Zaripova Shahlo Olimovnaning 
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi himoyasi haqida e’lon

I. Umumiy ma’lumotlar.
Dissertatsiya mavzusi, ixtisoslik shifri (ilmiy daraja beriladigan fan tarmog‘i): “Dinamik obektlarni boshqaruv tizimlarida adaptiv filtrlash algoritmlari”, 05.01.02 – “Tizimli tahlil, boshqaruv va axborotlarni qayta ishlash”.
Dissertatsiya mavzusi ro‘yxatga olingan raqam: B2025.3.PhD/T5875.
Ilmiy rahbar: Sevinov Jasur Usmonovich, texnika fanlari doktori, professor.  
Dissertatsiya bajarilgan muassasa nomi: Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti.
Ilmiy kengash faoliyat ko‘rsatayotgan muassasa nomi, Ilmiy kengash raqami: Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, DSc.09/2025.27.12.T.01.03. 
Rasmiy opponentlar: Nurmuxamedov Tolaniddin Ramziddinovich, texnika fanlari doktori, professor; Seytov Aybek Jumabaevich, texnika fanlari doktori, professor.
Yetakchi tashkilot: O‘zbekiston Milliy universiteti.
Dissertatsiya yo‘nalishi: nazariy va amaliy ahamiyatga molik.
II. Tadqiqotning maqsadi: axborotlarni tahlil qilish va qayta ishlash asosida dinamik obektlarning boshqaruv tizimlarida adaptiv filtrlash algoritmlarini ishlab chiqishdan iborat.
III. Tadqiqotning ilmiy yangiligi quyidagilardan iborat:
o‘lchash xatoliklarining o‘zaro bog‘liqligi sharoitida filtrlarning o‘z-o‘zidan moslashuvchanligini yaxshilash va bu baholashlarning haqiqiy qiymatlarga yaqinlashishini ta’minlash imkonini beruvchi QR-dekompozisiya, Xoleski koeffisientini yangilash va eng kichik kvadratlar usuli konsepsiyalari asosida additiv shovqinli nochiziqli tizimlar uchun adaptiv filtrlash algoritmlari ishlab chiqilgan;
neyron tarmog‘ini o‘qitish va filtrlash jarayonlari uchun vazn koeffisientlarini o‘lchanayotgan hamda kuzatilayotgan ko‘rsatkichlarning statistik xususiyatlariga moslashtirishga imkon beradigan adaptiv filtr tarkibida sun’iy neyron tarmog‘i bo‘lgan adaptiv gibrid filtrlash algoritmlari ishlab chiqilgan;
hisoblash aniqligini va baholash algoritmining ishonchliligini oshirish imkoniyatini beradigan gradient optimallashtirish usullari yoki Nyuton tipidagi usullarni qo‘llagan holda chiziqli tizimlarni parametrik identifikatsiyalash masalasini echish uchun yaxlitlash xatolariga nisbatan sonli barqaror hisoblash sxemasi ishlab chiqilgan;
barqaror holatda kuchaytirish koeffisientini yoki dinamik filtr parametrlarini mustaqil ravishda hisoblash imkonini beradigan Kalman statsionar filtrining kuchaytirish koeffisientini hisoblash uchun iteratsion va algebraik algoritmlari ishlab chiqilgan.
IV. Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi. Dinamik obektlarning boshqaruv tizimlarida adaptiv filtrlash algoritmlarini ishlab chiqish bo‘yicha olingan ilmiy natijalar asosida:
additiv shovqinli nochiziqli tizimlar uchun QR-dekompozisiya, Xoleski koeffisientini yangilash va eng kichik kvadratlar usuli konsepsiyalari asosida adaptiv filtrlashning ishlab chiqilgan algoritmlari «O‘zbekneftgaz» AJning Sho‘rtan neft va gaz qazib chiqarish boshqarmasida joriy qilingan («O‘zbekneftgaz» AJning 09.04.2026 yildagi 07-18-8-278-son ma’lumotnomasi). Natijada obekt parametrlari, shovqin va g‘alayonlarini hisoblash aniqligi oshgan;
adaptiv filtr tarkibida sun’iy neyron tarmog‘i bo‘lgan adaptiv gibrid filtrlashning ishlab chiqilgan algoritmlari «O‘zbekneftgaz» AJning Sho‘rtan neft va gaz qazib chiqarish boshqarmasida joriy qilingan («O‘zbekneftgaz» AJning 09.04.2026 yildagi 07-18-8-278-son ma’lumotnomasi). Natijada algoritmlar propan-butan aralashmasini ajratish jarayonining texnologik rejimini barqarorlash imkonini bergan;
gradient optimallashtirish usullari yoki Nyuton tipidagi usullarni qo‘llagan holda chiziqli tizimlarni parametrik identifikatsiyalash masalasini echish uchun yaxlitlash xatolariga nisbatan sonli barqaror hisoblashning sxemalari «O‘zbekneftgaz» AJning Sho‘rtan neft va gaz qazib chiqarish boshqarmasida joriy qilingan («O‘zbekneftgaz» AJning 09.04.2026 yildagi 07-18-8-278-son ma’lumotnomasi). Natijada axborotlarni qayta ishlash ishonchliligi va ularni tahlil qilish tizimining samaradorligini oshirish imkonini bergan;
Kalman statsionar filtrining kuchaytirish koeffisientini hisoblashning ishlab chiqilgan iteratsion va algebraik algoritmlari «O‘zbekneftgaz» AJning Sho‘rtan neft va gaz qazib chiqarish boshqarmasida joriy qilingan («O‘zbekneftgaz» AJning 09.04.2026 yildagi 07-18-8-278-son ma’lumotnomasi). Natijada adaptiv rostlagich parametrlarini hisoblash aniqligi oshgan.