Мирзорахимов Ойбек Кахрамоновичнинг фалсафа фанлари доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтиссослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “ Педагогик таълим кластери воситасида умумий ўрта та таълим  мактаблари ўқувчиларини ватанпарварлик руҳида тарбиялаш” (Ёшларни ҳарбий – ватанпарварлик  руҳида тарбиялаш консепсияси асосида), 13.00.01. – Педагогика назарияси.Педагогика таълимотлар тарихи (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.3.PhD/Ped5016.
Илмий тадқиқот иши бажарилган муассаса номи: Чирчиқ давлат педагогика университети.
Илмий раҳбар: Наримбетова Захия Ахмедовна, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи, ИК рақами: Чирчиқ давлат педагогика университети, DSc.01/2025.27.12.Ped.04.02.
Расмий оппонентлар: Рахманова Муқаддас Қахрамановна, педагогика фанлари доктори, профессор; Хайитов Баҳодир Турсунович, педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади умумтаълим мактаби ўқувчиларида ватанпарварлик руҳини шакллантириш ва ривожлантиришга хизмат қиладиган педагогик усул ҳамда воситаларни аниқлаш, уларни илмий-методик жиҳатдан асослашдан иборат.  
III.Тадқиқотнинг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг зарурияти замонавий ижтимоий буюртма ва давлат таълим сиёсатида белгиланган устувор вазифалар, глобаллашув ҳамда ахборот маконидаги таҳдидлар шароитида ёшлар онгида миллий ўзликни англаш ва фуқаролик масъулиятини кучайтириш эҳтиёжи, шунингдек, ватанпарварлик тарбиясининг педагогик-психологик қонуниятлари ҳамда илғор хорижий тажриба юзасидан илмий-назарий манбалар таҳлилини уйғунлаштирган комплекс ёндашув орқали асослаб берилган;
 ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг мазмуни (мақсад, тамойиллар, таркибий компонентлар ва кутиладиган натижалар тизими) шахсга йўналтирилган, компетенсиявий ва қадриятга асосланган илмий-педагогик ёндашувларни интеграциялаш, мазкур жараённинг когнитив-аффектив-хулқий таркибини бир бутун тизим сифатида талқин этиш ҳамда натижадорликни ифодаловчи кўрсаткичлар мажмуини аниқлаштириш орқали аниқлаштирилган;
ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг назарий механизмлари педагогик таълим кластери доирасида ресурсларни интеграциялаш ва институционал ҳамкорликни бошқариш тамойилларига таянган ҳолда, хусусан, мактаб–мудофаа бўлимлари ҳамда мактаб–ҳарбий қисмлар ўртасидаги мақсадли ҳамкорлик моделини (вазифалар тақсимоти, ҳамкорлик контури, тарбиявий модул ва мониторинг алоқалари) ишлаб чиқиш ва илмий асослаш орқали ёритиб берилган; 
ўқувчиларда ватанпарварлик тарбиясининг шаклланганлик даражасини баҳолаш мезонлари ва кўрсаткичлари (индикаторлар, даражалар, диагностик воситалар) ватанпарварликнинг когнитив (билим ва тасаввур), қадрият-мотивацион (эътиқод, муносабат, садоқат) ҳамда фаолият-хулқий (ижтимоий фаоллик, интизом, амалий хатти-ҳаракат) таркибий жиҳатларини қамраб олган интегратив модел асосида ишлаб чиқилиб, баҳолашнинг даражалаштирилган шкаласи, комплекс диагностик пакет (сўровнома, кузатув варақаси, ситуацион топшириқлар) ва натижаларни талқин қилиш алгоритмини белгилаш ҳамда амалиётга татбиқ этишга йўналтирилган методик тавсияларни илмий асослаш орқали аниқлштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши: Ўқувчиларни ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг педагогик имкониятларини такомиллаштиришга доир тадқиқот натижалари асосида:
замонавий ижтимоий буюртма ва давлат таълим сиёсатида белгиланган устувор вазифалар, глобаллашув ҳамда ахборот маконидаги таҳдидлар шароитида ёшлар онгида миллий ўзликни англаш ва фуқаролик масъулиятини кучайтириш эҳтиёжи, шунингдек, ватанпарварлик тарбиясининг педагогик-психологик қонуниятлари ҳамда илғор хорижий тажриба юзасидан илмий-назарий манбалар таҳлилини уйғунлаштирган комплекс ёндашув орқали асослаб берилган ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг зарурияти борасидаги хулосалардан “Чақирувга қадар бошланғич тайёргарлик” ўқув фанининг давлат таълим стандартлари ва малака талабларини ишлаб чиқишда фойдаланилган (Республика Маънавият-маърифат маркази, 2023-йил 20-июлдаги 7/178-сон маълумотномаси). Натижада, ўқувчиларнинг ватанпарварлик тўғрисидаги билим ва тушунчаларини кенгайтириш имконияти яратилган;
шахсга йўналтирилган, компетенсиявий ва қадриятга асосланган илмий-педагогик ёндашувларни интеграциялаш, мазкур жараённинг когнитив-аффектив-хулқий таркибини бир бутун тизим сифатида талқин этиш ҳамда натижадорликни ифодаловчи кўрсаткичлар мажмуини аниқлаштириш орқали аниқлаштирилган ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг мазмуни бўича наклиф ва тавсиялар “Родной язык и децкая литература” ўқув қулланмаси мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2022-йил 9-сентябрдаги 302-сонли буйруғИ 302-0879 рақамли гувоҳнома) Натижада, мактаб ўқувчиларининг ватанпарварлик руҳида тарбияланганлик даражасининг ортишига эришилган; 
педагогик таълим кластери доирасида ресурсларни интеграциялаш ва институционал ҳамкорликни бошқариш тамойилларига таянган ҳолда, хусусан, мактаб–мудофаа бўлимлари ҳамда мактаб–ҳарбий қисмлар ўртасидаги мақсадли ҳамкорлик моделини (вазифалар тақсимоти, ҳамкорлик контури, тарбиявий модул ва мониторинг алоқалари) ишлаб чиқиш ва илмий асослаш орқали ёритиб берилган ўқувчиларни ҳарбий-ватанпарварлик руҳида тарбиялашнинг назарий механизмларига оид хулосалар “Педагогикаи умумӣ” ўқув қулланмаси мазмунига сингдирилган. (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 9-июлдаги 258-сонли буйруғИ 212962 рақамли гувоҳнома).  Натижада, мактаб ўқувчиларини ватанпарварик руҳида тарбиялаш, уларнинг ривожланганлигини узлюксиз назорат қилиш технологияси асосида ўқув жараёни самарадорлиги ошган.
 ватанпарварликнинг когнитив (билим ва тасаввур), қадрият-мотивацион (эътиқод, муносабат, садоқат) ҳамда фаолият-хулқий (ижтимоий фаоллик, интизом, амалий хатти-ҳаракат) таркибий жиҳатларини қамраб олган интегратив модел асосида ишлаб чиқилиб, баҳолашнинг даражалаштирилган шкаласи, комплекс диагностик пакет (сўровнома, кузатув варақаси, ситуацион топшириқлар) ва натижаларни талқин қилиш алгоритмини белгилаш ҳамда амалиётга татбиқ этишга йўналтирилган методик тавсияларни илмий асослаш орқали аниқлштирилган ўқувчиларда ватанпарварлик тарбиясининг шаклланганлик даражасини баҳолаш мезонлари ва кўрсаткичларига оид таклифлар “Забони модарӣ дар синфҳои ибтидоӣ”, “Методика преподавания родного языка в начальных классах” ўқув қулланмалари мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2023-йил 17-июлдаги 314-сонли буйруғИ,445687745241066684 рақамли гувоҳнома; Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 27-декабрдаги 485-сонли буйруғи,129840 рақамли  гувоҳнома). Натижада, ўқувчиларни ватанпарварик руҳида тарбиялаш (гуруҳий, инсонпарвар жамовий, индивидуал тарбия)нинг педагогик аспектлари такомиллаштирилган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish