Рузикулова Дилноза Холиқовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи):
“Кичик бизнес корхоналарида инсон капиталини ривожлантириш механизмларини такомиллаштириш”,
08.00.15–“Тадбиркорлик ва кичик бизнес иқтисодиёти”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.4.PhD/Iqt6204
Илмий раҳбар: Жаҳонгиров Илмдоржон Жаҳонгиржон ўғли, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc), доцент
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат техника университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қўқон университети, PhD.03/2025.27.12.I.25.01
Расмий оппонентлар: Фозилжонов Иброхимжон Сотволдихўжа ўғли, иқтисодиёт фанлари доктори (DSc) доцент;
Мусаев Озоджон Шавкат ўғли, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), в.б.доцент.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат техника университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади кичик бизнес корхо¬наларида инсон капиталини ривожлантир¬иш механизмларини та¬комиллаштириш бўйича ил¬мий-амалий таклиф ва тавсийалар иш¬лаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
кичик бизнес субектларида инсон капиталини ривожлантириш механизми таълим ва ишлаб чиқариш интеграцияси ҳамда барқарор ривожланиш дастури элементлари асосида такомиллаштирилган;
корхонада инсон капиталига киритилган инвестицияларнинг иқтисодий самарадорлигини рақобатбардошлик, иқтисодий зонани танлаш, молийавий оқимларни бошқариш ва ривожланиш стратегиясини амалга ошириш жараёнлари натижасига кўра баҳолаш асосланган;
кичик бизнес субектларининг рақобатбардошлик даражасини ишлаб чиқарилган маҳсулотлар реализациясида такомиллашган “Сеарс Роебуcк” моделини қўллаш орқали ошириш механизми ишлаб чиқилган;
муқобил ссенарийлар орқали мақсадли кўрсаткичларини аниқлаш асосида кичик бизнес соҳаси ривожланишини 2028-йилга қадар прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Кичик бизнес корхоналарида инсон капиталини ривожлантириш механизмларини такомиллаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
кичик бизнес субектларида инсон капиталини ривожлантириш механизмини таълим ва ишлаб чиқариш интеграцияси ҳамда барқарор ривожланиш дастури элементлари асосида такомиллаштириш бўйича таклиф Қашқадарё вилоятида фаолият юритаётган кичик бизнес корхоналарида жорий этилган (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 14-мартдаги 01-06-30-2457-сон маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида корхоналарда юқори малакали, бозор талабларига мос кадрлар шаклланишига, уларнинг меҳнат унумдорлиги ҳамда ишлаб чиқариш самарадорлигини ошишига, харажатларни камайтириш ва маҳсулот ҳамда хизматлар сифатини яхшиланишига хизмат қилиб, ишлаб чиқариш жараёнларида инновацион ғоялар ҳамда технологияларни кенг жорий этиш имкониятларини кенгайган, шунингдек, ишлаб чиқариш самарадорлиги 17,5% га, меҳнат ресурсларининг иқтисодий самарадорлиги эса 1,5 баробарга ошган;
корхонада инсон капиталига киритилган инвестицияларнинг иқтисодий самарадорлигини рақобатбардошлик, иқтисодий зонани танлаш, молийавий оқимларни бошқариш ва ривожланиш стратегиясини амалга ошириш жараёнлари натижасига кўра баҳолаш бўйича таклиф Қашқадарё вилоятида фаолият юритаётган кичик бизнес корхоналарида жорий этилган (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 14-мартдаги 01-06-30-2457-сон маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида инвестицияларнинг реал иқтисодий қайтимини аниқлаш, кадрлар ривожига йўналтирилган харажатларнинг самарадорлигини ошириш, корхонанинг бозор шароитларига мослашувчанлиги ва рақобатбардошлиги кучайтириш, логистика ҳамда ишлаб чиқариш харажатларини оптималлаштириш имкониятлари яхшиланиб, соф фойдани 15–18% га, ишлаб чиқариш самарадорлигини 1,4 баробар ортишига эришилган;
кичик бизнес субектларининг рақобатбардошлик даражасини ошириш учун ишлаб чиқарилган маҳсулотлар реализациясида такомиллашган “Сеарс Роебуcк” моделидан фойдаланиш бўйича таклиф Қашқадарё вилоятида фаолият юритаётган кичик бизнес корхоналарида жорий этилган (Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 14-мартдаги 01-06-30-2457-сон маълумотномаси). Мазкур таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида кичик бизнес корхоналарида маҳсулот реализация шаклларини диверсификация қилинишига, бозор сегментини кенгайиши ва савдо ҳажмини ошишига, шунингдек мижозлар билан бевосита алоқаларни кучайиши уларнинг талабларига мос маҳсулотлар ишлаб чиқариш имкониятини ортишига ҳамда рақобатбардошлик индексини 0,62 дан 0,81 гача кўтарилишига эришилган;
муқобил ссенарийлар орқали мақсадли кўрсаткичларини аниқлаш асосида кичик бизнес соҳаси ривожланишини 2028-йилга қадар прогноз параметрлари Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатаси томонидан амалиётда фойдаланиш учун қабул қилинган(Ўзбекистон Савдо-саноат палатасининг 2026-йил 14-мартдаги 01-06-30-2457-сон маълумотномаси). Мазкур илмий янгилик фойдаланиш турли иқтисодий шароитларда корхоналарни ривожланиш эҳтимолларини баҳолаш, рискларни олдиндан аниқлаш ва камайтириш, шунингдек, ресурсларни самарали тақсимлаш, драйвер тармоқларни танлаш ҳамда инвестиция сиёсатини аниқ шакллантириш имкониятларини кенгайтирган..