Назаров Жалолитдин Султон Эркиновичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.     Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Дори воситаларига мулти ва кенг резистент бирламчи ҳамда иккиламчи силнинг қиёсий иммунобиологик тавсифи”, 14.00.36 – Аллергология ва иммунология (биология фанлари). 
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2024.3.PhD/B1298.
Илмий раҳбар: Нуралиев Неккадам Абдуллаевич, тиббиёт фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Бухоро давлат тиббиёт институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Иммунология ва инсон геномикаси институти ҳузуридаги DSc.05/2025.27.12.Tib.26.01 рақамли кенгаш асосидаги бир марталик илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Залялиева Марьям Валиахмедовна, биология фанлари доктори, профессор; Шахмурова Гульнара Абдуллаевна, биология фанлари доктори, профессор.
Етакчи ташкилот: Самарканд давлат тиббиёт университети.
Диссертация йўналиши: амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: дори воситаларига мулти ва кенг резистент бирламчи ҳамда иккиламчи силнинг қиёсий иммунобиологик тавсифини аниқлашдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўпка сили билан касалланган беморлар қон зардобида (IgA, IgM, IgG, IgE) иммуноглобулинлар миқдори касаллик шаклидан (бирламчи ёки иккиламчи сил) қатъи назар соғлом шахсларга нисбатан ишончли даражада юқорилиги аниқланган;
бирламчи ўпка сили билан касалланган беморлар иммун тизимида яллиғланиш жараёнининг кескин намоён бўлиши сабабли IL-1β, IL-6, TNF-α цитокинлари миқдорлари соғлом шахсларга нисбатан кескин ортиши фонида IL-4 ва IL-10 цитокинлари миқдори меъер даражада қолиши исботланган;
бирламчи сил билан икиламчи сил билан касалланган беморлар киёсланганда бирламчи силда цитокинлар (IL-1β, IL-6, TNF-α) миқдорининг кескин ортиши кузатилса, иккиламчи силда эса IL-6 миқдорининг кескин ортишиши фонида IL-1β, TNF-α, IL-4 цитокинлари миқдорининг ишонарли камайиши аниқланган;
илк бор беморлар қон зардоби иммуноглобулинлари (IgA, IgM, IgG, IgE) ва цитокинлари (IL-1β, IL-6, TNF-α) миқдорларининг қиёсий таҳлиллаш асосида (IgE/IL-6, IgА/IL-6, IgE/IL-1β, IgE/TNFα, IgА/IL-1β, IgМ/IL-6, IgА/TNFα) бирламчи ва иккиламчи ўпка сил касаллигини дифференциация қилиш учун кучли корреляцион алоқалар аниқланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий этилиши. Дори воситаларига мулти ва кенг резистент бирламчи ҳамда иккиламчи силнинг қиёсий иммунобиологик тавсифини аниқлаш бўйича олинган илмий натижалари асосида:
биринчи илмий янгилик: ўпка сили билан касалланган беморлар қон зардобида (IgA, IgM, IgG, IgE) иммуноглобулинлар миқдори касаллик шаклидан (бирламчи ёки иккиламчи сил) қатъи назар соғлом шахсларга нисбатан ишончли даражада юқорилиги аниқланганлиги бўйича «Сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти Эксперт кенгашининг 2024 йил 22 майдаги  24-м/076-сонли хулосаси билан тасдиқлаган). Мазкур таклиф Бухоро вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 26.04.2024 йилдаги 39-сонли хамда Навоий вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 07.05.2024 йилдаги 43-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2025 йил 25 апрелдаги №16/19-сон хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши бирламчи ва иккиламчи ўпка силини ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, стационар даволаниш муддатини қисқартириш, асоратлар холатини камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади;  иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Бухоро ва Навоий вилоятлари фтизиатрия ва пульмонология марказлари амалий фаолиятларига жорий этилишида сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усулини қўллаш турли даражадаги дори чидамлилигига эга бирламчи ва иккиламчи сил касаллиги билан касалланган хар бир беморларни иммуноташхислаш учун сарфланган маблағни 600000 сўмгача тежашга имкон яратади; хулоса: ўпка сили билан касалланган беморлар қон зардобида иммуноглобулинлар миқдори касалликнинг бирламчи ёки иккиламчи сил шаклидан қатъи назар соғлом шахсларга нисбатан ишончли даражада юқорилиги асосланган; 
иккинчи илмий янгилик: илк бор бирламчи ўпка сили билан касалланган беморлар иммун тизимида яллиғланиш жараёнининг кескин намоён бўлиши сабабли IL-1β, IL-6, TNF-α цитокинлари миқдорлари соғлом шахсларга нисбатан кескин ортиши фонида IL-4 ва IL-10 цитокинлари миқдори меъер даражада қолиши исботланганлиги бўйича «Сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти Эксперт кенгашининг 2024 йил 22 майдаги  24-м/076-сонли хулосаси билан тасдиқлаган). Мазкур таклиф Бухоро вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 26.04.2024 йилдаги 39-сонли хамда Навоий вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 07.05.2024 йилдаги 43-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2025 йил 25 апрелдаги №16/19-сон хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши бирламчи ва иккиламчи ўпка силини ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, стационар даволаниш муддатини қисқартириш, асоратлар холатини камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади;  иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Бухоро ва Навоий вилоятлари фтизиатрия ва пульмонология марказлари амалий фаолиятларига жорий этилишида сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усулини қўллаш турли даражадаги дори чидамлилигига эга бирламчи ва иккиламчи сил касаллиги билан касалланган хар бир беморларни иммуноташхислаш учун сарфланган маблағни 600000 сўмгача тежашга имкон яратади; хулоса: бирламчи ўпка сили билан касалланган беморлар иммун тизимида яллиғланиш жараёнининг кескин намоён бўлиши сабабли IL-1β, IL-6, TNF-α цитокинлари миқдорлари соғлом шахсларга нисбатан кескин ортиши фонида IL-4 ва IL-10 цитокинлари миқдори меъер даражада қолиши асосланган;
учинчи илмий янгилик: илк бор бирламчи сил билан икиламчи сил билан касалланган беморлар киёсланганда бирламчи силда цитокинлар (IL-1β, IL-6, TNF-α) миқдорининг кескин ортиши кузатилса, иккиламчи силда эса IL-6 миқдорининг кескин ортишиши фонида IL-1β, TNF-α, IL-4 цитокинлари миқдорининг ишонарли камайиши аниқланганлиги бўйича «Сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти Эксперт кенгашининг 2024 йил 22 майдаги  24-м/076-сонли хулосаси билан тасдиқлаган). Мазкур таклиф Бухоро вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 26.04.2024 йилдаги 39-сонли хамда Навоий вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 07.05.2024 йилдаги 43-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2025 йил 25 апрелдаги №16/19-сон хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши бирламчи ва иккиламчи ўпка силини ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, стационар даволаниш муддатини қисқартириш, асоратлар холатини камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади;  иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Бухоро ва Навоий вилоятлари фтизиатрия ва пульмонология марказлари амалий фаолиятларига жорий этилишида сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усулини қўллаш турли даражадаги дори чидамлилигига эга бирламчи ва иккиламчи сил касаллиги билан касалланган хар бир беморларни иммуноташхислаш учун сарфланган маблағни 600000 сўмгача тежашга имкон яратади; хулоса: бирламчи силда цитокинлар (IL-1β, IL-6, TNF-α) миқдорининг кескин ортиши кузатилса, иккиламчи силда эса IL-6 миқдорининг кескин ортишиши фонида IL-1β, TNF-α, IL-4 цитокинлари миқдорининг ишонарли камайиши асосланган;
тўртинчи илмий янгилик: илк бор беморлар қон зардоби иммуноглобулинлари (IgA, IgM, IgG, IgE) ва цитокинлари (IL-1β, IL-6, TNF-α) миқдорларининг қиёсий таҳлиллаш асосида (IgE/IL-6, IgА/IL-6, IgE/IL-1β, IgE/TNFα, IgА/IL-1β, IgМ/IL-6, IgА/TNFα) бирламчи ва иккиламчи ўпка сил касаллигини дифференциация қилиш учун кучли корреляцион алоқалар аниқланганлиги бўйича «Сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усули» услубий тавсияномаси ишлаб чиқилган (Бухоро давлат тиббиёт институти Эксперт кенгашининг 2024 йил 22 майдаги  24-м/076-сонли хулосаси билан тасдиқлаган). Мазкур таклиф Бухоро вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 26.04.2024 йилдаги 39-сонли хамда Навоий вилояти фтизиатрия ва пульмонология маркази бўйича 07.05.2024 йилдаги 43-сонли буйруқлари билан амалиётларига жорий этилган (Соғлиқни сақлаш вазирлиги хузуридаги илмий техник кенгашининг 2025 йил 25 апрелдаги №16/19-сон хулосаси); ижтимоий самарадорлиги: илмий натижаларни клиник амалиётга жорий этилиши бирламчи ва иккиламчи ўпка силини ташхислаш, даволаш тактикасини оптималлаштириш, стационар даволаниш муддатини қисқартириш, асоратлар холатини камайтириш хамда хаёт сифатини яхшилашга имкон яратади;  иқтисодий самарадорлиги: илмий натижаларнинг Бухоро ва Навоий вилоятлари фтизиатрия ва пульмонология марказлари амалий фаолиятларига жорий этилишида сил касаллигини комплекс лаборатория ташхислашнинг янги усулини қўллаш турли даражадаги дори чидамлилигига эга бирламчи ва иккиламчи сил касаллиги билан касалланган хар бир беморларни иммуноташхислаш учун сарфланган маблағни 600000 сўмгача тежашга имкон яратади; хулоса: беморлар қон зардоби иммуноглобулинлари ва цитокинлари миқдорларининг қиёсий таҳлиллаш асосида бирламчи ва иккиламчи ўпка сил касаллигини дифференциация қилиш учун кучли корреляцион алоқалар асосланган.

Yangiliklarga obuna bo‘lish