Хайруллаев Умидулла Тохир углининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Чап қоринча отиш фракцияси паст, юрак қопқоғлари патологияси бўлган беморларда даволаш тактикасини оптималлаштириш», 14.00.06 – Кардиология ва 14.00.34 – Юрак-қон томир хирургияси (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.4.PhD/ Tib5127.
Илмий раҳбарлар: Муллабаева Гузал Учкуновна, тиббиёт фанлари доктори; Шарипов Ислом Маматханович, тиббиёт фанлари доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, Илмий кенгаш рақами: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Tib.09.01.
Расмий оппонентлар: Хубулава Геннадий Григорьевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор, академик (Россия Федерацияси); Курбонов Абдукодир Кенжаевич, тиббиёт фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази (Россия).
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадкиқотнинг мақсади: «Beating Heart» усули ёрдамида чап қоринча отиш фракцияси пасайган ва юрак қопқолари нуқсонлари бўлган беморларнинг жаррохлик даволашини оптималлаштиришдан иборат.
III. Тадкиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор юрак нуқсонлари бўлиб чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган  беморларда “beating heart” техникасини касалликнинг клиник кечишига ижобий роли аниқланган; 
илк бор сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда турли кардиоджаррохлик техникаси қўлланилганда периоперацион ўлим ва асоратларнинг янги предикторлари (юқори сезувчан тропонин I >0,12 нг/мл, NT-proBNP >8500 пг/мл) аниқланган; 
илк бор сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда “beating heart” ва кардиоплегия техникасини юрак зарарланиши маркёрларига қиёсий таъсири аниқланган; 
сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда “beating heart” ва кардиоплегия техникасини хаёт сифатига ва яшовчанликка таъсири бахоланиб, “beating heart”нинг ушбу кўрсаткичларга ижобий таъсири аниқланган. 
IV. Тадкиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2026-йил 16-февралдаги 3-сонли йиғилиш баённомасига асосан Илмий-тадқиқот ишлари натижаларини амалиётга тадбиғи бўйича №18/20 сонли хулосасига биноан: 
биринчи илмий янгилик: илк бор юрак нуқсонлари бўлиб чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган  беморларда “beating heart” техникасини касалликнинг клиник кечишига ижобий роли аниқланган бўлиб, ушбу тактика бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 9 июлдаги 6-сон баённома билан тасдиқланган «Юрак қопқоқлари патологияси ва чап қоринча чиқариш фракцияси паст бўлган беморларда юрак қопқоқлари жаррохлигида Beating Heart  техникасидан фойдаланиб операция ўтказиш» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази Қарши филиалига 10.10.2025-йилдаги 14 - сонли буйруқ, ҳамда, Жиззах филиалига 10.10.2025-йилдаги 15 – сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: шундай қилиб, ижтимоий самарадорлик беморлар учун прогнозни яхшилаш, уларнинг ҳаёт сифатини ошириш ва касалхонага ётқизилишлар сони ҳамда стационарда бўлиш муддатини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш тизимига тушадиган юкни пасайтиришдан иборат. Иқтисодий самарадорлиги: СЮЕ билан оғриган беморларни янги хирургик техгика ёрдамида олиб бориш натижасида йиллик шифохонага ётқизилиш сони камайишига, шу билан бирга, беморларнинг стационар даволаниш кунлари сони камайишига эришилади. Агар шифохонада 1 кунлик ётоқ куни нархи 247000 сўм бўлса, 10 кун даволаниш 2470000 сўм бўлади, СЮЕ медикаментоз давоси учун кунига ўртача 150000-200000 сўм сарфланишини ҳисобга олсак, 10 кун учун 1500000- 2000000 сўм бўлади, СЮЕ ташхислаш учун эса 1 беморга ўртача 1500000- 2000000 сўм сарфланади.  
иккинчи илмий янгилик: илк бор сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда турли кардиоджаррохлик техникаси қўлланилганда периоперацион ўлим ва асоратларнинг янги предикторлари (юқори сезувчан тропонин I >0,12 нг/мл, NT-proBNP >8500 пг/мл) аниқланган бўлиб, ушбу тактика бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 9 июлдаги 6-сон баённома билан тасдиқланган «Юрак қопқоқлари патологияси ва чап қоринча чиқариш фракцияси паст бўлган беморларда юрак қопқоқлари жаррохлигида Beating Heart  техникасидан фойдаланиб операция ўтказиш» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази Қарши филиалига 10.10.2025-йилдаги 14 - сонли буйруқ, ҳамда, Жиззах филиалига 10.10.2025-йилдаги 15 – сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: шундай қилиб, ижтимоий самарадорлик беморлар учун прогнозни яхшилаш, уларнинг ҳаёт сифатини ошириш ва касалхонага ётқизилишлар сони ҳамда стационарда бўлиш муддатини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш тизимига тушадиган юкни пасайтиришдан иборат. Иқтисодий самарадорлиги: СЮЕ билан оғриган беморларни янги хирургик техгика ёрдамида олиб бориш натижасида йиллик шифохонага ётқизилиш сони камайишига, шу билан бирга, беморларнинг стационар даволаниш кунлари сони камайишига эришилади. Агар шифохонада 1 кунлик ётоқ куни нархи 247000 сўм бўлса, 10 кун даволаниш 2470000 сўм бўлади, СЮЕ медикаментоз давоси учун кунига ўртача 150000-200000 сўм сарфланишини ҳисобга олсак, 10 кун учун 1500000- 2000000 сўм бўлади, СЮЕ ташхислаш учун эса 1 беморга ўртача 1500000- 2000000 сўм сарфланади.  
учинчи илмий янгилик: илк бор сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда “beating heart” ва кардиоплегия техникасини юрак зарарланиши маркёрларига қиёсий таъсири аниқланган бўлиб, ушбу тактика бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 9 июлдаги 6-сон баённома билан тасдиқланган «Юрак қопқоқлари патологияси ва чап қоринча чиқариш фракцияси паст бўлган беморларда юрак қопқоқлари жаррохлигида Beating Heart  техникасидан фойдаланиб операция ўтказиш» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази Қарши филиалига 10.10.2025-йилдаги 14 - сонли буйруқ, ҳамда, Жиззах филиалига 10.10.2025-йилдаги 15 – сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: шундай қилиб, ижтимоий самарадорлик беморлар учун прогнозни яхшилаш, уларнинг ҳаёт сифатини ошириш ва касалхонага ётқизилишлар сони ҳамда стационарда бўлиш муддатини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш тизимига тушадиган юкни пасайтиришдан иборат. Иқтисодий самарадорлиг: СЮЕ билан оғриган беморларни янги хирургик техгика ёрдамида олиб бориш натижасида йиллик шифохонага ётқизилиш сони камайишига, шу билан бирга, беморларнинг стационар даволаниш кунлари сони камайишига эришилади, бу эса йилига ҳар 100 бемор учун 53000000 сўм, ёки 1 нафар беморга 530000 сўмгача тежаш имконини беради. 
тўртинчи илмий янгилик: сурункали юрак етишмовчилиги ва чап қоринча отиш фракцияси 40% паст бўлган беморларда “beating heart” ва кардиоплегия техникасини хаёт сифатига ва яшовчанликка таъсири бахоланиб, “beating heart”нинг ушбу кўрсаткичларга ижобий таъсири аниқланган бўлиб, ушбу тактика бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази мувофиқлаштирувчи эксперт кенгаши томонидан 2025-йил 9 июлдаги 6-сон баённома билан тасдиқланган «Юрак қопқоқлари патологияси ва чап қоринча чиқариш фракцияси паст бўлган беморларда юрак қопқоқлари жаррохлигида Beating Heart  техникасидан фойдаланиб операция ўтказиш» услубий тавсияномаси мазмунига сингдирилган. Мазкур таклиф Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий амалий тиббиёт маркази Қарши филиалига 10.10.2025-йилдаги 14 - сонли буйруқ, ҳамда, Жиззах филиалига 10.10.2025-йилдаги 15 – сонли буйруқ билан жорий қилиш далолатномасига асосан амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: шундай қилиб, ижтимоий самарадорлик беморлар учун прогнозни яхшилаш, уларнинг ҳаёт сифатини ошириш ва касалхонага ётқизилишлар сони ҳамда стационарда бўлиш муддатини камайтириш орқали соғлиқни сақлаш тизимига тушадиган юкни пасайтиришдан иборат. Иқтисодий самарадорлиг: СЮЕ билан оғриган беморларни янги хирургик техгика ёрдамида олиб бориш натижасида йиллик шифохонага ётқизилиш сони камайишига, шу билан бирга, беморларнинг стационар даволаниш кунлари сони камайишига эришилади, бу эса йилига ҳар 100 бемор учун 53000000 сўм, ёки 1 нафар беморга 530000 сўмгача тежаш имконини беради.