Отаяров Жавоҳир Одилжон ўғлининг
фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ҳимояси ҳақида эълон
I. Умумий маълумотлар.
Диссертация мавзуси, ихтисослик шифри (илмий даража бериладиган фан тармоғи): “Касбий таълим ташкилотлари ўқувчиларини компетенсиявий ёндашув асосида касбга ўргатиш методикасини такомиллаштириш (30710303 - Электромонтёр касби мисолида)”, 13.00.05 – Касб-ҳунар таълими назарияси ва методикаси (педагогика фанлари).
Диссертация мавзуси рўйхатга олинган рақам: B2025.3.PhD/Ped6818
Илмий раҳбар: Алижонов Уткиржон Махамадалиевич – иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори, (PhD), доцент.
Диссертация бажарилган муассаса номи: Касбий таълимни ривожлантириш институти.
ИК фаолият кўрсатаётган муассаса (муассасалар) номи: Касбий таълимни ривожлантириш институти ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи DSc.02/2025.27.12.Ped.01.01
Расмий оппонентлар: Муслимов Нарзулла Алиханович, педагогика фанлари доктори, профессор; Рўзиев Дилшод Убайдуллаевич педагогика фанлари доктори, (DSc), доцент.
Етакчи ташкилот: Наманган давлат университети.
Диссертация йўналиши: амалий ва назарий аҳамиятга молик.
II.Тадқиқотнинг мақсади: компетенсиявий ёндашув асосида касбий таълим ташкилотлари ўқувчиларини касбга ўргатиш методикасини такомиллаштиришдан иборат.
III. Тадқиқотнинг илмий янгилиги:
касбий таълим ташкилотларида электромонтёр касби бўйича ўқувчиларни касбга ўргатишнинг педагогик шарт-шароитлари махсус фанлар интеграциясини таъминлаш ҳамда касбий мотивацияни кучайтириш функсияларини аниқлаш асосида такомиллаштирилган;
компетенсиявий ёндашув асосида бўлажак электромонтёрларни касбга ўргатишнинг ташкилий-дидактик модели таълим натижаларини мақсадли трансформация қилишга имкон берувчи таркибий-мазмуний йўналишлар ва функсионал боғлиқликларни аниқлаш асосида такомиллаштирилган;
касбий таълим ташкилотлари ўқувчиларини касбга ўргатиш методикаси репродуктив ўқитишдан фаолиятга йўналтирилган интерактив-рақамли таълим муҳитига изчил ўтишни таъминловчи ва ўқувчиларда касбий компетентликни босқичма-босқич шакллантирувчи “Леарнинг чаин” методини қўллаш асосида такомиллаштирилган;
махсус фанларни ўқитиш орқали ўқувчиларни касбий фаолиятга тайёргарлик даражасини баҳолаш мезонлари ва даражаларини белгилаш орқали бўлажак электромонтёрларнинг касбий билимларини баҳолаш усуллари (кузатув-таҳлил, тест, амалий топшириқ) мобил технологиялар асосида такомиллаштирилган.
IV. Тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши.
Касбий таълим ташкилотлари ўқувчиларини компетенсиявий ёндашув асосида касбга ўргатиш методикасини такомиллаштириш боʻйича оʻтказилган тадқиқотлар натижалари асосида:
компетенсиявий ёндашув асосида касбий таълим ташкилотлари оʻқувчиларини касбга ўргатишнинг педагогик шарт-шароитлари методологик йондашувлар ва умумдидактик тамойиллар узвийлигида рақамли технологияларга устуворлик бериш ҳамда таълим мазмунини компетенсиявий ёндашувга мазмунан мослаштириш асосида таъминлашга доир таклифлар электромонтёр касби таълим дастурлари мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 5-ноябрдаги 02/17-2025-27-сон маълумотномаси). Натижада мазкур такомиллаштирилган таълим дастурлари ўқувчиларнинг касбий компетенсияларини шакллантиришга хизмат қилган;
касбий таълим ташкилотлари оʻқувчиларини компетенсиявий ёндашув асосида касбга ўргатиш методик модели ва касбий таълим ташкилотлари оʻқувчиларини компетенсиявий ёндашув асосида касбга ўргатиш методикасига оид таклиф ва тавсиялари оʻқув жараёнида қоʻлланилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 5-ноябрдаги 02/17-2025-27-сон маълумотномаси). Натижада, касбий таълим ташкилотларида кадрлар тайёрлаш сифатини оширишга хизмат қилган;
касбий таълим ташкилотларида ўқувчиларнинг касбий компетенсияларини репродуктив, продуктив, креатив даражаларини шаклланганлигининг когнитив, операцион-фаолиятли, аксиологик баҳолаш мезонлари ва кўрсаткисҳлари таълим ва ишлаб сҳиқаришни узвийлаштириш ва натижаларни башоратлаш имконини берувчи методик модел воситасида такомиллаштиришга доир таклифлар “Электр машиналари ва трансформаторлар” номли ўқув қўлланма мазмунига сингдирилган (Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлигининг 2025-йил 5-ноябрдаги 02/17-2025-27-сон маълумотномаси). Мазкур ишлаб чиқилган методика ва баҳолаш мезонлари ўқувчиларни касбий копмпетенсияларини шакллантиришга хизмат қилган.