Мирзаев Шохрух Нормурод ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I. Умумий маълумотлар. 
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Минтақада аҳоли турмуш даражасини ошириш ва иқтисодий ўсиш эндогенлигини нейро-равшан эконометрик моделлаштириш” (Қашқадарё вилояти мисолида), 08.00.06 – “Эконометрика ва статистика”.
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2026.1.PhD/Iqt6256
Илмий раҳбар: Жўраев Фаррух Дўстмирзаевич, иқтисодиёт фанлари доктори, доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Қарши давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Абу Райҳон Беруний номидаги Урганч давлат университети, DSc.03/2025.27.12.I.06.04.
Расмий оппонентлар: Байхонов Баходиржон Турсунбоевич, иқтисодиёт фанлари доктори, профессор; Қидирниязов Ажинияз Шерниязович, иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, (PhD) доцент.
Етакчи ташкилот: Термиз давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади минтақда аҳоли турмуш даражасини ошириш ва иқтисодий ўсиш мувофиқлигини таъминлаш бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
ҳудудлараро аҳоли турмуш даражаси тафовутларини шакллантираётган реал даромад, бандлик, инфратузилма омиллари таъсирининг 0,25 (балансланган ҳолат)дан 1 (асимметрик ҳолат)га силжиш коеффициентлари (w) билан аргументланган иқтисодий ўсишнинг ижтимоий самарадорлигини ошириш ISI(w)=(w_1 ∆RD+w_2 ∆ST+w_3 ∆BD+w_4 ∆ITI)/4∆YHM модели  таклиф этилган; 
аҳоли жон бошига реал даромадлари ҳудудий диспропорцияси ва ижтимоий ҳолат параметрлари асосида интеграллашган турмуш даражаси субиндексининг SI≤0,287 қуйи ва SI≥0,468  юқори чегаравий кўрсаткичларига сезгир, иқтисодий ўсишнинг ижтимоий қатламга сингувчанлик ноаниқлигини баҳолашнинг Такаги-Сугено типидаги  〖СНД〗_t=∑_(k=1)^m▒〖θ_k∙(〖α_k∙SI〗_t+β_k∙〖INF〗_t+γ_k∙〖AISI〗_t+δ_k ) 〗 нейро-равшан модели ёрдамида инфляцияга таъсирчан аҳоли таркибини идентификациялаш таклиф этилган; 
аҳолининг маржинал истеъмол структурасида мажбурий харажатлар консентрациясини инновацион-иқтисодий фаолликга йўналтирилишда МХК=0,7 дан МХК=0,5 коеффициент бирлигига пасайтиришнинг АНФИС типидаги нейро-равшан ∆〖MXK〗_t=P_1 ∑_(i=1)^Q▒〖ρ_i (∑_(j=1)^N▒〖(τ_i ∆〖MX〗_(j,t) )+τ_(0,i) 〗) 〗-P_2 модели асосида минтақада интеллектуал хизматлар секторини ривожлантиришнинг тескари алоқали механизми таклиф этилган; 
аҳоли турмуш даражаси ва иқтисодий ўшишнинг ўзаро таъсирларини мувозанатлаштирган тизимда минтақани ижтимоий-иқтисодий барқарор ривожлантиришнинг АРМАХ типидаги моделлар асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Минтақада аҳоли турмуш даражасини ошириш ва иқтисодий ўсиш эндогенлигини нейро-равшан эконометрик моделлаштириш бўйича олинган илмий натижалар асосида: 
ҳудудлараро аҳоли турмуш даражаси тафовутларини шакллантираётган реал даромад, бандлик, инфратузилма омиллари таъсирининг 0,25 (балансланган ҳолат)дан 1 (асимметрик ҳолат)га силжиш коеффициентлари (w) билан аргументланган иқтисодий ўсишнинг ижтимоий самарадорлигини ошириш ISI(w)=(w_1 ∆RD+w_2 ∆ST+w_3 ∆BD+w_4 ∆ITI)/4∆YHM модели таклифидан Қашқадарё вилоятини 2024-2025-йилларда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича йўл харитасини амалга оширишда фойдаланилган (Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 8-январдаги 07-07/315-сон маълумотномаси). Таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Қашқадарё вилоятида сифат устуворлигидаги миқдорий ўсиш тамойилига асосланган кичик бизнес субектларининг бандлик салоҳиятини ошириш лойиҳалари ишлаб чиқилган. Соғлиқни сақлаш ва таълим хизматлари секторида юқори қўшилган қийматнинг 1 фоиз ўсиши ижтимоий самарадорликнинг 1,4 фоизга ошишини таъминлашга хизмат қилган; 
аҳоли жон бошига реал даромадлари ҳудудий диспропорцияси ва ижтимоий ҳолат параметрлари асосида интеграллашган турмуш даражаси субиндексининг SI≤0,287 қуйи ва SI≥0,468  юқори чегаравий кўрсаткичларига сезгир, иқтисодий ўсишнинг ижтимоий қатламга сингувчанлик ноаниқлигини баҳолашнинг Такаги-Сугено типидаги  〖СНД〗_t=∑_(k=1)^m▒〖θ_k∙(〖α_k∙SI〗_t+β_k∙〖INF〗_t+γ_k∙〖AISI〗_t+δ_k ) 〗 нейро-равшан модели ёрдамида инфляцияга таъсирчан аҳоли таркибини идентификациялаш таклифидан Қашқадарё вилоятини 2024-2025-йилларда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича йўл харитасини амалга оширишда фойдаланилган (Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 8-январдаги 07-07/315-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Қашқадарё вилоятида илк бор инфляцияга таъсирчан аҳоли таркибини идентификациялашга эришилган ҳамда ижтимоий трансфертлар (нафақа, субсидиялар)ни манзилли йўналтриш механизмини такомиллаштиришда фойдаланилган; 
аҳолининг маржинал истеъмол структурасида мажбурий харажатлар консентрациясини инновацион-иқтисодий фаолликга йўналтирилишда МХК=0,7 дан МХК=0,5 коеффициент бирлигига пасайтиришнинг АНФИС типидаги нейро-равшан ∆〖MXK〗_t=P_1 ∑_(i=1)^Q▒〖ρ_i (∑_(j=1)^N▒〖(τ_i ∆〖MX〗_(j,t) )+τ_(0,i) 〗) 〗-P_2 модели асосида минтақада интеллектуал хизматлар секторини ривожлантиришнинг тескари алоқали механизмидан Қашқадарё вилоятини 2024-2025-йилларда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича йўл харитасини амалга оширишда фойдаланилган (Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 8-январдаги 07-07/315-сон маълумотномаси). Мазкур таклифнинг амалиётга жорий этилиши натижасида Қашқадарё вилоятида аҳоли даромадлари таркибида эркин даромад улушини кенгайтирувчи рақамли коммунал назоратини юритувчи, онлине-интеллектуал хизмат кўрсатувчи ИТ-фаол уй хўжаликлари сонини оширишга, бу орқали аҳолининг мажбурий харажатлари консентрациясини 20 фоизга пасайтиришга эришилган;
аҳоли турмуш даражаси ва иқтисодий ўшишнинг ўзаро таъсирларини мувозанатлаштирган тизимда минтақани ижтимоий-иқтисодий барқарор ривожлантиришнинг АРМАХ типидаги моделлар асосида 2026-2030-йиллар учун прогноз параметрлари Қашқадарё вилоятини 2024-2025-йилларда комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича йўл харитасини амалга оширишда фойдаланилган (Қашқадарё вилояти ҳокимлигининг 2026-йил 8-январдаги 07-07/315-сон маълумотномаси). Таклиф этилган прогноз параметрларидан Қашқадарё вилоятини жтимоий-иқтисодий барқарор ривожлантиришнинг устувор йўналишларини белгилашда фойдаланилган.