Жаббаров Оғабек Озимбой ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Постериор перикардиотомиянинг ишлаётган юракдаги коронар артерияларни шунтлаш (OPCAB) амалиётидан кейинги суправентрикуляр аритмия хавфига таъсири”, 14.00.06 – Кардиология ва 14.00.34 – Юрак-қон томир хирургияси (тиббиёт фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2023.1.PhD/Tibб3313.
Илмий раҳбарлар: Муллабаева Гузал Учкуновна, тиббиёт фанлари доктори; Шарипов Ислом Маматханович, тиббиёт фанлари доктори.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази.
Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассаса номи, илмий кенгаш рақами: Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази, DSc.06/2025.27.12.Тib.09.01.
Расмий оппонентлар: Бабаджанов Санжар Абдумуратович, тиббиёт фанлари доктори; Кенжаев Мажид Латипович, тиббиёт фанлари доктори.
Етакчи ташкилот: Миллий тиббиёт маркази.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш амалиёти (OPCAB) ўтказган беморларда операциядан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ҳолатларини камайтиришда постериор перикардиотомия самарадорлигини баҳолашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
илк бор коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиётини ўтказган беморларнинг 22% да операциядан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиши аниқланган;
илк бор постериор перикардиотомия усулининг операциядан кейинги бўлмачалар фибрилляцияси ривожланишининг олдини олишдаги самарадорлиги реабилитатция даврининг ижобий кечиши билан намоён бўлиши аниқланган;
илк бор операциядан кейинги ривожланувчи бўлмачалар фибриляцияси юрак ичи гемодинамик кўрсаткичларига ишончли (статистик жиҳатдан сезиларли) таъсир кўрсатмаслиги аниқланган;
илк бор ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш жарроҳлик амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланишининг хавф омиллари: артериал гипертония (OR 21.4; CI [6.4–70.9]), сурункали буйрак касаллиги 3Б босқичи (OR 0.502; CI [1.18–8.47]), қандли диабет (OR 4.25; CI [2.24–8.05]), ўпканинг сурункали обструктив касаллиги (OR 2.86; CI [1.48–5.16]), CОВИД-19 анамнезда (OR 3.79; CI [1.99–7.23]), семизлик (OR 2.49; CI [1.34–4.62]), чап бўлмачанинг индексланган ўлчами (OR 18.7; CI [2.14–163.8]) аниқланган;
IV. Тадқиқот натижаларини жорий қилиниши.
Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги илмий техник кенгашнинг 2026 йил 12 январдаги 1-сонли йиғилиш баённомасига асосан Илмий-тадқиқот ишлари натижаларини амалиётга тадбиғи бўйича № 01/49 сонли хулосасига кўра:
биринчи илмий янгилик: илк бор коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиётини ўтказган беморларнинг 22% да операциядан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиши аниқланган бўлиб ушбу тадқиқот усули бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази кошидаги илмий экспертлар мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2025-йил 30-апрелдаги бўлган №3-сон баённомаси билан тасдиқланган “Постериор перикардиотомиянинг ишлаётган юракда коронар артерияларни шунтлаш (OPCAB) амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиш хавфига таъсири” методик тавсиялар таркибига киритилди. Таклиф РИКИАТМ Жиззах филиалида 2025 йил 29 январдаги 33-сон буйруғи ва РИКИАТМ Қарши филиалида 2025 йил 29 январда 39т-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиётидан кейинги беморларда ривожланувчи бўлмачалар фибриляциясини пайдо бўлиши беморларнинг шифохонадаги ва шифохонадан ташқаридаги даврлардаги қайта бўлмачалар фибриляцияси пайдо бўлиш холатлари ўрганилган. Иқтисодий самарадорлиги: ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш ўтказилган беморларда жарроҳлик амалиётидан кейинги ривожланувчи бўлмачалар фибриляцияси бор беморлар ва бўлмачалар фибриляцияси ривожланмаган беморларда 1481825 сўм шифохона харажатларида фарқ борлиги аниқланган яъни бўлмачалар фибриляцияси ривожланган беморларда харажатлар кўпроқ бўлиши тасдиқланган.
иккинчи илмий янгилик: илк бор постериор перикардиотомия усулининг операциядан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланишининг олдини олишдаги самарадорлиги аниқланган бўлиб, бу реабилитатция даврининг ижобий кечиши билан намоён бўлиши аниқланган ва ушбу тадқиқот усули бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази кошидаги илмий экспертлар мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2025 йил 30 апрелдаги бўлган №3-сон баённомаси билан тасдиқланган “Постериор перикардиотомиянинг ишлаётган юракда коронар артерияларни шунтлаш (OPCAB) амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиш хавфига таъсири” методик тавсиялар таркибига киритилди. Таклиф РИКИАТМ Жиззах филиалида 2025 йил 29 январдаги 33-сон буйруғи ва РИКИАТМ Қарши филиалида 2025 йил 29 январда 39т-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиётидан кейинги беморларда ривожланувчи бўлмачалар фибриляциясини пайдо бўлишини эрта ва ўрта муддатли тикланиш даврига таъсири ўрганилганда бўлмачалар фибриляцияси пайдо бўлган беморларда бўлмачалар фибриляцияси пайдо бўлмаган беморларга қараганда эрта ва ўрта тикланиш даври узоқроқ бўлган. Иқтисодий самарадорлиги: ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш ўтказилган беморларда жарроҳлик амалиётидан кейинги ривожланувчи бўлмачалар фибриляцияси бор беморлар ва бўлмачалар фибриляцияси ривожланмаган беморларга қараганда эрта ва ўрта тикланиш давридаги харажатларда 3849330 сўмга фарқ аниқланган яъни бўлмачалар фибриляцияси ривожланган беморларда харажатлар кўпроқ бўлиши тасдиқланган.
учинчи илмий янгилик: илк бор операциядан кейинги ривожланувчи бўлмачалар фибриляцияси юрак ичи гемодинамик кўрсаткичларига ишончли (статистик жиҳатдан сезиларли) таъсир кўрсатмаслиги аниқланган бўлиб ушбу тадқиқот усули бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази кошидаги илмий экспертлар мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2025 йил 30 апрелдаги бўлган №3-сон баённомаси билан тасдиқланган “Постериор перикардиотомиянинг ишлаётган юракда коронар артерияларни шунтлаш (OPCAB) амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиш хавфига таъсири” методик тавсиялар таркибига киритилди. Таклиф РИКИАТМ Жиззах филиалида 2025 йил 29 январдаги 33-сон буйруғи ва РИКИАТМ Қарши филиалида 2025 йил 29 январда 39т-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиёти давомида ўтказиладиган постериор перикардиотомиянинг хавфсизлиги, унинг жарроҳлик амалиёти даврини узайишига таъсир этмаслиги ҳамда жарроҳлик амалиётидан кейинги ривожланувчи суправентрикуляр аритмиялар камайишига олиб келиши ўз тасдиғини топган. Иқтисодий самарадорлиги: ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш ўтказилган беморларда жарроҳлик амалиётида постериор перикардиотомия амалиёти ўтказилган ва пастериор перикардиотомия ўтказилмаган беморларга қараганда харажатлари 1530123 сўмга кам бўлганлиги аниқланган.
тўртинчи илмий янгилик: илк бор ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш жарроҳлик амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланишининг хавф омиллари: артериал гипертония (OR 21.4; CI [6.4–70.9]), сурункали буйрак касаллиги 3Б босқичи (OR 0.502; CI [1.18–8.47]), қандли диабет (OR 4.25; CI [2.24–8.05]), ўпканинг сурункали обструктив касаллиги (OR 2.86; CI [1.48–5.16]), CОВИД-19 анамнезда (OR 3.79; CI [1.99–7.23]), семизлик (OR 2.49; CI [1.34–4.62]), чап бўлмачанинг индексланган ўлчами (OR 18.7; CI [2.14–163.8]) аниқланган бўлиб ушбу тадқиқот усули бўйича таклифлар Республика ихтисослаштирилган кардиология илмий-амалий тиббиёт маркази кошидаги илмий экспертлар мувофиқлаштирувчи кенгашнинг 2025 йил 30 апрелдаги бўлган №3-сон баённомаси билан тасдиқланган “Постериор перикардиотомиянинг ишлаётган юракда коронар артерияларни шунтлаш (ОPCAB) амалиётидан кейинги бўлмачалар фибриляцияси ривожланиш хавфига таъсири” методик тавсиялар таркибига киритилди. Таклиф РИКИАТМ Жиззах филиалида 2025-йил 29-январдаги 33-сон буйруғи ва РИКИАТМ Қарши филиалида 2025-йил 29-январда 39т-сонли буйруғи асосида амалиётга жорий этилган. Ижтимоий самарадорлиги: Коронар артерияларни ишлаб турган юракда шунтлаш жарроҳлик амалиётидан кейинги беморларда ривожланувчи бўлмачалар фибриляциясини пайдо бўлишини юзага келтирувчи хавф омиллари таҳлил қилинди ва қайси омиллар бўлмачалар фибриляциясини юзага келишини кучайтириши аниқланди. Иқтисодий самарадорлиги: Ишлаб турган юракда коронар артерияларни шунтлаш ўтказилган беморларда жарроҳлик амалиётидан кейинги юзага келувчи бўлмачалар фибриляциясига таъсир этувчи омиллар ўз навбатида беморлар харажатларини 2345333 сўмга ошириши аниқланган.