Суюнов Абдуғани Шавкат ўғли
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Грунтли тўғонларнинг устуворлиги ва кучланганлик ҳолатини грунтдаги филтрацияни ҳисобга олган ҳолда баҳолаш (Аёқчи грунтли тўғони мисолида)”, 05.09.06- Гидротехника ва мелиорация қурилиши (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Т6043
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони:
Мирсаидов Мирзиёд Мирсаидович, ЎзР ФА академиги, т.ф.д., профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: “Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти” Миллий тадқиқот университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Термиз давлат муҳандислик ва агротехнолигиялар университети ҳузуридаги илмий даражалар берувчи PhD.03./2025.27.12.Т.14.02 рақамли Илмий Кенгаш.
Расмий оппонентлар: техника фанлари доктори, профессор Рахматов Норқобил, техника фанлари номзоди, доцент Умархонов Саъдиллахон Исматуллаевич
Етакчи ташкилот – Бухоро давлат техника университети.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Грунтли тўғонларнинг бир жинсли ва бир жинссизлигини ҳисобга олган ҳолда турли ташқи таъсирлар натижасида улардаги қияликларнинг устуворлиги ва кучланганлик ҳолатини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
грунтли тўғоннинг кучланганлик ҳолати ва мустаҳкамлигини ишончли баҳолаш учун унинг конструктив хусусиятларини тўлиқ инобатга олувчи такомиллаштирилган математик модел, замонавий ҳисоблаш усули ва самарали алгоритми ишлаб чиқилган;
грунтли тўғоннинг сейсмик жараёнлар таъсирида кучланганлик ҳолати ва устуворлиги иншоотнинг конструктив бир жинсли ва бир жинссизлигини, сув омборини сув билан тўлдириш жараёнини инобатга олиб тўғон танасида юзага келадиган кучланиш ва деформацияларнинг ҳисоблаш усули такомиллаштирилган;
грунтли тўғоннинг турли ташқи кучлар таъсиридаги нотурғун мажбурий тебранишлари ва мустаҳкамлиги, унинг конструктив бир жинсли ва бир жинссизлиги асосида тебраниш жараёнида ҳосил бўладиган динамик кучланиш ва деформацияларни чуқур таҳлил қилиш, иншоотнинг умумий барқарорлиги ва ишончлилигини аниқлашнинг алгоритмлари ишлаб чиқилган;
статик кучлар таъсирида грунтли тўғоннинг мустаҳкамлиги мавжуд критериялар асосида баҳоланган ва ушбу конструктив ечим учун устуворлик етарли даражада таминланганлиги яъни тўғон танасида ҳосил бўладиган вертикал ва горизонтал кучланишлар, кесилиш (силжиш) кучлари ҳамда деформациялар тақсимоти аниқланиб, уларнинг рухсат этилган чегаравий қийматлар билан солиштирма таҳлили асосланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
-грунтли тўғонларнинг устуворлиги ва кучланганлик ҳолатини грунтдаги филтарцияни ҳисобга олган ҳолда баҳолашнинг математик модели ва ҳисоблаш усули “Аму-Қашқадарё ИТҲБ” да жорий этилган (Сув хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 14-октябрдаги 04/19-5520-сонли маълумотномаси). Натижада, грунтли тўғонларнинг кучланганлик-деформацияланиш ҳолатлари, мустаҳкамлигини баҳолаш имконияти яратилган;
-грунтли тўғонларнинг устуворлиги ва кучланганлик ҳолатини баҳолаш Аёқчи сув омбори грунтли тўғони учун “Сув хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Сув хўжалиги обектлари хавфсизлиги ва сувдан фойдаланишни назорат қилиш инспексияси Қашқадарё вилояти бошқармаси” да жорий этилган (Сув хўжалиги вазирлигининг 2025 йил 14-октябрдаги 04/19-5520-сонли маълумотномаси). Натижада, грунтли тўғонларнинг мустаҳкамлигини баҳолаш имкониятини бериши кўрсатиб берилган.