Абдикаримова Зилола Бахрамовнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Қишлоқ хўжалик маҳсулотлари рақобатбардошлигини оширишда маркетинг стратегияларидан фойдаланиш” 08.00.11 - “Маркетинг”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1. PhD/Iqt6258
Илмий раҳбар: Олланазаров Бекмурод Давлатмуродович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: Абдуғаниев Отабек Аллажонович иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Матюсупов Бунёд Шерипбаевич иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD).
Етакчи ташкилот: Қарши давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақаботбардошлигини оширишда маркетинг стратегияларидан фойдаланиш боʻйича илмий асосланган тавсия ҳамда таклифлар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда сегментларга мос равишда индивидуал ҳудудий идентификация самарадорлик чекловларини бартараф этишга хизмат қиладиган агро-иқтисодий ва иқтисодий сегментлар хусусиятларини инобатга олган ҳолда «агро-иқтисодий - манзилли мослаштириш - позициялаш» занжирли дифференциал маркетинг стратегиялари консепсияси таклиф этилган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда маркетинг ва бозор механизмларини ўзаро уйғунликда шакллантирувчи интеграл модел асосида маҳсулотларнинг композит рақобатбардошлик индексини паст рақобатбардошлик (0<х<40), ўрта рақобатбардошлик (40<х<70) ва юқори рақобатбардошлик (71<х<100) мезон қийматларига гуруҳлаш таклиф этилган;
маркетинг стратегияларининг синергетик тизимга интеграциялашган институционал, экологик ва технологик омиллар билан ўзаро боғлиқлигини ўз ичига олган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари учун барқарор бренд қийматини шакллантиришнинг мултифунксионал алгоритми таклиф этилган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда маркетинг стратегияларининг таъсирини аниқлаш имконини берувчи эконометрик модел асосида 2026-2030-йиллар учун алтернатив (пессимистик, реал ва оптимистик) ссенарийлар кесимида экспорт ҳажмларини прогнозлаш усули таклиф этилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини оширишда маркетинг стратегияларидан фойдаланиш бўйича илмий тавсия ҳамда таклифлар асосида:
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда сегментларга мос равишда индивидуал ҳудудий идентификация самарадорлик чекловларини бартараф этишга хизмат қиладиган агро-иқтисодий ва иқтисодий сегментлар хусусиятларини инобатга олган ҳолда «агро-иқтисодий - манзилли мослаштириш - позициялаш» занжирли дифференциал маркетинг стратегиялари консепсияси бўйича таклиф Хоразм вилояти ҳокимлиги фаолиятига тадбиқ этилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 4-мартдаги 05-6-09/2112-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида ҳудудлар ва сегментлар хусусиятларига мос маркетинг ёндашувларини қўллаш, маҳсулотларнинг бозордаги позициясини мустаҳкамлаш ҳамда рақобат устунлигини шакллантириш имконияти кенгайган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда маркетинг ва бозор механизмларини ўзаро уйғунликда шакллантирувчи интеграл модел асосида маҳсулотларнинг композит рақобатбардошлик индексини паст рақобатбардошлик (0<х<40), ўрта рақобатбардошлик (40<х<70) ва юқори рақобатбардошлик (71<х<100) мезон қийматларига гуруҳлаш бўйича таклиф Хоразм вилояти хокимлиги фаолиятида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 4-мартдаги 05-6-09/2112-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида маҳсулотларнинг рақобатбардошлик даражасини аниқ баҳолаш, уларни тоифалар бўйича тизимли таснифлаш ҳамда самарали маркетинг қарорларини қабул қилиш имконияти яратилган;
маркетинг стратегияларининг синергетик тизимга интеграциялашган институционал, экологик ва технологик омиллар билан ўзаро боғлиқлигини ўз ичига олган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари учун барқарор бренд қийматини шакллантиришнинг мултифунксионал алгоритми бўйича таклифи Хоразм вилояти хокимлиги фаолиятида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 4-мартдаги 05-6-09/2112-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида миллий агробрендларни шакллантириш, маҳсулотларнинг истеъмолчилар наздидаги қийматини ошириш, ички ва ташқи бозорларда ишончли позицияни мустаҳкамлаш ҳамда экспорт салоҳиятини кенгайтириш имконияти яратилган;
қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари рақобатбардошлигини таъминлашда маркетинг стратегияларининг таъсирини аниқлаш имконини берувчи эконометрик модел асосида 2026-2030-йиллар учун алтернатив (пессимистик, реал ва оптимистик) ссенарийлар кесимида экспорт ҳажмларини прогнозлаш усули бўйича таклифи Хоразм вилояти хокимлиги фаолиятида фойдаланилган (Хоразм вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 4-мартдаги 05-6-09/2112-сон маълумотномаси). Мазкур илмий таклифни амалиётга жорий этилиши натижасида қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари экспортининг истиқболли кўрсаткичларини олдиндан баҳолаш, эҳтимолий хавф ва имкониятларни аниқлаш, шунингдек, самарали экспорт ва маркетинг стратегияларини ишлаб чиқиш имкониятини берган.