Рахмонова Сожида Мухаммадовнанинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақидаги эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Мактабгача таълим йўналиши талабаларини инновацион касбий фаолиятга тайёрлаш методикасини такомиллаштириш”, 13.00.08 – Мактабгача таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.2.PhD/Ped10625.
Илмий раҳбар: Жўраев Акмал Раззоқович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК номи: Бухоро давлат университети, PhD.03/2025.27.12.Ped.08.04. рақамли Илмий кенгаш асосидаги бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Избуллаева Гулчеҳра Валериевна, педагогика фанлари доктори (ДСc), профессор; Турдиева Моҳира Жўрақуловна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Урганч давлат педагогика институти.
Диссертация йўналиши назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: Мактабгача таълим йўналиши талабаларини инновацион касбий фаолиятга тайёрлаш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
талабаларни малака талабларидаги касбий фаолият объектлари билан боғлиқ инновацион касбий фаолиятга тайёрлаш методикасини такомиллаштиришга қаратирилган узлуксиз ривожланиш траекторияси ва эвристик механизмли фаолиятга тайёргарликнинг диагностик индикаторларини адаптив трансформациялаш хусусиятлари институционал легитимациялаш орқали аниқлаштирилган;
бўлажак мактабгача таълим соҳаси мутахассисларини инновацион касбий фаолиятга тайёрлашда ўқитиш самарадорлигининг функсионал имкониятларини дастурий таълим воситаларига асосланган таълим мазмунини касбий идентификациялашни парадигмик ривожлантиришга қаратилган модел педагогик фаолиятнинг рефлексив ҳамда регулятив механизмларига асосан мазмунан такомиллаштирилган;
талабаларни инновацион фаолиятга тайёргарлик ҳолатини прогрессив баҳолашга қаратилган педагогик алгоритмлар орқали рефлексив кўникмаларини трансформациялаш юзасидан мутахасисликка оид мажбурий фанларни педагогик жараённинг синергетик хусусиятларини трансдисиплинар интеграциялашга оид ўқитиш методикасини модификация қилишнинг эвристик имкониятларини касбий рефлекциялаш асосида мазмунан такомиллаштирилган;
бўлажак мактабгача таълим соҳаси мутахассисларини инновацион касбий фаолиятга тайёргарлигини таъминловчи стратегияларни лойиҳалашда “Aktivator”, “Problem-based learning”, “SWOT-tahlil” методларини амалий кузатувчанлик, синергетик мослашувчанлик асосида оптималлаштириш орқали амалиётига сингдириш ва динамик траекториясини синтезлашга оид эволюцион методик тавсиялар ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Мактабгача таълим йўналиши талабаларини инновацион касбий фаолиятга тайёрлаш методикасини такомиллаштириш бўйича тадқиқот натижалари асосида:
талабаларни малака талабларидаги касбий фаолият объектлари билан боғлиқ инновацион касбий фаолиятга тайёрлаш методикасини такомиллаштиришга қаратирилган узлуксиз ривожланиш траекторияси ва эвристик механизмли фаолиятга тайёргарликнинг диагностик индикаторларини адаптив трансформациялаш хусусиятлари институционал легитимациялаш орқали аниқлаштиришга оид маълумотлар “Мактабгача таълимда ўқитиш технологияси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сон буйруғи, 485-0279 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, Мактабгача таълим йўналиши талабаларининг педагогик фаолиятидаги қулайлик, замонавий ўқитиш методлари, педагогик таълимий воситалар, педагогик технологияларни бола имкониятларини инобатга олган ҳолда жорий этиш кўникмалари ривожлантирилган;
бўлажак мактабгача таълим соҳаси мутахассисларини инновацион касбий фаолиятга тайёрлашда ўқитиш самарадорлигининг функсионал имкониятларини дастурий таълим воситаларига асосланган таълим мазмунини касбий идентификациялашни парадигмик ривожлантиришга қаратилган модел педагогик фаолиятнинг рефлексив ҳамда регулятив механизмларига асосан мазмунан такомиллаштиришга оид маълумотлар “Элементар математик тасаввурларни шакллантириш методикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 25-июндаги 218-сон буйруғи, 218-746 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, Мактабгача таълим йўналиши талабаларини элементар математик қонуниятларга оид ўқитишнинг ўзига хос жиҳатларини ривожлантиришга эришилган;
талабаларни инновацион фаолиятга тайёргарлик ҳолатини прогрессив баҳолашга қаратилган педагогик алгоритмлар орқали рефлексив кўникмаларини трансформациялаш юзасидан мутахасисликка оид мажбурий фанларни педагогик жараённинг синергетик хусусиятларини трансдисиплинар интеграциялашга оид ўқитиш методикасини модификация қилишнинг эвристик имкониятларини касбий рефлекциялаш асосида мазмунан такомиллаштиришга оид маълумотлар “Педагогик маҳорат” номли дарслик мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 1-августдаги 277-сон буйруғи, 277-392 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак педагогларнинг касбий маҳорати ҳамда ижодкорлик қобилиятларини шакллантириш асосида мулоқот маданияти ва педагогик техникаларни ўзлаштириш кўникмалари ривожлантирилган;
бўлажак мактабгача таълим соҳаси мутахассисларини инновацион касбий фаолиятга тайёргарлигини таъминловчи стратегияларни лойиҳалашда “Aktivator”, “Problem-based learning”, “SWOT-tahlil” методларини амалий кузатувчанлик, синергетик мослашувчанлик асосида оптималлаштириш орқали амалиётига сингдириш ва динамик траекториясини синтезлашга оид эволюцион методик тавсиялар “Илк ёшдаги болалар билан ишлаш методикаси” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги 136-сон буйруғи, 418528 рақамли нашр рухсатномаси). Натижада, бўлажак тарбиячилар илк ёшли болалар билан ноанъанавий фаолиятни олиб бориш, таълим-тарбия жарёнларини самарали ташкил этиш мазмундаги инновацион касбий фаолиятларига қаратилган тайёргарлик даражалари ривожлантирилган.