Очилова Холида Очил қизининг 
 фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қарши воҳасида фарзанд туғилиши ва уни тарбиялаш билан боғлиқ урф-одат ва маросимлар трансформасияси”(ХХ-ХХИ аср бошлари),“07.00.07–Этнография,этнология ва антропология”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.4.PhD/Tar1272  
Илмий раҳбар: Раҳмонов  Фаҳриддин Шоймардонович, тарих фанлари доктори, профессор             
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети 
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Қарши давлат   университети, DSc.03/2025.27.12.Tar. 11.01 
Расмий оппонентлар: т.ф.д. (DSc), профессор в.б. Парда Панжиевич Норбўтаев, тарих фанлари доктори (DSc), доцент Асрор Райимович Қаюмов.
Етакчи ташкилот:Термиз давлат  университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади ХХ–ХХИ аср бошларида Қарши воҳасида фарзанд туғилиши ва унининг тарбиялаш билан боғлиқ урф-одат ва маросимлардаги трансформация жараёнларни этнологик йўналишда ёритишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат: Қарши воҳаси мисолида оилада фарзанд туғилиши ва уни тарбиялаш билан боғлиқ урф-одатлар ва маросимларнинг трансформация жараёнлари этнологик таҳлил учун муҳим илмий масала ҳисобланиши, бу жараён орқали нафақат анъанавий қадриятлар, анъанавий маросимларнинг мазмун ва шакл жиҳатидан ўзгариши, янгиланиб бораётгани илмий изланиш учун муҳим таҳлил обекти эканлиги илмий жиҳатдан асослаб берилган.
Ҳудудда фарзанд туғилиши ва уни тарбиялаш билан боғлиқ анъана ва маросимлар “эскилик қолдиғи” ёки “динний хурофот” сифатида эмас, балки маҳаллий аҳолининг ҳаёт тарзи, дунёқараши ва маънавий қадриятлар билан чамбарчас боғлиқлиги, бу анъаналар авлоддан-авлодга ўтиб, ушбу анъаналарни ўрганишда тарихийлик, холислик ва маданий контекстни ҳисобга олган ҳолда таҳлил қилиш илмий жиҳатдан муҳимлилиги далилланган.
Қарши воҳаси мисолида гўдак туғилиши ва уни тарбиялашга оид урф-одат ва маросимларнинг моҳияти, ижтимоий-маънавий вазифалари, қадамий илдизлари ҳамда халқ ҳаётидаги ўрни чуқур таҳлил қилиниб, уларда сақланиб қолган анъаналар билан бир қаторда, трансформацияга учраган ёки замонавий шароитга мослашган жиҳатлар илмий асосда ёритилган. 
Гўдаклик даврига оид тантаналар ва маросимларда кузатилган трансформациялар, бола тарбияси билан боғлиқ анъаналардаги ўзгаришлар ҳамда болалар миллий ўйинларининг этноҳудудий хусусиятлари замонавий этнологик тадқиқотлар доирасида муҳим илмий масала сифатида ўрганилаётганлиги, болаларга оид миллий ўйинлар нафақат ўйин-кулги воситаси, балки тарбиявий ижтимоийлашув ва жамоа ичидаги муносабатларни шакллантирувчи восита сифатида амал қилиши каби ҳолатлар асосланган. 
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қарши воҳасида фарзанд туғилиши ва унинг тарбияси билан боғлиқ урф-одат ва маросимлар трансформацияси мавзусига оид ишлаб чиқилган илмий хулоса ва таклифлар асосида:
Қарши воҳаси мисолида оилада фарзанд туғилиши ва уни тарбиялаш билан боғлиқ урф-одатлар ва маросимларнинг трансформация жараёнлари этнологик таҳлил учун муҳим илмий масала ҳисобланиши, бу жараён орқали нафақат анъанавий қадриятлар, анъанавий маросимларнинг мазмун ва шакл жиҳатидан ўзгариши, янгиланиб бораётгани илмий изланиш учун муҳим таҳлил обекти эканлигига доир илмий хулосалардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалида эфирга узатилган “Қадриятлар бешиги” кўрсатуви ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 25-апрел 01-30/262-сон маълумотномаси). Мазкур ҳолат томошабинлар орасида фарзанд туғилиши ва унинг тарбиясига оид илмий маълумотлар шаклланишига хизмат қилган. 
Ҳудудда фарзанд туғилиши ва уни тарбиялаш билан боғлиқ анъана ва маросимлар “эскилик қолдиғи” ёки “динний хурофот” сифатида эмас, балки маҳаллий аҳолининг ҳаёт тарзи, дунёқараши ва маънавий қадриятлар билан чамбарчас боғлиқлиги, бу анъаналар авлоддан-авлодга ўтиб, ушбу анъаналарни ўрганишда тарихийлик, холислик ва маданий контекстни ҳисобга олган ҳолда таҳлил қилиш илмий жиҳатдан муҳимлилигига доир илмий хулосалардан “Ўзбекистон тарихи” телеканалида эфирга узатилган “Қадриятлар бешиги” кўрсатуви ссенарийсини тайёрлашда фойдаланилди (Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 25-апрел 01-30/262-сон маълумотномаси). Мазкур ҳолат томошабинлар орасида фарзанд туғилиши ва унинг тарбиясига оид илмий маълумотлар шаклланишига хизмат қилган.
Қарши воҳаси мисолида гўдак туғилиши ва уни тарбиялашга оид урф-одат ва маросимларнинг моҳияти, ижтимоий-маънавий вазифалари, қадамий илдизлари ҳамда халқ ҳаётидаги ўрни чуқур таҳлил қилиниб, уларда сақланиб қолган анъаналар билан бир қаторда, трансформацияга учраган ёки замонавий шароитга мослашганга оид илмий маълумотлардан Республика тожик миллий маданий маркази йиллик дастурларининг ишлаб чиқишда фойдаланилди (Республика тожик миллий маданий марказининг 2025-йил 2-июндаги 1-154-сон маълумотномаси). Бу эса турли миллат вакилари ўртасидаги этномаданий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилган.
Гўдаклик даврига оид тантаналар ва маросимларда кузатилган трансформациялар, бола тарбияси билан боғлиқ анъаналардаги ўзгаришлар ҳамда болалар миллий ўйинларининг этноҳудудий хусусиятлари замонавий этнологик тадқиқотлар доирасида муҳим илмий масала сифатида ўрганилаётганлиги, болаларга оид миллий ўйинлар нафақат ўйин-кулги воситаси, балки тарбиявий ижтимоийлашув ва жамоа ичидаги муносабатларни шакллантирувчи восита сифатида амал қилишига оид илмий маълумотлардан Республика тожик миллий маданий маркази йиллик дастурларининг ишлаб чиқишда фойдаланилди (Республика тожик миллий маданий марказининг 2025-йил 2-июндаги 1-154-сон маълумотномаси). Бу эса турли миллат вакилари ўртасидаги этномаданий алоқаларни мустаҳкамлашга хизмат қилган.