Инамидинова Диларом Кирамидиновна
педагогика фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон

I.Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража берадиган фан тармоғи номи): Техника олий таълим муассасаларида бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантириш методикаси (Машина деталлари фанини ўқитиш мисолида)”.
13.00.02 – Таълим ва тарбия назарияси ва методикаси (техника фанлари)
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2021.1.PhD/Ped2248.
Илмий раҳбарнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони: Умурзақов Акрамжон Хакимович, техника фанлари доктори, профессор.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Наманган давлат техника университети.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса номи, ИК рақами: Наманган давлат техника университети, PhD.03/2025.27.12.Т.15.06.
Расмий оппонентларнинг Ф.И.Ш., илмий даражаси ва унвони:
Кенжабоев Шукуржон Шарипович, техника фанлари доктори (ДСc), профессор, Болтаева Мухайё Лутфиллаевна, педагогика фанлари номзоди, доцент.
Етакчи ташкилот номи: Андижон қишлоқ хўжалиги ва агротехнологиялар институти.
Диссертация йўналиши: назарий ва амалий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади Техника олий таълим муассасаларида “Машина деталлари” фанини ўқитиш орқали бўлажак мутахассисларнинг ижодий фикрлаш ва ижодкорлик қобилиятларини ривожлантириш методикасини ишлаб чиқишдан иборат.
III.Диссертация тадқиқотининг илмий янгилиги қуйидагилардан иборат:
бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик фаолиятининг ташкилий тузилмаси яратилган (ижод маҳсулининг мазмуний хусусиятлари, ижод типлари, даражалари ва шакллари) ҳамда муҳандислик компетенсиялари (мотивацион, когнитив, фаолиятли-жараёнли ва рефлексив) жараёнларнинг синергетик уйғунлиги асосида тизимлаштирилган;
“Саноатга бир қадам” методи асосида бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга йўналтирилган 4К, креативлик компетентлигини босқичма-босқич (бошланғич ғоя танлаш, ассортимент гуруҳларини белгилаш, конструктив вариантни аниқлаш ҳамда якуний артефакт-маҳсулот яратиш) вариатив амалга ошириш механизмини интеграциялаштирилган;
“Машина деталлари” фанини ўқитишда бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга йўналтирилган функсионал модел педагогик-дидактик ёндашувлар ва амалий-касбий фаолият мазмуни асосида такомиллаштирилган.
бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга хизмат қилувчи методик тавсиялар, дидактик таъминот ҳамда уларнинг самарадорлигини аниқлашга йўналтирилган баҳолаш мезонлари ишлаб чиқилган ва таълим амалиётидаги натижадорлиги асосланган.
IV.Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши. 
Техника олий таʼлим муассасаларида бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга оид тадқиқот натижалари асосида:
бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик фаолиятининг ташкилий тузилмаси яратилган (ижод маҳсулининг мазмуний хусусиятлари, ижод типлари, даражалари ва шакллари) ҳамда муҳандислик компетенсиялари (мотивацион, когнитив, фаолиятли-жараёнли ва рефлексив) жараёнларнинг синергетик уйғунлиги асосида тизимлаштиришга доир таклиф ва тавсиялари “Инновацион технологиялар” (Машина деталлари) номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган. (Ўзбекистон Республикаси Вазирлар маҳкамасининг 2026-йил, 31-мартдаги 45-018-сонли рухсатномаси). Натижада инновацион ўқитиш самарадорлиги бўлажак мутахассисларнинг ижодий ва мустақил фикрлашини ривожлантириш, касбий компетенсияларини такомиллаштириш ҳамда таълим сифати ва натижадорлигини ошириш имконини яратди;
“Саноатга бир қадам” методи асосида бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга йўналтирилган 4К, креативлик компетентлигини босқичма-босқич (бошланғич ғоя танлаш, ассортимент гуруҳларини белгилаш, конструктив вариантни аниқлаш ҳамда якуний артефакт-маҳсулот яратиш) вариатив амалга ошириш механизмига интеграциялаштиришга доир таклиф ва тавсиялари “Ёш механиклар” номли электрон дарслик ишлаб чиқишда фойдаланилган. (Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигининг 2024 йил 20-апрелдаги ДГУ 36620-сонли гувоҳномаси) Мустақил таълим, амалий машғулотлар ҳамда ишлаб чиқаришга йўналтирилган топшириқлар жараёнига татбиқ этилди;
бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга йўналтирилган функсионал модел педагогик-дидактик ёндашувлар ва амалий-касбий фаолият мазмуни асосида такомиллаштирилган ўқув дидактик таъминот ҳамда “Ёш механиклар” тўгараги дастури олий таълим муассасалари ўқув жараёнига жорий этилган (Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2024-йил 26-августдаги 4/17-4/4-14666-сонли маълумотномаси). Ишлаб чиқилган ўқув-дидактик таъминот ва тўгарак дастури талабаларнинг дарсдан ташқари фаолиятда ҳам ижодий изланишларга йўналтирди, амалий ва конструктив фикрлаш кўникмакарини мустаҳкамлашга хизмат қилди;
бўлажак мутахассисларнинг ижодкорлик қобилиятларини ривожлантиришга хизмат қилувчи методик тавсиялар, дидактик таъминот ҳамда уларнинг самарадорлигини аниқлашга йўналтирилган баҳолаш мезонлари ишлаб чиқилган ва АЛ-5121081266-сонли амалий лойиҳа амалиётида фойдаланилган (Наманган вилояти ҳудудий инновация фаолияти ва технологиялар трансфери маркази, 2024-йил, 15-июлдаги №4/4-сонли маълумотномаси). Натижада таълим жараёнида детал қисмларини конструксион ечимларини лойиҳалаш,  таҳлил қилиш, таққослаш, умумлаштириш ва хулоса чиқариш орқали талабаларнинг конструкторлик тафаккури, муҳандислик кўникмалари, ижодкорлик қобилиятлари ҳамда мустақил қарор қабул қилиш даражалари сезиларли даражада ривожланди.
Тадқиқотимиз натижасида барча педагогик тажриба-синов майдончалари сифатида танлаб олинган ОТМларда тажриба-синов ишлари ниҳоясида тажриба гуруҳидаги
талабаларнинг ўзлаштириш кўрсаткичи назорат гуруҳига нисбатан 1,26 (15,6%) юқори кўрсаткичга эга бўлди