Ruzieva Iroda Davutovnaning
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

 I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan tarmog‘i nomi): “Qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini optimallashtirish va atrof-muhitga ta’sirini kamaytirish (Toshkent shahri misolida)”, 
11.00.05 – Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslardan oqilona foydalanish ixtisosligi (texnika fanlari).
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2024.1.PhD/T308.
Ilmiy rahbar: Buriev Salimjon Samedjanovich, qishloq xo‘jaligi fanlari nomzodi., katta ilmiy xodim. 
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Atrof - muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti.
IK faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa (muassasalar) nomi, IK raqami: Atrof - muhit va tabiatni muhofaza qilish texnologiyalari ilmiy-tadqiqot instituti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi PhD. 18/2025.27.12.T.01.01. raqamli ilmiy kengash.
Rasmiy opponentlar: Rasmiy orronentlar: Xankelov Tavbay Karshievich, texnika fanlari doktori, professor$ Musaev Marufdjan Nabievich, texnika fanlari nomzodi, professor.
Yetakchi tashkilot: Toshkent kimyo-texnologiya instituti. 
Dissertatsiya yo‘nalishi. Texnika yo‘nalishi. Nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi Toshkent shahri misolida qattiq maishiy chiqindilarni boshqarishni takomillashtirish uchun chiqindilarning to‘planish me’yorlarini aniqlash, ularni hisobga olish, hajmini prognoz qilish va atrof-muhitga ta’sirini baholash tizimini ishlab chiqish.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi:
turar-joy fondi, jamoat ob’ektlari, savdo va madaniyat muassasalarida hosil bo‘ladigan qattiq maishiy chiqindilarning to‘planish me’yorlarini hisobga olish, ularning hajmini prognoz qilish hamda atrof-muhitga ta’sirini baholashga xizmat qiluvchi kompleks tizim takomillashtirilgan.
Toshkent shahrining geografik joylashuvi, aholi soni va ijtimoiy-iqtisodiy xususiyatlarini kompleks tarzda inobatga olgan holda qattiq maishiy chiqindilarning to‘planish me’yorlari hamda ularning morfologik tarkibini aniqlashning takomillashtirilgan hisoblash usuli ishlab chiqilgan.
qattiq maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash jarayonlarini joriy qilish orqali chiqindilar hajmini optimallashtirish hamda poligonlardan xavfsiz foydalanish va ularning xizmat muddatini uzaytirish texnologiyasi takomillashtirilgan.
maishiy chiqindilarning morfologik tarkibini hisobga olgan holda hududlar kesimida ularni qayta ishlashning maqbul texnologiyalarini tanlashga qaratilgan, ilmiy asoslangan tarkibiy (strukturaviy) model ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini optimallashtirish va atrof muhitga ta’sirini kamaytirish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalari asosida:
qattiq maishiy chiqindilarni to‘planish me’yorini hisobini yuritish, prognoz qilish hamda atrof-muhitga etkaziladigan zararni hisoblash usuli ishlab chiqilib, Toshkent shahar Ekologik boshqarmasiga qarashli chiqindixonalarda joriy etilgan. (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish iqlim o‘zgarishi vazirligidan 2025-yil 8-avgust 03-03/1-03/3-7851-sonli ma’lumotnoma). Natijada chiqindilar hajmini yil davomida 10–15 % aniqlikda oldindan baholash imkoniyati vujudga kelgan.
Toshkent shahrining geografik joylashuvi, aholi soni, ijtimoiy holatlari inobatga olgan holda qattiq maishiy chiqindining to‘planish me’yorlari va morfologik tarkibini aniqlashning hisoblash usuli ishlab chiqilib, Toshkent shahar Ekologik boshqarmasi tizimida joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish iqlim o‘zgarishi vazirligidan 2025-yil 8-avgust 03-03/1-03/3-7851-sonli ma’lumotnoma). Natijada Toshkent shahar boshqarmasining ish faoliyatida yuridik shaxslardan chiqindilarni joylashtirganlik uchun belgilangan tartibda kompensatsiya to‘lovlari undirishda, shahar chiqindixonalarini samarali monitoring qilish imkoniyati yaratilgan.
qattiq maishiy chiqindini hisobini yuritish, ularni yig‘ish, tashish va joylashtirish xizmatlari uchun me’yorlar va ta’riflar ishlab chiqilib, Toshkent shahar “Maxsustrans” DUK tomonidan amaliyotga joriy etilgan (O‘zbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish iqlim o‘zgarishi vazirligidan 2025-yil 8-avgust 03-03/1-03/3-7851-sonli ma’lumotnoma). Natijada Toshkent shahrini chiqindilarsiz rivojlantirishning bosh rejasini ishlab chiqilgan.