Номонов Жалолиддин Носирхон ўғлининг 
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи номи): “Ўзбекистоннинг шимоли-шарқий ва шарқий қисмидаги балиқчилик хўжаликларидаги ҳовуз балиқларининг паразитофаунаси”, 03.00.06 – Зоология (биология фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.4.PhD/В1393.
Илмий раҳбар: Кучбоев Абдурахим Эргашевич, биология фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Балиқчилик илмий-тадқиқот институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Фарғона давлат университети, PhD.03/2025.27.12.B.10.08. 
Расмий оппонентлар: Дадаев Сайдулла, биология фанлари доктори, профессор; Икромов Эркин Файзуллаевич, биология фанлари номзоди, доцент. 
Етакчи ташкилот: Гулистон давлат университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: Шимоли-шарқий ва шарқий Ўзбекистоннинг балиқчилик хўжаликларидаги ҳовуз балиқлари паразитофаунасининг замонавий тур таркибини аниқлаш, уларнинг морфологик, экологик ва биохилма-хиллик хусусиятларини очиб бериш ҳамда асосий паразитозларга қарши даволаш ва профилактик чоралар ишлаб чиқишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
Ўзбекистоннинг шимоли-шарқий ва шарқий қисмидаги балиқчилик хўжаликларида етиштириладиган ҳовуз балиқларида паразитларнинг замонавий тур таркиби 8 синф, 13 туркум, 15 оила, 15 авлодга мансуб 17 турдан иборат экани аниқланган;
балиқчилик хўжаликларида қайд этилган 17 турдаги паразитларнинг таксономик таркиби таҳлил қилиниб, уларнинг 4 тури моногениялар синфига (23,5%), 3 тадан тури сестодалар ва нематодалар синфларига (17,6% дан), 2 тадан тури инфузориялар, трематодалар ва қисқичбақасимонлар синфларига (11,8% дан), 1 тури эса зулуклар синфига (5,9%) мансублиги асосланган;
Ўзбекистон шарқий ҳудудлари балиқчилик хўжаликларида тарқалган нематода ва зулуклардан 2 тур (мос равишда, Cонтраcаеcум қуадрипапиллатум ва Ҳемиcлепсис сп.) Ўзбекистон фаунаси учун, инфузорияларнинг 2 тури эса (Тричодина ретиcулата ва Ичтҳёптҳириус мултифилиис) айнан ҳудуд учун илк марта асослаб берилган;
балиқларда паразитлик қилувчи морфологик жиҳатдан айрим мунозарали турларнинг рибосомал ДНК 18С, ИЦ1-5,8С-ИЦ2 ҳамда митохондриал ДНК НАД1 генлари нуклеотид кетма-кетликлари асосида молекуляр идентификацияси аниқлаштирилган; 
балиқчилик ҳавзаларида ўрганилган балиқларнинг 32,0% паразит қисқичбақасимонлардан Аргулус фолиаcеус ва Лернаеа cйпринаcеа билан зарарланиши аниқланган;
Ўзбекистоннинг шимоли-шарқий ва шарқий қисмидаги балиқчилик хўжаликларидаги ҳовуз балиқларининг паразитофаунаси шаклланишида ва тарқалишида биотик ҳамда антропоген омилларнинг ўрни баҳоланган; 
протозоалар, сестодалар, трематодалар, нематодалар ва қисқичбақасимонлар синфларига мансуб турларнинг таксономик гуруҳлари, доминант турларнинг экологик валентлиги ҳамда уларнинг ўзаро нисбатланиши ўртасидаги мувофиқлик очиб берилган;
балиқчилик хўжаликларида зарар келтираётган инфузориялар, трематодалар, қисқичбақасимонлар вакилларига қарши дори воситаларини қўллаш ҳамда паразитозлар профилактикасининг илмий асослари ишлаб чиқилган;
антипаразитар дори препаратларининг тажриба-синов натижалари асосида карп балиқларида аргулёзга қарши эмамектин бензоат 10% препаратини қўллаш орқали 80,0%, ихтиофтириозга қарши “Дисол-На” препаратини қўллаш орқали эса 85,0% биологик самарадорликка эришишга қаратилган даволаш чоралари ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилинганлиги. Ўзбекистоннинг шимоли-шарқий ва шарқий қисмидаги балиқчилик хўжаликларидаги ҳовуз балиқларининг паразитофаунаси бўйича олинган илмий натижалар асосида:
“Ўзбекистон ва Беларус балиқчилик корхоналарида аквакултура обектларига балиқлар касалликларининг қўзғатувчилари томонидан етказиладиган зарарни камайтириш тавсиянома”си Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасида амалиётга жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш қўмитасининг 2025-йил 9-июлдаги 02/23-475-сонли маълумотномаси). Натижада, Тошкент вилоятидаги балиқчилик хўжаликларида балиқ паразитларининг турлари аниқлаш, уларга қарши курашиш, сув ҳавзаларидаги аргулёз касалликларига қарши эмамектин бензоат 10% ли препарати қўллаш орқали касалликни 79–80% га бартараф этиш имконини берган;
Аргулус фолиаcеус, Cонтраcаеcум қуадрипапиллатум, Лернаеа cйпринаcеа ва Счезоcотйле ачеилогнатҳи турлининг 18С ва ИЦ1-5,8С-ИЦ2 нуклеотидлар кетма-кетлиги бўйича маълумотлари Биотехнологик ахборотлар миллий маркази ГенБанки базасига жойлаштирилган (Биотехнологик ахборотлар миллий маркази, нcби.ҳлм.ҳиҳ.гов, 2023-йил 6-октябрдаги маълумотномаси). Натижада, ПП275889, ПВ405354, ОР643672 ва ПП734004 инвентар рақамлари олинган ва улар халқаро миқёсда ушбу турларнинг филогениясини молекуляр-генетик идентификациялаш имконини берган.