Турсунова Юлдуз Юсуф қизининг филология фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Абдулла Қаҳҳор асарлари ономастикасининг лингвопоетик ва лингвомаданий хусусиятлари” (Қисса ва ҳикоялари асосида), 10.00.01 - Ўзбек тили. 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4 1.PhD/Fil5223 
Илмий раҳбар: Бегимов Одил Тўхтамишевич филология фанлари доктори, доцент. 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети. ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети,   DSc 03/2025.27.12.Fil.11.05. 
Расмий оппонентлар: филология фанлари доктори, профессор Гулбаҳор Тожиева, филология фанлари доктори, профессор Мўмин Турдибеков.
Етакчи ташкилот: Самарқанд давлат университети
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади Абдулла Қаҳҳор қисса ва ҳикояларида қўлланган ономастик бирликларнинг лингвопоетик ва лингвомаданий хусусиятларини тадқиқ этишдан иборат. 
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Абдулла Қаҳҳор асарлари асосида поетонимларнинг бадиий матндаги номинатив, стилистик, эстетик, интертекстуал, матн ҳосил қилувчи, перспективация, локализация, социологик вазифаларда қўлланилиши далилланган;
адиб ижодида қўлланган поетик антропоним, топоним ва ктематонимларнинг бадиий-эстетик таъсирини кучайтириш, рамзий маъно юклаш ва юмористик киноя каби ифодалар мавжудлиги аниқланган;
қисса ва ҳикояларда учрайдиган прецедент номлар ономастик метафора сифатида қўлланиши ҳамда бундай номлар насл ва насаб билан боғлиқ стереотипик образ, муқаддаслик, маънавий-руҳий покланиш рамзлари эканлиги асосланган;
ижодкор асарларидаги моддий-маданий меросига айланган халқ эътиқодий тасаввур ва қарашлари, асар сарлавҳалари, мукофот ва оммавий ахборот воситалари номларининг эстетик қадриятлар ҳамда миллий-маънавий стереотип ифодаси илмий муомалага киритилган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши Абдулла Қаҳҳор қисса ва ҳикояларида қўлланган ономастик бирликларнинг лингвопоетик ва лингвомаданий тадқиқ этилиши бўйича олинган илмий натижалар асосида:
Абдулла Қаҳҳор асарлари асосида поетонимларнинг бадиий матндаги номинатив, стилистик, эстетик, интертекстуал, матн ҳосил қилувчи, перспективация, локализация, социологик вазифаларда қўлланилиши далилланганлигига оид хулосаларидан Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетида ф.ф.д., профессор Л.Раупова раҳбарлигида 2020-2023-йилларда амалга оширилган АМ-ФЗ-201908172 рақамли “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш” мавзусидаги амалий лойиҳани амалга оширишда фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2024-йил 21-декабрдаги 01-4052-сонли маълумотномаси). Натижада ёзувчи асарларида поетонимларнинг лексик-семантик жиҳатдан диний, тарихий, поетик антропонимлар каби турлари мавжудлигини аниқлаш имконини берган;
ижодкор асарларидаги моддий-маданий меросига айланган халқ эътиқодий тасаввур ва қарашлари, асар сарлавҳалари, мукофот ва оммавий ахборот воситалари номларининг эстетик қадриятлар ҳамда миллий-маънавий стереотипларнинг ифода этилиши ёритилганлигига оид хулосаларидан 2024-йилнинг 18-ноябрида “Олтин воҳа” радиоканалида эфирга узатилган “Фаол ёшлар” эшиттиришида фойдаланилган (“Олтин воҳа” радиоканалининг 2024-йил 26-ноябридаги 17-01-317-сон маълумотномаси). Натижада ушбу радио эшиттириш мазмуни мукаммаллаштирилиб, илмий далилларга бой бўлиши ва эшиттиришнинг илмий-оммабоп хусусияти ошиши имконини берган;
адиб ижодида қўлланган поетик антропоним, топоним ва ктематонимларнинг бадиий-эстетик таъсирини кучайтириш, рамзий маъно юклаш ва юмористик киноя каби ифодалар мавжуд эканлиги ҳамда қисса ва ҳикояларда учрайдиган прецедент номлар ономастик метафора сифатида қўлланиши ҳамда бундай номлар насл ва насаб билан боғлиқ стереотипик образ, муқаддаслик, маънавий-руҳий покланиш рамзлари эканлиги асосланганлигига оид илмий хулосалардан “Абдулла Қаҳҳор асарлари поетонимларининг ўқув луғати” (ИСБН 978-9943-7704-0-9) номли луғатни нашрга тайёрлашда фойдаланилган. Натижада муаллиф ижодида учрайдиган поетонимларнинг вазифаларини ёритиш имконини берган.