Нормуминов Уткир Ишмурадовичнинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Инглиз ва ўзбек тилларида шахс маънавиятини ифодаловчи атов бирликларнинг лингвомаданий, лингвомаънавий тадқиқи”, 10.00.06 – Қиёсий адабиётшунослик, чоғиштирма тилшунослик ва таржимашунослик.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2022.1 PhD/Fil 2280
Илмий раҳбар: Тожиева Гулбаҳор Номозовна, филология фанлари доктори (DSc), профессор 
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат университети
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Қарши давлат университети, DSc.03/2025.27.12.Fil.11.05 
Расмий оппонентлар: Жабборов  Хўжамурод,  филология фанлари доктори (DSc), профессор, Хурсанов Нурислом Искандарович, филология фанлари доктори (DSc), доцент
Етакчи ташкилот: Қорақалпоқ давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: ўзбек ва инглиз тилларида шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликларининг лингвомаданий, лингвомаънавий тадқиқини амалга ошириш, уларнинг лексикографик талқинини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
оламнинг инглиз лисоний тасвирида ўзбек тилидаги “маънавият” консептини ифодаловчи махсус лексема мавжуд эмаслиги, спиритуалитй, морал каби лексемалар унинг бир қисминигина қамраб олиши инглиз ва ўзбек тилшунослигида амалга оширилган тадқиқотлар таҳлили воситасида аниқланган;
ўзбек ва инглиз тилида шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликлари моҳиятан ҳар доим ҳам мувофиқ бўлмаслиги халқларнинг дунёқараши, менталитети турлича эканлигига боғлиқлиги лингвомаданий, лингвомаънавий қиёс воситасида далилланган;
ўзбек ва инглиз тилларидаги шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликларининг инглиз тилидаги луғатларда берилиши таҳлили лексик бирликнинг бош сўз изоҳи илмий, расмий, публицистик услубларда, ўқувчига тўғридан-тўғри мурожаат шаклида мурожаатларни ҳам ўз ичига олиши, иллюстратив мисоллар манбаси аниқ эмаслиги; ўзбек тилида иллюстратив мисоллар манбаси аниқ эканлиги икки тилдаги луғатлар таҳлили воситасида асосланган;
шахс маънавиятини ифодаловчи атов бирликларининг икки тилли луғатини яратишда унинг кенг қамровли бўлиши, лексик бирликнинг барча маъноларини қамраб олиши, лексик бирлик маъноси ва тартибининг тўғри берилиши, услубий ва грамматик маъноларнинг тўғри танланиши асосий тамойиллар бўлиши луғат материаллари таҳлили орқали далилланган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Инглиз ҳамда ўзбек тилларида шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликларининг лингвомаданий, лингвомаънавий тадқиқи натижалар асосида:
– оламнинг инглиз лисоний тасвирида ўзбек тилидаги “маънавият” консептини ифодаловчи махсус лексема мавжуд эмаслиги, спиритуалитй, морал каби лексемалар унинг бир қисминигина қамраб олиши инглиз ва ўзбек тилшунослигида амалга оширилган тадқиқотлар таҳлили воситасида аниқланганлиги хусусидаги фикрларидан, шунингдек, ўзбек ва инглиз тилида шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликлари моҳиятан ҳар доим ҳам мувофиқ бўлмаслиги, халқларнинг дунёқараши, менталитети турлича эканлигига боғлиқлиги, лингвомаданий, лингвомаънавий қиёс воситасида далилланганлигига оид маълумотлар киритилиши масаласига доир қарашлардан давлат илмий-техник дастурлари доирасидаги 2020-2023-йилларга мўлжалланган АМ-ФЗ-201908172 рақамли “Ўзбек тилининг таълимий корпусини яратиш” амалий грант лойиҳасида фойдаланилган (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025-йил 20-июндаги 
№ 01/4-2648-рақамли маълумотномаси). 
Натижада лойиҳа материаллари шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликларининг ўзаро таржимаси, уларнинг луғатларда берилишига оид янги илмий манба ва маълумотлар билан бойитилган.
– инглиз ва ўзбек тилларидаги шахс маънавиятини ифода этувчи атов бирликларининг инглиз тилидаги луғатларда берилиши, таҳлили, лексик бирликнинг бош сўз изоҳи, илмий, расмий, публицистик услубларда, ўқувчига тўғридан тўғри мурожаат шаклида мурожаатларни ҳам ўз ичига олиши, иллюстратив мисоллар манбаси аниқ эмаслиги; ўзбек тилида иллюстратив мисоллар манбаси аниқ эканлиги, икки тилдаги луғатлар таҳлили воситасида асосланган  маълумотлардан давлат илмий-техник дастурлари доирасидаги  “ИЛ-52 тур-21091433. “Ўзбек реалияларига оид мақолалар базаси платформасини яратиш (Wикипедиа электрон энциклопедияси мезонлари асосида)” номли инновацион лойиҳада фойдаланилган. (Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университетининг 2025-йил 20-июндаги 
№ 01/4-12647-рақамли маълумотномаси). 
Бу маълумотлар инновацион лойиҳа доирасида тайёрланган илмий мақолалар, тезислар ҳамда монографиялар савиясини оширишда хизмат қилган.
– шахс маънавиятини ифодаловчи атов бирликларининг икки тилли луғатини яратишда унинг кенг қамровли, лексик бирликнинг барча маъноларини қамраб олиши, лексик бирлик маъноси ва тартибининг тўғри берилиши, услубий ва грамматик маъноларнинг тўғри танланиши, асосий тамойиллар бўлиши, луғат материаллари таҳлили орқали далилланганига оид маълумотлардан Қашқадарё вилоят телерадиокомпаниясининг “Олтин воҳа” радиоси “Очиқ мулоқот” эшиттиришида эфирда ёритилган (Қашқадарё вилоят телерадиокомпаниясининг 2025-йил 09-апрел 17-05/66-сонли маълумотномаси).
 Натижада мазкур радиодастур мазмуни мукаммаллашган, илмий далилларга бой бўлишини таъминлаш имконини берган.