Ризаев Абдулла Аминжоновичнинг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): «Карерларда портлатиш ишларини олиб боришда қудуқларнинг тиқин қисмида кўпик- гел ҳосил қилувчи таркибларни қўллашни технологик асослаш», 04.00.17 - Кончиликда физик жараёнлар (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2026.1.PhD/Т6328.
Илмий раҳбар: Нутфуллоев Ғафур Субхонович, техника фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Миллий технологик тадқиқотлар университети «МИСИС»нинг Олмалиқ филиали.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Миллий технологик тадқиқотлар университети «МИСИС»нинг Олмалиқ филиали ҳузуридаги DSc.31/2025.27.12.Т.04.01 рақамли илмий кенгаш асосидаги бир марталик Илмий кенгаш.
Расмий оппонентлар: Винников Владимир Александрович, физика-математика фанлари доктори, доцент; Махмудов Дилмурод Рахматжонович, техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Навоий давлат кончилик ва технологиялар университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик. 
II. Тадқиқотнинг мақсади: портлашнинг газодинамик таъсирини бошқаришни, кон массивини майдалаш самарадорлигини оширишни, ПМ солиштирма сарфини камайтиришни ва атроф-муҳитга чанг-газ таъсирини камайтиришни таъминлайдиган ПМ скважинали заряди конструксиясининг ўзгарувчан агрегат ҳолатидаги кўпик-гел тиқинини илмий асослаш, ишлаб чиқиш ва тажриба-саноат синовидан ўтказишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ўзгарувчан агрегат ҳолатдаги кўпик-гел тиқинини пассив ёпувчи элемент сифатида эмас, балки ростланадиган газодинамик қаршиликни шакллантирувчи ва детонация энергиясининг мақсадли қайта тақсимланишини таъминловчи "қудуқ заряди - кон массиви" тизимининг фаол бошқариладиган компоненти сифатида кўриб чиқиш кераклиги исботланган;
қудуқ оғзида бошқариладиган газодинамик қаршиликни шакллантиришдан иборат ўзгарувчан агрегат ҳолатдаги кўпик-гел тиқинининг газодинамик детонация маҳсулотлари билан ўзаро таъсир механизми аниқланган;
кўпикнинг физик-кимёвий ва реологик хусусиятлари (зичлиги, ғоваклиги, структура ҳосил бўлиш вақти ва қотиш даражаси) портлатилган кон массасининг гранулометрик таркиби параметрларига таъсир қилиш қонуниятлари аниқланган, бу эса тиқин конструксияси ва таркибини оптималлаштириш орқали майдалаш жараёнини мақсадли бошқариш усули ишлаб чиқилган;
қудуқ тиқини материали хусусиятларининг барқарорлигини, портлатиш натижаларининг такрорланувчанлигини оширишни ва технологияни карерларнинг турли кон-геологик шароитларига мослаштиришни таъминлайдиган кўпик-гел тайёрлашнинг мобил қурилмасидан фойдаланишга асосланган қудуқлар тиқинини шакллантиришнинг технологик схемаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. ПМ қудуқ заряди конструксиясида ўзгарувчан агрегат ҳолатидаги кўпик-гел тиқинини қўллашни назарий ва тажрибавий асослаш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
агрегат ҳолати ўзгарувчан кўпик-гел тиқинидан фойдаланиб БПИ ни олиб боришнинг ишлаб чиқилган технологик схемаси "Олмалиқ кон-металлургия комбинати" АЖнинг "Қалмоқир" карерида амалиётга жорий этилган ("Олмалиқ кон-металлургия комбинати" АЖнинг 30.12.2025-йилдаги 12-25/61-03092-сон маълумотномаси). Натижада, ПМ солиштирма сарфини 9-10% га камайтириш, майдалаш сифатини 10% га яхшилаш, чанг консентрациясини 4,0 марта CО консентрациясини 3,4 марта камайтириш ва тиқиннинг отилиб чиқиш вақтини 15,4% га камайтириш имконини берган;
кон-геологик шароитлар ва бурғилаш параметрларига қараб кўпик-гел тиқинининг конструксияси, таркиби ва баландлигини танлаш бўйича амалий тавсиялар "Олмалиқ кон-металлургия комбинати" АЖнинг "Қалмоқир" карерида жорий этилган ("Олмалиқ кон-металлургия комбинати" АЖнинг 30.12.2025-йилдаги 12-25/61-03092-сон маълумотномаси). Натижада, қудуқлар оғзида ёпувчи таъсирнинг барқарорлиги таъминланган, кон-геологик шароитлар ва қудуқлар чуқурлиги ўзгарганда портлатиш натижалари яхшиланган, иккиламчи майдалаш ҳажми қисқарган ва чанг-газ чиқиндилари консентрацияси камайтириш имконини берган.