Насирова Нигора Рамазановнанинг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар. Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган тармоғи номи): “Куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотидан кумуш ажратиб олиш даражасини оширишни тадқиқ қилиш”, 04.00.14 – Фойдали қазилмаларни бойитиш (техника фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: В2025.1.PhD/Т5276.
Илмий раҳбар: Хужакулов Нурмурод Ботирович, техника фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассасалар номи: Ўзбекистон Республикаси Фанлар академияси Навоий бўлими.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Навоий давлат кончилик ва технологиялар университети, DSc.31/2025.27.12.Т.01.02.
Расмий оппонентлар: Мухиддинов Баходир Фахриддинович, кимё фанлари доктори, профессор; Тошқодирова Рано Эркинжоновна, техника фанлари фалсафа доктори (PhD), доцент.
Етакчи ташкилот: Тошкент давлат техника университети.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II. Тадқиқотнинг мақсади: куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотидан кумуш ажратиб олиш даражасини оширишдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотини нитрат кислота билан ишлов бериш жараёнининг энг яхши технологик кўрсаткичларига эришиш учун ҳарорат 85оC ва ҲНО3 консентрацияси 20г/л эканлиги аниқланган;
куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотини нитрат кислотанинг 20 г/л консентрациясида қайта ишлаш натижасида сулфидларнинг кристалл панжараси бузилиши, заррачалар юзасида микроёриқлар, ғоваклар ҳосил бўлиши ва уларнинг солиштирма юзасини ошиши аниқланган;
куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотини нитрат кислота билан ишлов бериш жараёнида аниқланган оптимал параметрларда кумуш эритмага ўтмаслиги ва шу шароитда 60 г/л консентрациясида 0,14 мг/л ўтиши аниқланган;
куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотини нитрат кислотада қайта ишлаш ва сорбсион сианлашни ўз ичига оладиган ва бунинг натижасида кумушни 31,2 % га ажратиб олиш даражасини ошириш имконини берадиган технологик схемаси ишлаб чиқилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. Куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотидан кумушни ажратиб олиш даражасини ошириш технологиясини ишлаб чиқиш бўйича олинган илмий натижалар асосида:
куйиндини сорбсион сианлаш жараёни маҳсулотларини нитрат кислота билан ишлов бериш усули НКМК АЖнинг Шимолий кон бошқармаси 3-гидрометаллургия заводида жорий этилган («Навоий кон-металлургия комбинати» АЖнинг 2025 йил 21 июлдаги 23/01-01-07/501-сон маълумотномаси). Натижада, кумушнинг ажралиш даражасини 31% га ошириш имконини берган;
нитрат кислота билан ишлов берилган маҳсулотни сорбсион сианлаш технологияси НКМК АЖнинг Шимолий кон бошқармаси 3-гидрометаллургия заводида жорий этилган («Навоий кон-металлургия комбинати» АЖнинг 2025 йил 21 июлдаги 23/01-01-07/501-сон маълумотномаси). Натижада, кумушнинг ажралишини 53,6% дан 84,8% га ошириш имконини берган.