Аслонов Фирдавс Бахтиёр ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Оламнинг лисоний манзарасида байрам консептининг воқеланиши (инглиз ва ўзбек тиллари материалида)”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.2.PhD/Fil1990
Илмий раҳбар: Насруллаева Нафиса Зафаровна, филология фанлари доктори, профессор. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Самарқанд давлат чет тиллар институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Самарқанд давлат чет тиллар институти, PhD.03/2025.27.12.Fil.37.02 
Расмий оппонентлар: Сулайманова Нилуфар Джаббаровна, филология фанлари доктори, профессор; Рустамов Илхом Турсунович, филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), профессор.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади инглиз ва ўзбек тилларида “байрам” консептининг семантик майдони ва лингвомаданий хусусиятларини аниқлаш ҳамда қиёсланаётган тилларда “байрам” консептига оид изоморфик ва алломорфик жиҳатларини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
инглиз ва ўзбек лисоний маданиятида акс этилган “байрам” консептини тизимли чоғиштирма таҳлил қилиш асосида миллий онг ва тафаккурга таянган когнитив-ментал мазмуни ёритилган ҳамда мазкур консептнинг лексик-семантик майдон доирасидаги универсал жиҳатлар ва миллий-маданий нуқтаи назаридан ўзига хос хусусиятлари мисоллар орқали далилланган;
қиёсланаётган тилларда “байрам” консептининг “вақт” категорияси, байрамни ифодаловчи семантикаси, структур-консептуал мазмуни билан боғлиқ изоморфизмлар ҳамда байрамларни нишонлаш жараёнига оид прагматик маъно, байрамлар тарихи, маданий вазифалари, рамзлари, турлари ва когнитив-аксиологик мазмунидаги алломорфизмлар аниқланган;
“байрам” консептининг зиёфат, тантана, табрик-тилак, меҳмон, совға каби фреймларининг денотатив ва коннотатив-контекстуал маънолари очиб берилган ҳамда мазкур консептнинг семантик хусусиятлари лексик тизимида, стилистик жиҳатлари фразеологик ва паремиологик қатламларда, прагматик мазмуни бадиий дискурс ва публицистик матнлар мисолида ёритилган;
“байрам” консептининг ядро ва пероферияси, структураси ва маданий маъноси бадиий ва публицистик матнларда фаоллашуви мисолида аниқланган ҳамда мазкур консептни ифодаловчи лисоний бирликларни таржима қилиш усуллари инглиз ва ўзбек халқининг турмуш тарзи, маданияти, миллий стереотиплари билан бевосита боғлиқлиги исботланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. “Байрам” консептига оид инглиз ва ўзбек тилларидаги лисоний бирликларнинг семантик, стилистик ва лингвомаданий хусусиятларини тадқиқ қилиш бўйича олинган натижалар асосида:
инглиз ва ўзбек лисоний маданиятида акс этилган “байрам” консептини тизимли чоғиштирма таҳлил қилиш асосида миллий онг ва тафаккурга таянган когнитив-ментал мазмунини ёритиш ҳамда мазкур консептнинг лексик-семантик майдон доирасидаги универсал жиҳатлар ва миллий-маданий нуқтаи назаридан ўзига хос хусусиятларини далиллашга оид хулосалардан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси  “Ўзбекистон-24”  ижодий бирлашмаси  “Ўзбекистон” телерадиоканали томонидан тайёрланган “Миллат ва  маънавият”, “Таълим ва тараққиёт” номли дастурлари ссенарийсининг  2025-йил феврал ва август ойлари  сонларида фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясига қарашли  “Ўзбекистон-24” телеканалининг 2025-йил 19-ноябрдаги 05-09-1860-сон маълумотномаси). Натижада, “байрам” консептига оид лексик бирликлар халқнинг тарихий мероси, диний қарашлари ва ижтимоий қадриятлари билан узвий боғлиқлиги, уларнинг қўлланиши тилда маданий  кўламни  акс  эттириши хусусида тасаввурларнинг бойишига хизмат қилган;  
қиёсланаётган тилларда “байрам” консептининг “вақт” категорияси, байрамни ифодаловчи семантикаси, структур-консептуал мазмуни билан боғлиқ изоморфизмлар ҳамда байрамларни нишонлаш жараёнига оид прагматик маъно, байрамлар тарихи, маданий вазифалари, рамзлари, турлари ва когнитив-аксиологик мазмунидаги алломорфизмларни аниқлашга оид хулосалардан 2022-2024-йилларга мўлжалланган АҚШнинг Тошкент шаҳридаги элчихонаси ҳамда Халқаро таълим бўйича Америка Кенгаши билан ҳамкорликда АҚШ давлат департаменти томонидан молиялаштириладиган - “Энглиш Аccесс Миcросчоларшип Програм” лойиҳаси доирасида фойдаланилган (Самарқанд давлат чет тиллар институтининг 2025-йил 12-ноябрдаги 3561/02-сон маълумотномаси). Натижада, жаҳон халқларининг умуминсоний, илмий-маърифий ва маънавий-маданий қадриятлари ўртасидаги уйғунликни ёритиш ҳамда тилларнинг миллий-маъданий хусусиятларини қиёсий ўрганиш ишлари амалга оширилган;
“байрам” консептининг зиёфат, тантана, табрик-тилак, меҳмон, совға каби фреймларининг денотатив ва коннотатив-контекстуал маъноларини очиб бериш ҳамда мазкур консептнинг семантик хусусиятлари лексик тизимида, стилистик жиҳатлари фразеологик ва паремиологик қатламларда, прагматик мазмуни бадиий дискурс ва публицистик матнлар мисолида ёритишга доир натижаларидан ИЛ-662204405 рақамли “Экспериментал фонетик лаборатория яратиш (хорижий тил мисолида)” номли лойиҳа доирасида жорий қилинган (Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетининг 2025-йил 4-декабрдаги 04-04-1/6852-сон маълумотномаси). Натижада, лойиҳа доирасида “байрам” консептининг турли тиллардаги лексик-семантик тузилмаси, у билан боғлиқ маданий қадриятлар ва миллий дунёқараш унсурлари ҳамда “байрам” консептини янги илмий ёндашувларни шакллантиришга хизмат қилган;
“байрам” консептининг ядро ва пероферияси, структураси ва маданий маъносини бадиий ва публицистик матнларда фаоллашуви мисолида аниқлаш ҳамда мазкур консептни ифодаловчи лисоний бирликларни таржима қилиш усулларини инглиз ва ўзбек халқининг турмуш тарзи, маданияти, миллий стереотиплари билан бевосита боғлиқлигини исботлашга оид натижалардан  Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида давлат илмий-техника дастурлари доирасида 2022-2023-йилларда бажарилган ИЛ-21091378 рақамли “Олий таълим муассасаларида профессор-ўқитувчиларни касбий саралашнинг психологик диагностикаси тизимини шакллантириш” мавзусидаги инновацион лойиҳада кенг фойдаланилган (Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетининг 2025-йил 20-ноябрдаги 04-01/6659-сон маълумотномаси). Натижада, байрамларга оид лексик, фразеологик ва паремиологик бирликларни қиёсий таҳлил қилиш орқали ўзбек ва инглиз тиллари орасидаги маданий тафовутлар, ўхшашликлар ва таржима муаммолари ёритилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish