Жумакулова Мавлудахон Хосиловнанинг
Фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): “Бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик механизмларини такомиллаштириш (она тили-ўқиш саводхонлиги ва уни ўқитиш методикаси фани мисолида) (педагогика).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Ped9195
Илмий раҳбар: Азимова Зиёдахон Эргашевна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилаётган муассаса номи: Андижон давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Андижон давлат педагогика институти, PhD 01/2025.27.12.Ped.05.01
Расмий оппонентлар: Ҳасанов Шаробиддин Азамович, педагогика фанлари бўйича фалсафа фанлари доктори, профессор; Қурбонова Бахтихон Қўчқарбаевна, педагогика фанлари доктори (DSc) профессор.
Етакчи ташкилот: Қўқон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади. Бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик механизмларини такомиллаштиришга доир таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
педагогик олий таълим талабаларини рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик-психологик хусусиятлари таълим олувчиларда мустақил фаолиятга тайёргарликни кучайтирувчи мотивацион, рефлексив, баҳолаш ва ижтимоий қўллаб-қувватлаш компонентларига ўқитувчи фаолиятида ички рағбат устуворлигини таъминлаш элементларини адаптациялаш орқали ишлаб чиқилган
талабаларни рағбатлантиришга тайёрлашнинг методик тизими она тили-ўқиш саводхонлиги фанида таълим олувчиларнинг мотивацион ҳолати, ижодкорлик қобилияти ва ташаббускорлигини оширишга қаратилган индивидуал ўқув муҳитига муаммоли ўқитиш ва рефлексив таҳлил элементларини имплементациялаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан самарали фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик модели она тили ва ўқиш саводхонлиги фанининг дастурий таъминотига касбий мотивация, рефлексив фаолият ва ташаббускорликни ривожлантиришга йўналтирилган босқичли ёндашувларни амалий машғулотларни ташкил этиш жараёнларига интеграциялаш асосида такомиллаштирилган;
бўлажак педагогларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёргарлик даражасини аниқлаш мезонлари талабаларнинг таълим жараёнида самарадорликни мониторинг қилиш ва индивидуаллаштирилган ёндашувни диагностик аниқлаш индикаторларига таълим олувчиларнинг когнитив, эмоционал ва фаолият кўрсаткичларини босқичма-босқич киритиш орқали такомиллаштирилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик механизмларини такомиллаштириш бўйича ўтказилган тадқиқот натижалари асосида:
педагогик олий таълим талабаларини рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик-психологик хусусиятлари таълим олувчиларда мустақил фаолиятга тайёргарликни кучайтирувчи мотивацион, рефлексив, баҳолаш ва ижтимоий қўллаб-қувватлаш компонентларига ўқитувчи фаолиятида ички рағбат устуворлигини таъминлаш элементларини адаптациялаш орқали ишлаб чиқилганлигига оид илмий янгилигидан олий таълим талабалари учун ишлаб чиқилган “Она тили-ўқиш саводхонлиги ва уни ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланмани мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 09-июлдаги 258-сонли буйруғига асосан берилган 954466 рақамли рухсатнома). Натижада Бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланиш орқали илмий билимларини ривожлантириш ва нутқ, тил ва мулоқот қобилиятлари шакллантиришга эришилган;
талабаларни рағбатлантиришга тайёрлашнинг методик тизими она тили-ўқиш саводхонлиги фанида таълим олувчиларнинг мотивацион ҳолати, ижодкорлик қобилияти ва ташаббускорлигини оширишга қаратилган индивидуал ўқув муҳитига муаммоли ўқитиш ва рефлексив таҳлил элементларини имплементациялаш асосида такомиллаштиришга доир илмий янгилигидан 2024-2025-йилларда бажарилган “Янги авлод дарсликлари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларини тайёрлаш методикасини ишлаб чиқиш” номли илмий-амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган (Андижон давлат педагогика институтининг 2025-йил 23-июлдаги 01-782-сонли маълумотнома). Натижада, талабаларда ижтимоий-ҳиссий таълим (СЕЛ) элементларини рағбатлантиришнинг ташкилий ва дидактик тизими билан уйғунлаштиришга хизмат қилган;
бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан самарали фойдаланишга тайёрлашнинг педагогик модели она тили ва ўқиш саводхонлиги фанининг дастурий таъминотига касбий мотивация, рефлексив фаолият ва ташаббускорликни ривожлантиришга йўналтирилган босқичли ёндашувларни амалий машғулотларни ташкил этиш жараёнларига интеграциялаш асосида такомиллаштиришга оид янгиликларидан олий таълим талабалари учун ишлаб чиқилган “Она тили-ўқиш саводхонлиги ва уни ўқитиш методикаси” номли ўқув қўлланмани мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 09-июлдаги 258-сонли буйруғига асосан берилган 954466 рақамли рухсатнома). Натижада бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёрлаш методикаси ва технологиясининг модели такомиллаштирилган ва амалиётга тадбиқ этилган;
бўлажак педагогларни рағбатлантириш тизимидан фойдаланишга тайёргарлик даражасини аниқлаш мезонлари талабаларнинг таълим жараёнида самарадорликни мониторинг қилиш ва индивидуаллаштирилган ёндашувни диагностик аниқлаш индикаторларига таълим олувчиларнинг когнитив, эмоционал ва фаолият кўрсаткичларини босқичма-босқич киритиш орқали такомиллаштиришга оид илмий янгиликлардан 2024-2025-йилларда бажарилган “Янги авлод дарсликлари асосида бўлажак бошланғич синф ўқитувчиларини тайёрлаш методикасини ишлаб чиқиш” номли илмий-амалий лойиҳани бажаришда фойдаланилган ( Андижон давлат педагогика институтининг 2025-йил 23-июлдаги 01-782-сонли маълумотнома). Натижада, бўлажак ўқитувчиларни рағбатлантириш методидан фойдаланишга тайёрлаш тизимини такомиллаштиришнинг педагогик шарт-шароитларини аниқлаш имкониятлари кенгайтиришга хизмат қилган.
