Турумбетов Баирам Конгратбаевичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Модели и алгоритм обслуживания разнородного трафика в сетях 5Г”, 05.04.01–“Телекоммуникация ва компютер тизимлари, телекоммуникация тармоқлари ва қурилмалари. Ахборотларни тақсимлаш” (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/Т6200.
Илмий раҳбар: Амирсаидов Улугбек Бабурович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Тошкент ахборот технологиялари университети, DSc.09/2025.27.12.Т.01.02.
Расмий оппонентлар: Давронбеков Дилмурод Абдужалилович, техника фанлари доктори, профессор; Махмудов Салимжон Олимжонович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат транспорт университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади 5Г тармоқларида турли хил трафикларга хизмат кўрсатиш сифати ва радиоканалдан самарали фойдаланиш кўрсаткичларини яхшилаш имконини берувчи моделлар ва алгоритмини ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
трафикларнинг ўзига хослиги ва эМББ, УРЛЛC ҳамда мМТC хизматлари вақт-эҳтимоллик характеристикаларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда турли хил трафик пакетларини узатиш учун радиоканалнинг минимал ўтказиш кенглигини аниқлаш имконини берувчи 5Г тармоғи радиоканал ресурсларини  сегментларга тақсимлаш модели ишлаб чиқилган;
радиоканалнинг сигнал/шовқин нисбати ва хизмат кўрсатиш сифати кўрсаткичларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда оптимал модуляция-кодлаш схемаси ва пакетларни қайта узатиш сонини аниқлаш имконини берувчи УРЛЛC трафиги пакетларини узатишнинг оптимал параметрларини аниқлаш модели ишлаб чиқилган;
пакетларни узатишнинг олдинги босқичидаги  тўқнашувлар  сонини ҳисобга олган ҳолда хизмат кўрсатиш сифатини ошириш имконини берувчи мустаҳкамлаш орқали ўрганишга асосланган мМТC трафиги қурилмаларининг радиоканалга кириш модели ва алгоритми ишлаб чиқилган;
хизмат кўрсатиш сифати кўрсаткичларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда  пакетларни умумий кечикишларини минималлаштириш имконини берувчи АнйЛогиc дастурий таъминоти асосида 5Г пастки каналида турли хил трафикларга хизмат кўрсатишнинг имитацион модели ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 5Г тармоқларида турли хил трафикларга хизмат кўрсатиш моделлари ва алгоритми бўйича олинган натижалар асосида:
трафикларнинг ўзига хослиги ва эМББ, УРЛЛC ҳамда мМТC хизматлари вақт-эҳтимоллик характеристикаларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда турли хил трафик пакетларини узатиш учун радиоканалнинг минимал ўтказиш кенглигини аниқлаш имконини берувчи 5Г тармоғи радиоканал ресурсларини  сегментларга тақсимлаш модели Ўзбекистон Республикаси Рақамли технологиялар вазирлиги тасарруфидаги корхоналарда, хусусан, Қорақалпоғистон Республикаси Электромагнит мослашув хизмати ва “УНИТЕЛ” МЧЖ ҒҲФга жорий этилган (Рақамли технологиялар вазирлигининг 2025-йил 19-ноябрдаги 34-8/8495-сон маълумотномаси). Натижада, 5Г тармоғи слайсларини ишлаш самарадорлигини ўртача 12% га оширишга эришилган.
радиоканалнинг сигнал/шовқин нисбати ва хизмат кўрсатиш сифати кўрсаткичларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда оптимал модуляция-кодлаш схемаси ва пакетларни қайта узатиш сонини аниқлаш имконини берувчи УРЛЛC трафиги пакетларини узатишнинг оптимал параметрларини аниқлаш модели Қорақалпоғистон Республикаси Электромагнит мослашув хизматига жорий этилган (Рақамли технологиялар вазирлигининг 2025-йил 19-ноябрдаги 34-8/8495-сон маълумотномаси). Натижада пакетларнинг ўртача кечикиш вақтини ўртача 13 %га камайтириш имкони яратилган;
пакетларни узатишнинг олдинги босқичидаги  тўқнашувлар  сонини ҳисобга олган ҳолда хизмат кўрсатиш сифатини ошириш имконини берувчи мустаҳкамлаш орқали ўрганишга асосланган мМТC трафиги қурилмаларининг радиоканалга кириш модели ва алгоритми “УНИТЕЛ” МЧЖ ҒҲФга жорий этилган (Рақамли технологиялар вазирлигининг 2025-йил 19-ноябрдаги 34-8/8495-сон маълумотномаси). Натижада радиоканалга муваффақиятли кириш эҳтимоллиги ва радиоканал ўтказиш қобилиятидан фойдаланиш коеффициентини ўртача 8 %га ошириш имкони яратилган;
хизмат кўрсатиш сифати кўрсаткичларига белгиланган чекловларни ҳисобга олган ҳолда  пакетларни умумий кечикишларини минималлаштириш имконини берувчи АнйЛогиc дастурий таъминоти  асосида 5Г пастки каналида турли хил трафикларга хизмат кўрсатишнинг имитацион модели Қорақалпоғистон Республикаси Электромагнит мослашув хизматига жорий этилган (Рақамли технологиялар вазирлигининг 2025-йил 19-ноябрдаги 34-8/8495-сон маълумотномаси). Натижада пакетларнинг умумий кечикишини ўртача 9 %га камайтиришга эришилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish