Адахамова Муаззамхон Махаммадисмоил қизининг
Педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларини коммуникатив компетенсиясини интегратив ёндашув асосида такомиллаштириш методикаси (инглиз тили мисолида)” 13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (инглиз тили).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2024.4.PhD/Ped8588
Илмий раҳбар:Исроилова Дилдора Мухторовна, педагогика фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи:Андижон давлат педагогика институти.
Иш фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи:Исҳоқхон Ибрат номидаги Наманган давлат чет тиллари институти, PhD.03/2025.27.12.Ped.35.01 рақамли Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар:Абдуллаева Мадинахон Акмалжон қизи, доцент в.б., педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори, PhD, Ахмаджанов Дониёр Бахтиёр ўғли, педагогика фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот:Фарғона давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларини коммуникатив компетенциясини интегратив ёндашув асосида такомиллаштиришдан иборат.
III.Тадқиқотнинг илмий йангилиги қуйидагилардан иборат:
жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларининг жисмонан фаол касбий хусусиятларини инобатга олган ҳолда Лангуаге Проcессинг Проблемс (ЛПП)-яъни тилни қабул қилиш ва ундан фойдаланишдаги қийинчиликларини бартараф этишда Аcтион Басед Леарнинг фаолиятга асосланган ролли ўйин, тескари синф, вазиятли таҳлил, мазмунга асосланган таълим, машқларга асосланилган ўқитиш, лойиҳа асосида ўқитиш, муаммони ҳал қила олиш методи(роле-плай/симулатион, флиппед cлассроом, cасе-студй,CБЛ,ТБЛ, прожеcт wорк, проблем солвинг) ҳамда коммуникация жараёнида вужудга келадиган муаммоларни бартараф этишда аниқ, босқичма-босқич,диагностиc, реал вазиятларда ҳал қила олиш, парафразинг қилиш, синонимлар билан алмаштириш, аниқлаштирувчи саволлар бериш, контекстуал мослаштириш, нон-вербал воситаларидан(диагностиc, ситуатив-компетенсиявий ёндашув технологияси, семантиc трансформация, паралингвистик ва кинесетик комуникация, прагматиc-адаптив коммуникатив) фойдаланишда коммуникативликка олиб кириш технологиялари аниқланган;
    жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларнинг коммуникатив компетенсиясини такомиллаштиришда ўқиш, ёзиш, гапириш ва тинглаб тушуниш кўникмаларини интеграциялашган ҳолда АЛА (Аcтиве Лангуаге Аппроач), CЛИЛ (Cонтент анд Лангуаге Интегратед Леарнинг), 4C модели (Cонтент, Cоммуниcатион, Cултуре, Cогнитион) асосида мавзуни нафақат ўрганиш, балки уни деконструксия қилиш, яъни таркибий қисмларга ажратиш ва қайта таҳлил қилиш орқали мазмунни мустақил англай олиш, аналитик, интерактив, контехтуал маданий мослашувчан, танқидий фикрлаш,муаммони мустақил ҳал қила олиш механизмлари аниқлаштирилган;
    талабаларнинг махсус таълимий эҳтиёжлари (СЕН-Спеcиал Эдуcатионал Неедс)ни инобатга олган ҳолда, тил ўрганишга нисбатан юзага келадиган ҳиссий тўсиқларни-демотивация ёки лингвистик депрессияни-бартараф этишга қаратилган эмоционал-психологик ёндашувлар билан бойитилган консептуал ва симулацион дарс машғулотларининг дидактик таъминоти ишлаб чиқилган;
    жисмоний маданият таълими йўналиши 1-босқич талабаларининг кўникмалараро интеграцияси ёрдамида соҳавий инглиз тили ва касбий коммуникатив қобилиятларини нутқда қўллай олиш бўйича симулацион дарс машғулотларини ташкил этиб, таклиф этилган Аcтион-Басед Леарнинг ва интегратив ёндашув асосида жисмоний тарбия таълими йўналиши талабаларининг коммуникатив компетенсиясини такомиллашганлик даражаси CЕФР меъзонлари асосида аниқланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларининг касбий мулоқотга кириша олиш жараёнларини интегратив ёндашув асосида такомиллаштириш бўйича ишлаб чиқилган услубий ва амалий таклифлар асосида: 
    жисмоний маданият таълими йўналиши талабаларини коммуникатив компетенсиясини интегратив ёндашув асосида такомиллаштиришда тақдим этган тадқиқот иши натижалари ва “Суccессфул Энглиш Леарнинг ин Спорт” номли ўқув қўлланмасидаги материалларидан 2021-2023-йилларда бажарилган ЭМИ (Энглиш Медиум Инструcтион) дастури лойиҳаси доирасида Ўзбекистон ОТМларида таҳсил олувчи талабаларни инглиз тилига ўқитиш механизмларини ривожлантириш ва касбий мулоқотчанлик қобилиятини такомиллаштиришда педагогик, методологик ва психологик хусусиятлари тўғрисидаги таҳлилий-танқидий фикрлар ва назарий хулосаларидан дарс машғулотларини ташкил этишда, ишчи дастур ва ўқув режаларни тайёрлашда кенг фойдаланилган (Олий Таълим, Фан ва Инновациялар Вазирлиги, Наманган муҳандислик-технология институти №792-024 3.03.2025-йил маълумотномаси). Натижада талабаларнинг инглиз тилида касбий коммуникатив компетенсиясини интегратив ёндашув асосида такомиллаштиришда ва улар онгида кўникмалараро боғлиқликни шакллантиришда янги инновацион педагогик технологиянинг қўлланилиши ва ўқув-тарбия жараёнини ташкил этишга қўйилган замонавий талаблар асосида бакалавриат босқичи талабаларининг касбий маҳорат ва мулоқот кўникмасини ривожлантиришга хизмат қилган. 
    коммуникатив ёндашувга асосланган тил ўргатиш Cоммуниcативе Лангуаге Теачинг (CЛТ), тил кўникмаларини ўзаро интеграциялашган ҳолда талабаларнинг тил ва фан компетенсияларини биргаликда ривожлантиришда АЛА (Аcтиве Лангуаге Аппроач) методи, ПЕ CЛИЛ (Пҳйсиcал Эдуcатион-Cонтент анд Лангуаге Интегратед Леарнинг) тамойилларини инобатга олган ҳолда “Суccессфул Энглиш леарнинг ин спорт” номли ўқув қўлланмаси нашр этилган. (Олий Таълим, Фан ва Инновациялар Вазирлигининг 2025-йил 14-апрелдаги №136-сонли нашр руҳсатномаси). Натижада, талабаларнинг тил ўрганиш ва мулоқот жараёнида юзага келадиган қийинчиликларни енгиб ўтиш, ўзлаштирилган ахборотни фаол идрок қилиш ва уни коммуникацияда қўллай олиш имконияти яратилган. 
    жисмоний маданият таълими йўналишида таҳсил олувчи талабаларнинг инглиз тилини ўрганишга бўлган қизиқишини ривожлантириш, тилни кўникмалараро ҳамда фанлараро боғлиқликда ўзлаштириш қобилиятларини шакллантириш, дарс жараёнларида спортчиларнинг коммуникатив компетенсиясини такомиллаштириш, хусусан инглиз тилини ўрганишда спорт орқали тил ва тил орқали спортда муваффақиятга эришишга бўлган рағбатини кучайтириш, инглиз тилида профессионал мулоқотга кириша олиш, мунозараларда эркин фикрлаш кўникмасини шакллантириш, ҳамда талабаларнинг спортга оид бўлган касбий луғат бойлигини самарали ривожлантиришга қаратилган машқлар типологияси ва топшириқларидан Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси “Ўзбекистон-24” ижодий бирлашмаси “Ўзбекистон” телерадиоканали томонидан тайёрланган, “Таълим ва тараққиёт”, “Адабий жараён”, “Ўзбекистон ёшлари” каби туркум кўрсатувлар ва эшиттиришларнинг сенарийсини тайёрлашда (2024-2025 йилларда) фойдаланилган (Ўзбекистон Миллий телерадиокомпаниясининг 2025-йил 20-мартдаги №05-09-356-сон маълумотномаси). Натижада жисмоний маданият таълими йўналишида таҳсил олувчи талабаларнинг инглиз тилида касбий фикрлашларида, ўзаро профессионал муносабатларга қийинчиликларсиз кириша олишларида асос бўлувчи 4 та тил кўникмасини ўзлаштирилишини оптималлаштириш юзасидан олиб борилган илмий тадқиқот ишининг натижалари ва уларнинг таълим жараёнидаги афзалликлари билан боғлиқ амалий таклифлар оммалаштирилган.