Кенжаев Қуддуз Шавкат ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): «Конларни ишлатишнинг охирги босқичларида қудуқлардаги коррозиялар ва туз ётқизиқларини олдини олиш самарадорлигини ошириш», 04.00.13 – Нефт ва газ конларини ўзлаштириш ҳамда ишлатиш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2023.3.PhD/Т3865.
Илмий раҳбар: Турсунов Мақсад Абдижалилович, техника фанлари номзоди.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: «ЎЗЛИТИНЕФТГАЗ” АЖ, DSc.36/2025.27.12.Т.01.01.
Расмий оппонентлар: Махмудов Назирила Насимханович. техника фанлари доктори, профессор; Асадова Хулкар Боймановна, техника фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент кимё-технология институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ишлаб чиқишнинг охирги босқичида боʻлган конлар учун туз ётқизиқлари ва коррозиядан ҳимоя қилувчи ингибиторларни яратиш ҳамда уларни қоʻллаш технологияларини асослаб беришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
конларни ишлатишнинг охирги босқичларида қудуқ маҳсулотларининг юқори даражада сувланганлиги ҳамда қатлам сувларининг минерализацияси ортиши шароитида нефт қувурлари, ва кон жихозларини туз ётқизиқлари ва коррозиядан ҳимоя қилишда қўлланилаётган ингибиторларнинг ҳимоя самарадорлиги камайиб бориши илмий жиҳатдан исботланган;
нефт қувурлари ва кон жихозларига ўрнатилган назорат намуналарида коррозиянинг тури, шакли ҳамда бошқа диагностик коʻрсаткичлар асосида унинг пайдо боʻлиш сабаблари асосланган;
туз ётқизиқлари интенсив ҳосил бўладиган, қатлам сувларининг минерализацияси ортиб бориши билан тавсифланадиган конларнинг турли геологик-физик ва технологик шароитларида ҳамда ишлатишнинг охирги босқичларида хам, юқори самара берадиган, туз ётқизиқларига қарши ГРДC-0621 маркали ингибитор ишлаб чиқилган;
қатлам сувлари минерализацияси юқори, агрессив компонентларга бой муҳит ва коррозиявий фаол конларнинг геологик-физик ва технологик шароитлари мос қудуқ жихозлари нефт қувурлари, қатлам босимини ушлаб туриш тизимларини коррозиядан ҳимоя қилувчи юқори самарали ГРДC-0421 маркали коррозия ингибитори ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Конларни ишлатишнинг охирги босқичларида қудуқларнинг коррозияланиши ва туз ётқизиқларининг олдини олиш, самарадорлигини ошириш боʻйича олинган илмий натижалар асосида;
ишлаб чиқилган туз ётқизиқлари ингибитори ГРДC-0621 Чегара ва Крук конларида жорий этилган (“Саноат Энергетика Гуруҳи” МЧЖнинг 2025 йил 18 ноябрдаги 047-0750-2463-2025-сонли маʼлумотномаси). Натижада, қудуқларни 93.9-95% химоя самарадорлигига эришиш имкониятини берган;
ишлаб чиқилган коррия ингибитори ГРДC-0421 Шимолий Ўртабулоқ ва Крук конларида жорий этилган (“Саноат Энергетика Гуруҳи” МЧЖнинг 2025 йил 18 ноябрдаги 047-0750-2463-2025-сонли маʼлумотномаси). Натижада, 90% химоя самарадорлигига ҳамда ,бир қудуқдан йилига иқтисодий фойда олиш имкониятини берган.