил 
12-январ №01/09-0014-сон маълумотномаси). Натижада 2025–2030-йилларда Жиззах вилоятида пиёз етиштириш ҳажми барқарор ўсиш тенденсиясига эга бўлиши, оптимал ссенарийда йиллик ўсиш суръатлари ўртача 9–10 фоиз атрофида бўлиши асосланган.