Абдурахманов Дилмурод Арслонбековичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Хоразм воҳаси қайрағоч (Улмус) авлоди дарахтларининг энтомофаунаси (фитофаг ва энтомофаглари), морфологияси ва екологик хусусийатлари”, 03.00.06 – Зоология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.4.PhD/B1024.
Илмий раҳбар: Абдуллаев Икрам Искандарович, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Хоразм Маъмун академияси.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Хоразм Маъмун академияси, PhD.05/2025.27.12.B.25.01. 
Расмий оппонентлар: Мирзаева Гулнара Саидарифовна, биология фанлари доктори, профессор; Дўсчанов Умар Эгамбердиевич биология фанлари бўйича фалсафа  доктори;
Етакчи ташкилот: Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Хоразм воҳаси қайрағоч биосенозида мавжуд асосий фитофаг ва энтомофаг  вакиллари тур таркиби, биоекологик хусусиятлари, тарқалиши ва зарарланиш сабаларининг асосий омилларини очиб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Хоразм воҳаси қайрағоч энтомофаунасининг замонавий ҳолати таҳлил қилиниб, 5 туркум, 14 оила, 33 уруғга мансуб 50 тур ва 1 та кенжа тур илк бор аниқланган;
Ўзбекистон фаунаси учун илк бор қайрағоч шарқ пўстлохўр қўнғизи (Scolytus orientalis) тури қайд этилиб, морфо-биологик таҳлили тавсифланган;
Scolytus orientalis турининг мт ДНК ни CОИ соҳасига тегишли нуклеотидлар кетма кетлиги молекуляр-генетик таснифланган ва морфологик хулосалари тасдиқланиб, филогенетик алоқалари очиб берилган;
Улмус энтомофаунасининг озуқа спектори ва биоценотик алоқалари очиб берилган, озиқланишига кўра, фитофаглар 40 турни ва энтомофагла 11 турни ташкил этиши аниқланган;
Хоразм воҳаси қайрағоч энтомофаунасининг ҳаётий шакллари асосланган ва биотопларда тарқалиши аниқланган;
Улмус дарахтини Aeolesthes sarta, Xanthogaleruca luteola ва бошқа фитофаглар томонидан зарарланишининг асосий омиллари ва сабаблари очиб берилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Хоразм воҳаси қайрағоч (Улмус) туркуми дарахтларининг энтомофаунаси (фитофаг ва энтомофаглари), морфологияси ва екологик хусусийатлари юзасидан олинган илмий натижалар асосида:
Scolytus orientalis турининг митохондриал CОИ нуклеотидлар кетма-кетлиги бўйича маълумотлари Биотехнологик ахборотлар миллий маркази ГенБанки базасига жойлаштирилган (Биотехнологик ахборотлар миллий маркази, https://ncbi.nlm.nih.gov/genbank/flatfile_chanGES/). Натижада, Scolytus orientalis - СУБ15505575 Scolytus orientalis ПХ055711 инвентар рақами олинган ва у халқаро миқёсда Сcолйтус уруғи вакилларининг тарқалиш ареалларини молекуляр даражада аниқлаш имконини берган;
Шимоли-Ғарбий Ўзбекистон ҳудудларидан (шужумладан Хоразм вилоятидан) йиғилган қайрағоч энтомофаунасига  мансуб 3 туркум, 8 оила, 21 уруғ, 4 та кенжа уруғга тегишли 31 тур Ўзбекистон Фанлар академияси Зоология институтининг “Зоология коллекцияси” ноёб обектига киритилган (Ўзбекистон  Республикаси Фанлар академиясининг 2025 йил 16 июндаги 4/1255-1482-сон маълумотномаси). Натижада, ушбу коллекция намуналари Шимолий-ғарбий Ўзбекистон табиий ландшафтлари ва агробиосенози ҳудудлари бўйича ҳашаротлар фондини бойитган ва улар популясиялари тарқалишининг замонавий ҳолатини баҳолаш, турли ландшафтларда тарқалиши ва экологиясини ўрганишда ҳамда зарарини бартараф этиш, шунингдек шу соҳага оид интерфаол атлас тайёрлаш имкониятини берган.