Мирсодиқов Абдулла Турсуналиевичнинг
Иқтисодиёт фанлари доктори (DSc) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қурилиш соҳасида логистик тизимларни бошқариш методологиясини такомиллаштириш”, 08.00.13 – “Менежмент”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.DSc/Iqt897
Илмий маслаҳатчи: Мирзаев Абдуллажон Топилович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Фарғона давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.11.03
Расмий оппонентлар: Саидов Машал Самадович, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Матёқубова Дилфуза Олимбоевна, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Мухитдинов Шоҳижаҳон Худоёр ўғли, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади қурилиш соҳаси логистик тизимларини бошқариш методологиясини такомиллаштириш бўйича илмий таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
услубий ёндашувга кўра қурилиш соҳасида логистик тизимлари таркибини “умумий” ва “ихтисослашган” элементларга жараённинг такрорланувчанлиги, техник талаблар ва ресурс сарфи мезонлари бўйича гуруҳлаш ҳамда турдош тармоқларга таъсирини миқдорий кўрсаткичлар асосида баҳолаш орқали самарадорликни ошириш имкониятлари илмий асосланган;
қурилиш корхоналарида мултимодал тамойилларни жорий этиш даражаси мултимодал ташиш улуши, юк айланмаси, транспорт харажатлари, етказиб бериш вақти, экологик самарадорлик бўйича интеграл индекс ( , вазнлар АҲП усулида) билан баҳолаш орқали логистика харажатларини 18,4% га камайтириш, етказиб бериш вақтини 22,7% га қисқартириш, йирик миллий операторлар бозор улуши 12,3% дан 19,8% га ошириш бўйича методологик ёндашув илмий асосланган;
қурилиш корхоналарида бошқарувнинг мултипликатив самарадорлик кўрсаткичи ( ) бўйича ҳисобланган – қўшимча ишлаб чиқарилган қурилиш маҳсулотларининг базис даврига нисбатан ўсиш суръати, – логистика сабабли тежаб қолинган вақт ҳисобига ишлаб чиқариш унумдорлигининг ўсиши, – сақлаш ва заҳиралаш харажатларининг камайиши, – кредит фоизлари бўйича қўшимча даромадлилик; барча натижаларига кўра қиймати [0,14; 0,23] ишонч оралиғида ошгани илмий асосланган;
миллий логистика тизимининг бошқарув механизмларини халқаро ахборот тизимлари билан интеграция қилган ҳолда ҳудудларда логистика хизматлари платформаларини шакллантириш, халқаро юк ташишларда рақамли ва инновацион технологияларни кенг жорий этиш, логистика соҳасида кадрлар тайёрлаш ва қайта тайёрлаш тизимлари интеграцияси воситасида такомиллаштириш асосланган;
фаолият кўрсатаётган йирик қурилиш корхоналарида логистика занжири харажатлари, логистик занжирда бошқарув харажатлари, қурилиш корхоналарида логистик тизим самарадорлик коеефисиенти ва аҳоли жон бошига реал умумий даромадлар ҳажми (ҳудудлар кесимида) таъсирини ифодаловчи кўп омилли АРИМА модел асосида бажарилган қурилиш ишлари ҳажмининг 2027-йилгача чораклар кесимида прогноз кўрсаткичлар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қурилиш соҳасида логистик тизимларни бошқариш методологиясини такомиллаштириш йўналишида эришилган илмий натижалар асосида:
услубий ёндашувга кўра қурилиш соҳасида логистик тизимлари таркибини “умумий” ва “ихтисослашган” элементларга жараённинг такрорланувчанлиги, техник талаблар ва ресурс сарфи мезонлари бўйича гуруҳлаш ҳамда турдош тармоқларга таъсирини миқдорий кўрсаткичлар асосида баҳолаш орқали самарадорликни ошириш имкониятлари бўйича илмий янгилик Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги таркибидаги (“Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон”) корхоналар фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 7-ноябрдаги 34-06/12978-сон маълумотнома). Ушбу илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қурилиш соҳаси логистик занжирларидаги моддий ва молиявий оқимларнинг жисмоний ҳаракати харажатлари қийматини баҳолаш аниқлиги ортган;
қурилиш корхоналарида мултимодал тамойилларни жорий этиш даражаси мултимодал ташиш улуши, юк айланмаси, транспорт харажатлари, етказиб бериш вақти, экологик самарадорлик бўйича интеграл индекс ( , вазнлар АҲП усулида) билан баҳолаш орқали логистика харажатларини 18,4% га камайтириш, етказиб бериш вақтини 22,7% га қисқартириш, йирик миллий операторлар бозор улуши 12,3% дан 19,8% га ошириш бўйича методологик ёндашув асосланган бўйича илмий янгилик Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги таркибидаги (“Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон”) корхоналар фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 7-ноябрдаги 34-06/12978-сон маълумотнома). Ушбу илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қурилиш соҳаси логистика хизматлари бозорини ривожлантириш ва миллий транспорт операторлари ташкил этилишини рағбатлантириш белгиланган параметрларга эришилган ҳамда қулай ташкилий-иқтисодий ҳолатга ўтиш аниқлиги 9-14 %га ортган;
қурилиш корхоналарида мултимодал тамойилларни жорий этиш даражаси мултимодал ташиш улуши, юк айланмаси, транспорт харажатлари, етказиб бериш вақти, экологик самарадорлик бўйича интеграл индекс ( , вазнлар АҲП усулида) билан баҳолаш орқали логистика харажатларини 18,4% га камайтириш, етказиб бериш вақтини 22,7% га қисқартириш, йирик миллий операторлар бозор улуши 12,3% дан 19,8% га ошириш бўйича методологик ёндашув бўйича илмий янгилик Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги таркибидаги (“Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон”) корхоналар фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 7-ноябрдаги 34-06/12978-сон маълумотнома). Ушбу илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида йирик қурилиш корхоналари логистик хизматларни бошқариш самарадорлиги 12,0-15,0 %га ортган;
миллий логистика тизимининг бошқарув механизмларини халқаро ахборот тизимлари билан интеграция қилган ҳолда ҳудудларда логистика хизматлари платформаларини шакллантириш, халқаро юк ташишларда рақамли ва инновацион технологияларни кенг жорий этиш, логистика соҳасида кадрлар тайёрлаш ва қайта тайёрлаш тизимлари интеграцияси воситасида такомиллаштириш асосланган таклифи бўйича илмий янгилик Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги таркибидаги (“Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон”) корхоналар фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 7-ноябрдаги 34-06/12978-сон маълумотнома). Ушбу илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида қурилиш соҳаси логистика халқаро ахборот тизимлари билан интеграция ва халқаро юк ташишларда рақамли ва инновацион технологияларни кенг жорий этиш, логистика соҳасида кадрлар тайёрлаш параметрларга эришилган ҳамда уни амалга ошириш вазифаларини оптимал ташкил этиш аниқлиги 9-14 %га ортган;
фаолият кўрсатаётган йирик қурилиш корхоналарида логистика занжири харажатлари, логистик занжирда бошқарув харажатлари, қурилиш корхоналарида логистик тизим самарадорлик коеефисиенти ва аҳоли жон бошига реал умумий даромадлар ҳажми (ҳудудлар кесимида) таъсирини ифодаловчи кўп омилли АРИМА модел асосида бажарилган қурилиш ишлари ҳажмининг 2027-йилгача чораклар кесимида прогноз кўрсаткичлар ишлаб чиқилган ишлаб чиқилган бўйича илмий янгилик Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги таркибидаги (“Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон”) корхоналар фаолиятига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлигининг 2025-йил 7-ноябрдаги 34-06/12978-сон маълумотнома). Мазкур илмий янгиликнинг амалиётга жорий этилиши натижасида “Водий бунёдкор келажак сервис” МЧЖ, “Водий капитал қурилиш” МЧЖ ва “Нурафшон” хусусий корхоналарида бажарилган қурилиш ишлари ҳажмининг 2027-йилгача чораклар кесимида прогноз кўрсаткичлар ишлаб чиқилган ва унинг ўзгаришига таъсир этувчи омил кўрсаткичларини корреляцион-регрессион таҳлили асосида қурилиш корхоналарида логистика тизимларини бошқариш стратегиялари ишлаб чиқилган.